23/02/2026
TÂM SỰ ĐẦU XUÂN
Chờ đón giao thừa bước sang năm mới Bính Ngọ - 2026, nhìn lại đoạn đời 86 năm với bao chuyện buồn vui mà tưởng như mới hôm qua. Đặc biệt trong sự nghiệp dạy văn, dạy võ, dạy người, mình đã trao truyền cho các thế hệ học trò biết bao bài học, trong đó có bài được nhắc đi nhắc lại nhiều lần nhất, cho nhiều thế hệ học trò nhất, ví dụ như bài:
Một: Phải hiếu kính với cha mẹ. Đức Khổng Tử dạy, đạo đức hàng đầu là hiếu kính với cha mẹ, thế nên tội lớn nhất trong đời là tội bất hiếu và bất kính với cha mẹ.
Hai: Phải có lòng biết ơn. Mỗi sáng mai thức dậy biết ơn cha mẹ sinh thành dưỡng dục, biết ơn thầy cô dạy dỗ nên người, biết ơn bác nông dân làm ra lúa gạo, biết ơn chị bán hàng rong đầu ngõ, biết ơn cô quét rác bên đường, v.v… đặc biệt biết ơn những anh hùng liệt nữ đã hy sinh cho quê hương đất nước.
Ba: Phải có tấm lòng yêu thương và độ lượng. Quanh ta luôn có những số phận không may. Hãy nghĩ về họ, hãy yêu thương và tôn trọng họ, hãy dành cho họ những gì có thể: Mỗi năm nhịn một bữa ăn sáng góp phần xây cho trẻ em vùng núi cao “ngôi trường mơ ước”, hàng tháng góp gạo giúp trẻ em trại mồ côi, mùa đông tặng áo ấm cho người nghèo, trên chiếc xe đò chật kín người hãy nhường ghế ngồi cho cô gái mang bầu, cầm tay dắt cụ già lụm khụm qua đường, cúi xuống nhặt cái mẻ chai trên lối đi, v.v... Trong quan hệ, thay vì tỏ vẻ lạnh lùng, ác cảm hãy giữ vẻ mặt tươi cười, niềm nở; thay vì với cái nhìn dán nhãn, hằn học, hãy dành cho người đối diện cái nhìn đằm thắm, tin yêu; thay vì nói lời nặng nề, độc ác, miệt thị hãy nói nhẹ nhàng, lịch sự, khích lệ; thay vì mang trái tim thù hận, nhỏ nhen, tư lợi, hãy luôn giữ cho mình tấm lòng nhân ái, cảm thông, sẻ chia, độ lượng, v.v...
Mình đã nói, rằng ở đời phàm gieo nhân gì gặt quả ấy - hiếu kính với cha mẹ, lòng biết ơn, con tim yêu thương và độ lượng là hạt thiện lành giúp người gieo trồng có được cuộc đời an lành hạnh phúc; ngược lại những kẻ bất hiếu, bất nghĩa, bất nhân rồi cuộc đời sẽ chẳng ra gì.
Ở tuổi bát thập, mình còn nhận ra: vũ trụ luôn lan tỏa nguồn năng lượng vô tận nuôi dưỡng sự sống, nuôi dưỡng muôn loài. Kẻ nào có được đức hiếu, nghĩa, cùng tấm lòng yêu thương và độ lượng thì tâm thức của họ rộng mở để rồi nguồn năng lượng ấy tràn vào thắp sáng cuộc đời họ, giúp họ dễ dàng vượt qua phong ba bão táp, giúp mang lại cho họ cuộc sống an lành hạnh phúc, và giúp họ đủ năng lượng để có thể hội nhập với thế giới muôn màu muôn vẻ chung quanh; nhược bằng ngược lại, tâm thức họ sẽ bị đóng kín và đời họ trở nên tối tăm bế tắc.
Mình biết có nhiều em đã nghe lời thầy, nghiêm túc thực hành lời thầy, mỗi lần nghĩ về họ lòng cứ tràn đầy niềm vui và hạnh phúc. Nhưng cũng có nhiều, rất nhiều em chẳng quan tâm chi lời thầy, họ sống buông tuồng, bạt mạng, rồi trở thành kẻ bất hiếu, bất nghĩa, vô cảm vô tâm; mỗi lần nghĩ về họ lòng cứ lay lắt buồn, rồi tự trách mình: chắc tại vì cái đức của mình không đủ dày đó thôi!
Dưới đây là một vài hình ảnh nói về những gì mình từng nói: “Hãy mở rộng vòng tay ra đi, bạn sẽ có nhiều thứ để ôm vào”.
Ảnh 1: Với chú khỉ trên đỉnh Bạch Mã.
Ảnh 2: Với cháu bé lần đầu gặp nơi một quán cà phê ở Đà Lạt.
Ảnh 3: Hình chụp khi Thầy 80 tuổi và trao quyền điều hành NDK cho con trai trưởng năm 2019..............
P/s: Nguồn Facebook " NGHĨA DŨNG KHÔNG THỦ"