27/03/2026
Đĩa lớn men lam, dáng miệng chia múi kiểu “gờ cong”, trang trí họa tiết dây hoa Niên đại Minh Vĩnh Lạc (1403–1425) vừa đấu giá gõ búa số tiền 22 tỷ đồng sáng nay.
Chiếc đĩa xuất sắc này tiêu biểu cho một nhóm đồ sứ hoa lam thời Minh danh giá, được các triều đình hoàng gia châu Á đặc biệt tôn sùng trong khoảng thế kỷ 15 đến 17. Tác phẩm được chế tác tại lò ngự dụng dành cho Hoàng đế Vĩnh Lạc (1403–1425), triều đại nổi bật với trình độ tinh luyện vượt bậc của các tác phẩm phục vụ hoàng cung, đặc biệt là những chiếc đĩa cùng loại. Các cuộc khai quật khảo cổ tại Cảnh Đức Trấn — trung tâm lò ngự — đã phát hiện nhiều đĩa tương đồng về hình dáng và kích thước, được trang trí bằng lam cobalt dưới men hoặc thếp vàng.
Dòng sứ hoa lam này cũng được các vị vua Ottoman hết sức ngưỡng mộ. Điều này thể hiện rõ qua bộ sưu tập nổi tiếng của Topkapi Palace Museum tại Istanbul, nơi lưu giữ nhiều hiện vật đầu thế kỷ 15 có tỷ lệ và biến thể hoa văn tương tự.
Các đĩa dạng chia múi gờ cong này xuất hiện với nhiều biến thể trang trí. Viền miệng có thể trang trí họa tiết sóng nước, dây hoa, hoặc — như trên chiếc đĩa hiện tại — là dây linh chi cát tường. Phần lòng (cavetto) thường thể hiện các nhành hoa tự nhiên, đôi khi biến thể cách điệu với thân uốn lượn quanh hoa.
Ngoài các ví dụ tại National Palace Museum và Ardabil, những chiếc đĩa có trang trí tương đồng còn được ghi nhận tại Museum of Far Eastern Antiquities, Designmuseum Denmark, cũng như trong bộ sưu tập Meiyintang Collection.
Uyển Nhi
