08/23/2021
Võ Đạo trong Aikido dạy chúng ta dùng
Aikido là để vừa Tự vệ vừa để bảo vệ người yếu đuối.
Không một môn võ chính thống nào dậy võ sinh là học xong, các bạn phải đi xưng hùng xưng bá, so sánh coi ai đúng ai sai ai giỏi ai kém.
Tất cả những điều đó chỉ là kết quả của sự thiếu sót trong quá trình tập luyện của các ban.
Hảy nhìn lại lịch sử dân tộc Việt Nam chúng ta. Tới hôm nay đả trên 4000 năm văn hiến, từ khi lập quốc đến nay, đến thời đại chúng ta, từ Nam, qua Trung, ra Bắc, chưa hề bao giờ nghe nói đến có những môn võ nào dậy đệ tử đi làm hại người cả. Ngược lại, chỉ thấy những môn võ rèn luyện môn sinh để giữ gìn đất nước, bảo vệ người cô thế. Đến khi những môn võ nước ngoài du nhập vào đất nước ta, cũng chỉ nghe nói đến chữ “Nhân” trong võ học.
Các đòn thế khóa tay, xiết cổ, quăng, ném đều hạn chế Tori là người xử dụng không được
ra đòn “kết liễu” chỉ được dành cho các môn sinh ở trình độ cao.
Trình độ cao ở đây không chỉ đơn thuần về kỷ thuật Aikido mà cần phải có sự tập luyện và trao dồi về “Võ Đạo” nửa.
Chữ Nghĩa
Một khi nói đến chữ “Nghĩa”, người ta thường nghĩ ngay đến “Nghĩa hiệp” và “hành hiệp trượng nghĩa”. Mà muốn hành hiệp trượng nghĩa, cứu khổn phò nguy, thì phải biết võ nghệ. Do đó, võ học đi liền với “nghĩa”. Người học võ thường thích ra tay nghĩa hiệp. Giữa đường thấy chuyện bất bằng là phải ra tay ngay. Nghĩa còn dậy chúng ta phải biết trả ơn một khi đã nhận ơn. Người học võ thường không bao giờ muốn nợ ai mà không trả. Nhất là nghĩa Thầy, Cô, nghĩa Sư Phụ, Đệ Tử. Học chữ có thể quên Thầy, nhưng học võ thì không bao giờ có thể không nhớ ơn Thầy đã nắm tay, cầm chân, chỉ cho một thế đá, thế đấm, không thể quên lời Thầy dặn dò, chỉ bảo, hoặc gắt mắng chỉ vì lo cho môn sinh mau tiến bộ, mà lại không gây thương tích cho chính mình hoặc cho người khác.
Chữ Lễ trong Võ Đạo
“Lễ” là hình thức cư xử giữa môn sinh và Thầy, giữa các môn sinh với nhau, giữa môn sinh của môn phái này và môn phái khác.
Lễ được thể hiện ngay ở cách chào kính, chào tổ trước khi bước ra sân tập.
Trong Aikido tuỳ
theo truyền thống của từng đạo đường, hệ phái, mà cách chào kính, chào
tổ khác nhau, thường thì Bái
Tổ, chào
Thầy, chào bạn đồng môn, có môn phái lại chào quốc kỳ của quốc gia nơi
mà mình tập luyện.
Trong bộ môn aikido của chúng ta trước khi tập kỹ thuật Tori và Uke còn thi Lễ nữa.
Các môn sinh phải ‘Bái chào’ lẩn nhau. Từng cử động thật chậm đúng Lễ Nghi, đúng phong thái và
đúng phong cách của một môn sinh Aikido.
Chữ Lễ trong aikido còn dậy các môn sinh theo quy củ của đạo đường , kính trên nhường dưới. Dẹp bỏ lòng ganh tị, không được so sánh mình với bạn đồng môn mà phải tự so sánh mình với chính mình của ngày hôm qua, tháng trước,v,v.
Lễ dậy cách bảo vệ danh dự của Môn phái, bảo vệ danh dự cho nhau. Người đã tập aikido chân chính càng ngày càng cung kính, nhún nhường, không cao ngạo, không tự phụ, khoe khoang, không biểu diễn võ nghệ
khi không cần thiết. Chữ “Lễ” trong Võ học được trọng kính và áp dụng hơn rất nhiều chữ lễ trong khi học chữ. Người Thầy trong Võ học khi xưa còn có quyền sinh sát với môn sinh hơn cả cha mẹ nữa cũng chỉ vì chữ “Lễ”.
Chữ Trí trong Aikido
Người học aikido nhất định phải học những cách phản công, xử thế trong các trường hợp ngặt nghèo. Môn võ nào cũng vậy, nhất là Aikido càng chú trọng về cách biến hóa đòn thế, cách phản đòn. Các môn sinh dùng Trí tuệ đi kèm theo Võ thuật. Không có ‘Trí’, võ chỉ là những đòn hùng hục như trâu, gặp đối thủ lanh lợi thì nhừ đòn chết chắc.
‘Trí’ trong aikido chính thống không phải là lường gạt, mưu mô, mặc dù có đòn hư, đòn giả. Người võ sinh aikido phải là “chính nhân quân tử” chỉ dùng ‘Trí’ để không cho địch thủ biết mình định xủ dụng đòn nào thật, đòn nào giả. Dùng những cạm bẫy để lừa gạt người không phải là Trí mà chỉ là phương pháp tiểu nhân mà thôi.
Ngoài ra, trong Aikido nguyên thủy của Tổ sư cũng dậy cho môn sinh phải biết suy nghĩ để cho đòn thế được xử dụng đúng lúc và đúng cách hầu đúng với câu :
“Một trí tuệ minh mẫn trong một thân thể tráng kiện”.
Chữ Tín
Không cần phải giải thích nhiều, ai cũng hiểu, người có võ học luôn biết giữ chữ Tín của Người Anh Hùng, đã nói là làm, đã hứa là phải giữ lời. Người có chữ Tín thà chết không để cho danh dự bị xúc phạm vì nói mà không giữ lời. Trong lịch sử Nhật Bản, từ ngàn năm xa xưa, đã biết bao nhiêu võ sỉ đạo Samurai đả
hy sinh thân mình chỉ vì một chữ Tín với “danh dự” của môn phái.
Tóm lại, nói đến Aikido, ngoài sự luyện tập kỹ thuật đòn thế, các bạn còn cần phải rèn luyện đến Võ Đạo trong Aikido, đó là:
Lễ Nghĩa, Trung Tín, đến Danh Dự, đến lòng Nhân Từ và Trí Tuệ.
Aikido không chỉ luyện tập
Atemi, quật, vật, ném, tung là đủ, mà là cả một hệ thống
“Võ.Đạo” trầm ẩn, thâm sâu.
Người học aikido thâm thúy cũng như người “tu đạo”.
Cho nên, khi nhìn một vị Thầy đúng nghĩa thật sự là một vị Thầy, chúng ta tự nhiên thấy kính nể, vì những ưu trầm của Võ Đạo đả thể hiện lên khuôn mặt của những vị đó như của
một vị tu hành đã thành chánh quả. Không khắc khổ, cau có, không kiêu căng, tự cao, tự đại, không giận bùng, không buồn bã. Chỉ cất tiếng KIAI để áp đảo địch thủ, chứ không nổi giận gào thét bất thường.
Chỉ ra tay như vũ bão để giảm nhẹ đau thương, chứ không biểu diễn, dậm dọa người cô thế. Aikido cao quý như thế nên võ học chính thống như Aikido càng ngày sẻ càng thịnh vượng.
