28/10/2026
Jak zwykle, profesjonalna analiza. Gorąco polecam lekturę i refleksję.
ROZBIJAJĄ CZŁOWIEKOWI GŁOWĘ KIJEM. STOISZ I PATRZYSZ CZY ROBISZ COŚ, ŻEBY GO URATOWAĆ?
Pułtusk. 26-letni mężczyzna atakuje 42-latka drewnianym kijem. Ciosy padają między innymi w głowę. Efekt? Złamania kości czaszki, złamanie ręki, stłuczenie mózgu. Atak przerywają osoby postronne.
I właśnie na tych osobach chciałbym się dzisiaj skupić. Bo w tej historii, obok brutalności napastnika, jest coś jeszcze. Są ludzie, którzy w obliczu realnego zagrożenia życia drugiego człowieka nie pozostali bierni.
Zastanówcie się, co dzieje się w głowie człowieka, który widzi podobną sytuację. Ktoś leży, ktoś inny uderza go kijem. Słychać krzyki, widać krew, wszystko dzieje się szybko. Nie ma czasu na spokojną analizę przepisów, ocenę charakteru obrażeń czy zastanawianie się, czy kolejny cios okaże się śmiertelny.
strach, adrenalina, niepewność. I decyzja, która może zaważyć na czyimś życiu.
PSYCHOLOGIA TŁUMU. DLACZEGO CZASEM NIKT NIE REAGUJE?
W psychologii społecznej opisano zjawisko rozproszenia odpowiedzialności. Im więcej świadków, tym łatwiej każdemu z nich uznać, że zareaguje ktoś inny. Ktoś zadzwoni po Policję, ktoś podejdzie, ktoś pomoże. Problem polega na tym, że wszyscy mogą myśleć dokładnie tak samo.
Do tego dochodzi niewiedza, jak postąpić, obawa przed obrażeniami, odpowiedzialnością karną i zwyczajny, biologiczny strach.
Ale nie każdy świadek pozostaje bierny. Czasem wystarczy jedna osoba, która podejmie działanie, aby przełamać bezczynność pozostałych. To nie znaczy, że każdy ma rzucać się na uzbrojonego napastnika. Oznacza natomiast, że nawet w sytuacji skrajnego zagrożenia można znaleźć sposób, by pomóc.
OBRONA KONIECZNA. PRAWO NIE NAKAZUJE CZEKAĆ, AŻ KTOŚ ZGINIE.
Art. 25 § 1 Kodeksu karnego stanowi, że nie popełnia przestępstwa ten, kto w obronie koniecznej odpiera bezpośredni, bezprawny zamach na jakiekolwiek dobro chronione prawem.
Zwróćcie uwagę na jedno. Przepis nie mówi wyłącznie o obronie własnego życia. Można bronić również życia i zdrowia zupełnie obcego człowieka.
Jeżeli napastnik uderza drugą osobę kijem w głowę, nie mamy do czynienia ze zwykłą sprzeczką. Mamy sytuację, w której każde kolejne uderzenie może doprowadzić do nieodwracalnych następstw.
Obrona konieczna nie wymaga biernego przyjmowania ciosów ani oczekiwania na pierwsze poważne obrażenia. Nie istnieje też prosty obowiązek ucieczki zamiast podjęcia obrony. Jednak sposób działania musi pozostawać związany z odparciem zamachu, a nie ukaraniem sprawcy.
I tu zaczyna się prawdziwy problem.
JAK DALEKO MOŻNA SIĘ POSUNĄĆ, BRONIĄC DRUGIEGO CZŁOWIEKA?
Wyobraźcie sobie, że widzicie człowieka, który uderza kogoś kijem w głowę. Podchodzicie, próbujecie go powstrzymać. Napastnik nie reaguje na polecenia, nadal stanowi zagrożenie.
Czy wolno użyć siły fizycznej? Tak, jeżeli służy ona odparciu bezpośredniego, bezprawnego zamachu. Czy można zastosować działanie powodujące obrażenia u napastnika? W określonych okolicznościach również. Sam fakt powstania obrażeń nie oznacza automatycznie przekroczenia granic obrony koniecznej.
Nie oznacza to jednak prawa do dowolnej przemocy.
Prawo nie wymaga matematycznej równości środków obrony i ataku. Nie nakazuje też wybierania w każdej sytuacji absolutnie najłagodniejszego rozwiązania. Wymaga natomiast, aby sposób obrony nie był niewspółmierny do niebezpieczeństwa zamachu.
Kiedy zagrożenie ustaje, kończy się również uzasadnienie dla dalszego odpierania tego zamachu.
Człowiek, który przed chwilą ratował komuś życie, może sam znaleźć się w roli podejrzanego, jeżeli po skutecznym powstrzymaniu sprawcy zacznie go bić z zemsty.
PSYCHOLOGIA PRZETRWANIA. DLACZEGO W TAKIEJ SYTUACJI NIE DZIAŁAMY JAK NA TRENINGU?
Pod wpływem silnego zagrożenia zmienia się sposób przetwarzania informacji. Uwaga może zawężać się do najbardziej niebezpiecznego bodźca. Pogarsza się zdolność oceny całego otoczenia, a decyzje podejmowane są pod ogromną presją czasu.
Nie każdy reaguje walką. Jedni uciekają, inni nieruchomieją, jeszcze inni próbują podporządkować się napastnikowi lub uspokoić sytuację.
