14/04/2026
Các bạn còn nhớ Hà Giang chứ?
Hà Giang thì rất nhớ và cảm ơn các bạn.
Trước sáp nhập tỉnh, Hà Giang tuộc top 5 tỉnh nghèo nhất Việt Nam.
Một nửa tỉnh là Công viên UNESCO Cao Nguyên Đá - nơi bà con không trồng trọt được bất cứ thứ gì (nhưng người ta vẫn trồng), nơi có biết bao nhiêu con đường mòn siêu đẹp mà bạn chạy qua, đường có và "mòn đi" vì người dân ngày ngày đi chăm sóc mảnh vườn bé tí nằm vắt trên một hốc đá đó. Gọi mảnh vườn thật hơi quá... đó là nơi có một ít đất đủ để trồng cỏ cho trâu bò hoặc khá hơn thì một mảnh ruộng ngô kha khá (như cái ruộng mà các VĐV đã đi qua ngay sau WS8 ấy).
Thông thường, một nửa năm sẽ hạn hán. Nửa năm còn lại lũ quét rình rập. Nửa năm màu xanh lục đậm đặc do đặc trưng của cây cỏ hấp thụ lượng canci cao, nửa năm còn lại trơ ra đá đen vì phong hoá. Tốc độ phong hoá của bề mặt đá nơi đây chỉ khoảng vài tháng (từ đá trắng thành đá đen cứng nhám).
Các bạn có để ý, màu sắc của Hà Giang hơi tối, khi nào bề mặt có màu cam cam xám xám nổi lên như trong những bức ảnh mà vừa qua nhiều người đã đăng sau giải là do mấy tuần vừa qua bà xới tơi đất lên để gieo hạt đó.
Chú bé trong ảnh cao hơn mét một chút, học lớp 3 hay 4 gì đó. Giỏi giang và xinh xẻo, dắt theo một con bò gầy đét đang được mang đi ăn để vỗ béo lại chút sau một mùa đông cằn cỗi. Ngày thứ 7, em bé này sẽ không phải đi học bán trú ở trường, em sẽ đi bộ về nhà phụ giúp bố mẹ chăn trâu chăn bò, để bố mẹ cuối tuần sẽ làm một cái gì đó khác ngày thường, có thể là đi xây nhà giúp hàng xóm hoặc họ hàng hoặc đi xuống trung tâm Mèo Vạc mua nước sạch, hoặc đi chợ phiên bán gà, lợn hoặc thứ gì đó mới làm ra.
Đường đến trường hàng ngày của các em thường dài khoảng vài cây số. Cấp 1-2 đa số là bán trú, sáng đi chiều về. Đa số cung đường mà các bạn chạy giải, đều là đường đi học hoặc từng là đường đi học của các em. Chỉ một số trong cung đường chạy là đường làm rẫy - bạn chạy rồi sẽ thấy nó khó hơn nhiều, ví dụ như cung đi từ đoạn sau của CP3 sang CP4 sang CP5, cung WS8 sang CP9.
Nhiều đoạn đường có đổ bê tông, nó sẽ gồ ghề chẳng khác gì đường trail, vài năm sẽ nứt vỡ hoặc bị sạt mất. Người ta sẽ làm lại, rồi làm lại, rồi làm lại... để đi lại cho đỡ khó khăn. Những con đường nhỏ nhỏ này hầu như không có ô tô nào đi vào được, nên mọi vận chuyển đều bằng xe máy, kể cả vật liệu đủ để xây cả một cái làng nhỏ, dù là từ từ thôi, nhưng làm mãi cũng sẽ xong.
Có vài đoạn không có trồng cây, không có xe nào đi được, nhưng vẫn là đường đi học, đám trẻ con đi hàng ngày, là đường tắt. Tìm ra nó đường đó khó đấy. Vì có một lần, ông vẽ đường tự nhiên thấy một đám trẻ đi học về, đi đến một cuối bản thì biến mất. Cái sự tò mò nổi lên, ông ra đó mò mẫm một lúc thì sang đến bản bên cạnh đó, cách một quả núi nhỏ nhỏ.
Là đường tắt nối 2 bản nhỏ cách nhau một quả núi thôi, nhưng với người "miền xuôi", BẠN SẼ SỐC! Đó là đoạn ngay sau CP2 một chút, (chỉ có ở 70km, nhìn thẳng 400m xuống sông Nho Quế), nó là lối đi dài vài trăm mét, men theo một cái mép vực "thấy ghê", nhưng đối với đám trẻ, đó là con đường đến trường hàng ngày, chúng đi đến mòn từng viên đá rồi.
Đám trẻ vui, giờ có thêm các bạn đồng hành và thấu hiểu, dù chỉ 1 ngày, dù chỉ cổ vũ, dù chỉ tặng hoa.
Tạm biệt Hà Giang nhé, chúng tôi vẫn tiếc nuối vì chưa được "chiêu đãi bạn" đúng mùa hoa gạo rực rỡ, đợi đến năm sau được không? Bạn sẽ quay lại chứ?