Właśnie dlatego od lat powtarzam podczas szkoleń, że sama znajomość technik samoobrony nie wystarcza. Trzeba rozumieć zachowanie człowieka w stresie, umieć rozpoznawać zagrożenie i podejmować decyzje, zanim sytuacja wymknie się spod kontroli.
TAKTYKA INTERWENCJI OSOBY TRZECIEJ. ODWAGA BEZ ROZSĄDKU MOŻE STWORZYĆ KOLEJNĄ OFIARĘ.
Kij używany do zadawania ciosów w głowę jest narzędziem mogącym spowodować śmierć. Dlatego interwencja nie powinna być improwizowanym pojedynkiem z napastnikiem.
Pierwsze zadanie to rozpoznanie zagrożenia, wezwanie pomocy i niedopuszczenie do powiększenia liczby poszkodowanych. Jeśli w pobliżu są inni ludzie, warto kierować do nich konkretne polecenia. Jedna osoba dzwoni pod 112, druga ostrzega przechodniów, kolejna przygotowuje się do udzielenia pomocy rannemu, gdy będzie to bezpieczne.
Krzyk, ostrzeżenie, wezwanie innych świadków czy stworzenie możliwości wycofania poszkodowanego mogą mieć znaczenie. Bezpośrednia interwencja fizyczna wobec uzbrojonego sprawcy pozostaje jednak działaniem szczególnie ryzykownym. Nie ma uniwersalnej techniki gwarantującej bezpieczeństwo.
Po ustaniu zagrożenia trzeba natychmiast ocenić stan poszkodowanego, wezwać pomoc medyczną, kontrolować masywne krwawienia, jeżeli występują, i nie pogarszać możliwych obrażeń głowy czy kręgosłupa przez niepotrzebne przemieszczanie rannego.
JEST JESZCZE JEDNA RZECZ, O KTÓREJ WARTO POWIEDZIEĆ GŁOŚNO.
W Polsce dużo rozmawiamy o prawie do obrony, ale znacznie mniej o tym, czy przeciętny obywatel wie, jak z tego prawa korzystać.
Ludzie boją się nie tylko napastnika. Boją się również tego, co wydarzy się później. Przesłuchań, zarzutów, postępowania sądowego i oceniania ich decyzji przez osoby, które nigdy nie znalazły się w podobnym zagrożeniu.
Jako biegły sądowy i instruktor zajmujący się samoobroną uważam, że każde takie zdarzenie należy analizować z uwzględnieniem realnej dynamiki przemocy. Nie tylko tego, co po wszystkim widać na nagraniu, ale również tego, co interweniujący człowiek mógł dostrzec, wiedzieć i racjonalnie ocenić w danej sekundzie.
Nie wolno mylić obrony z odwetem. Ale równie niebezpieczne jest ocenianie człowieka ratującego cudze życie tak, jakby miał nieograniczony czas, pełną wiedzę i laboratoryjne warunki podejmowania decyzji.
W Pułtusku znalazły się osoby, które przerwały brutalny atak. Nie znamy jeszcze wszystkich szczegółów ich działania, ale sam fakt podjęcia interwencji zasługuje na uwagę.
Bo bezpieczeństwo społeczne nie zaczyna się od liczby kamer, patroli i kolejnych kampanii informacyjnych. Zaczyna się również od ludzi, którzy potrafią rozpoznać zagrożenie, wezwać pomoc i odpowiedzialnie zareagować.
A teraz zadam Wam pytanie.
1. Czy ktoś kto uratował komuś życie, powinien później tłumaczyć się przed prokuratorem z każdego zadanego napastnikowi ciosu?”
2. „Gdybyś miał przy sobie legalną broń palną i widział człowieka rozbijającego komuś głowę kijem, czy zdecydowałbyś się jej użyć?” Samo posiadanie broni nie rozstrzyga legalności jej użycia.
3. „Czy lepiej ryzykować własnym zdrowiem, pomagając obcemu człowiekowi, czy odejść i zadzwonić pod 112?”
4. „Czy państwo powinno zapewniać dodatkową ochronę prawną osobom, które interweniują w obronie życia innych?”
5. „Czy potrafimy odróżnić człowieka, który przekroczył granice obrony koniecznej ze strachu, od człowieka, który po prostu postanowił się zemścić?”
Podczas moich autorskich szkoleń INSTYNKT KONTRA PARAGRAF i CITY JUNGLE uczę, jak rozpoznawać zagrożenia, reagować na przemoc, skutecznie się bronić i działać w granicach prawa. Więcej o psychologii przetrwania, samoobronie i podejmowaniu decyzji w sytuacjach kryzysowych przeczytasz w moich książkach „Psychologia przetrwania. Od instynktu do strategii” oraz „Silniejsza niż strach. Samoobrona dla kobiet”.
Zapraszam do współpracy osoby prywatne, firmy, szkoły i instytucje.
🌐 www.personaldefence.pl
Mad Leaf CRF SystemGunDay.pl
Źródła:
Prokuratura Okręgowa w Ostrołęce, 26.10.2026 oraz Policja, 27.10.2026. Oba komunikaty potwierdzają interwencję świadków, lecz nie opisują dokładnie użytych przez nich środków. Dlatego analizę taktyczną i prawną należy traktować jako omówienie możliwych zachowań, nie rekonstrukcję ich rzeczywistych działań.
