20/08/2026
WANG DESHUN – SỨC TRẺ ĐƯỢC TẠO NÊN TỪ MỘT ĐỜI KHÔNG NGỪNG VẬN ĐỘNG
Pane e Vino -3 Nguyễn Khắc Cần
Wang Deshun sinh năm 1936 tại Thẩm Dương, Trung Quốc, trong một gia đình nghèo có chín người con. Thuở nhỏ, ông thường đi dọc đường ray nhặt bụi than để đổi lấy bánh, góp phần giúp cha mẹ nuôi cả nhà qua những mùa đông khắc nghiệt. Sau này, ông từng làm công nhân, người soát vé và nhiều công việc bình thường khác. Cuộc đời ông không được mở đầu bằng một năng khiếu được phát hiện sớm, một gia đình có điều kiện hay một con đường đã dọn sẵn. Những gì ông có chỉ là sức lao động, sự tò mò và khả năng bền bỉ đi tiếp qua từng giai đoạn.
Năm 24 tuổi, Wang bước vào sân khấu kịch. Ông diễn trong nhiều thập niên mà không có danh tiếng quốc tế, kiên trì với nghề ngay cả khi phần lớn thế giới chưa từng nghe tên mình. Đến tuổi 44, ông bắt đầu học tiếng Anh. Khoảng năm 49 tuổi, ông rời vùng an toàn của một diễn viên sân khấu để theo đuổi kịch câm, thành lập nhóm biểu diễn riêng rồi chuyển tới Bắc Kinh gây dựng lại từ đầu. Ông nghiên cứu biểu cảm của người khiếm thính, học ngôn ngữ ký hiệu và tìm cách kể những câu chuyện phức tạp mà không cần lời thoại. Từ quá trình ấy, ông dần phát triển nghệ thuật trình diễn “Living Sculpture”, trong đó cơ thể con người lúc chuyển động, lúc bất động, cùng những hình khối điêu khắc tạo nên một cuộc đối thoại về tình yêu, đau khổ, tuổi trẻ và sự hữu hạn của đời người.
Cơ thể săn chắc khiến Wang nổi tiếng về sau không phải sản phẩm của một chiến dịch tạo hình, càng không phải món quà tự nhiên được giữ nguyên qua năm tháng. Ông bắt đầu rèn luyện thể lực từ khoảng tuổi 50 và tập đặc biệt nghiêm túc khi bước sang tuổi 57, bởi “Living Sculpture” đòi hỏi người nghệ sĩ phải có sức mạnh, độ dẻo và khả năng kiểm soát từng cơ bắp. Ông bơi vào mùa hè, trượt băng vào mùa đông, tập tạ, cardio và giãn cơ đều đặn; có thời điểm việc tập luyện kéo dài tới bốn giờ mỗi ngày. Những đường nét trên cơ thể ông vì thế không chỉ biểu hiện sức khỏe. Chúng lưu giữ hàng nghìn buổi tập, những ngày không có khán giả và nhiều năm lao động mà không ai biết rồi sẽ dẫn tới đâu.
Năm 2015, nhà thiết kế Hu Sheguang tình cờ nhìn thấy ảnh Wang trên điện thoại của QQ, con gái kiêm quản lý của ông, và mời ông xuất hiện tại China Fashion Week ở Bắc Kinh. Wang khi ấy 79 tuổi. Ông bước ra với mái tóc bạc, bộ râu trắng, thân trên để trần và dáng đi mạnh mẽ, dẫn đoàn người mẫu tiến về phía trước. Khoảnh khắc ngắn ngủi ấy lan truyền khắp thế giới, mang lại cho ông những biệt danh như “ông nội nóng bỏng nhất Trung Quốc” và “Old Fresh Meat”. Công chúng ngạc nhiên trước một người đàn ông gần 80 tuổi có thân hình mà nhiều người trẻ cũng khó đạt được, nhưng điều đáng chú ý hơn nằm ở thần thái của ông: ánh mắt tập trung, lưng thẳng, bước chân chắc và sự hiện diện hoàn toàn tự nhiên của một người đã sống đủ lâu để không còn phải xin phép người khác cho mình được khác biệt.
Sự nổi tiếng đến muộn không làm Wang thay đổi hướng đi. Ông không biến cơ thể thành vật trưng bày để níu giữ tuổi trẻ, mà tiếp tục sử dụng nó như phương tiện khám phá thế giới. Ở tuổi 65, ông học cưỡi ngựa; tuổi 78 học lái mô-tô; khoảng tuổi 80 thử sức với công việc DJ. Năm 2017, ông trở thành đại sứ của Reebok và tham gia những nội dung gắn với thông điệp “Be More Human”. Năm 2024, ở tuổi 87, ông trở lại Shanghai Fashion Week trong bộ suit đỏ phủ họa tiết hoa. Vẫn mái tóc bạc, vẫn khuôn ngực để mở và nụ cười thư thái, nhưng lần xuất hiện ấy không còn gây ấn tượng đơn thuần vì một người cao tuổi có hình thể đẹp. Nó cho thấy cơ thể có thể già đi mà không nhất thiết trở nên xa lạ với niềm vui, cái đẹp và sự tự do biểu đạt.
Tháng 8 năm 2021, ở tuổi 85, Wang hoàn thành chương trình huấn luyện lái máy bay tại Bắc Kinh, thực hiện chuyến bay khoảng 40 phút trên một chiếc máy bay hạng nhẹ và tự hoàn thành những thao tác như chuyển hướng, lấy độ cao. Ông trở thành người lớn tuổi nhất từng tham gia huấn luyện bay tại Trung Quốc vào thời điểm đó. Đây là ước mơ ông đã giữ hơn nửa thế kỷ, nhưng chỉ bắt tay thực hiện khi nhiều người cùng tuổi đã thu hẹp cuộc sống vào những giới hạn quen thuộc. Để được học bay, Wang phải vượt qua kiểm tra sức khỏe, học lý thuyết và luyện tập theo một chương trình riêng. Không có bước nào được miễn trừ chỉ vì câu chuyện của ông truyền cảm hứng; ước mơ vẫn phải được trả bằng sức khỏe, kiến thức và khả năng làm chủ chính mình.
Vẻ đẹp của Wang Deshun không nằm ở việc ông trông trẻ hơn tuổi. Nếu chỉ nhìn cơ bắp rồi ca ngợi sự trẻ lâu, chúng ta đã bỏ qua phần sâu sắc nhất trong cuộc đời ông. Vẻ đẹp ấy nằm ở sự thống nhất giữa thể chất và tinh thần: một cơ thể được chăm sóc để phục vụ trí tưởng tượng; một tinh thần luôn tìm kiếm điều mới để không trở nên trì trệ; một con người chấp nhận quy luật lão hóa nhưng không trao cho tuổi tác quyền quyết định phạm vi đời sống của mình. Ông không phủ nhận tuổi già. Ông chỉ không xem nó là lý do để ngừng học, ngừng sáng tạo hay thôi bước vào những miền chưa biết.
Wang từng nói rằng tuổi của một người do tự nhiên quyết định, còn trạng thái tinh thần do chính người ấy lựa chọn; muốn biết tâm trí mình đã già hay chưa, hãy xem mình còn dám thử điều chưa từng làm hay không. Câu nói ấy có trọng lượng không phải vì được diễn đạt đẹp, mà vì phía sau nó là hơn tám mươi năm sống nhất quán: học tiếng Anh ở tuổi 44, gây dựng một loại hình biểu diễn mới sau tuổi 49, rèn lại cơ thể ở tuổi 57, bước lên sàn diễn ở tuổi 79 và điều khiển máy bay ở tuổi 85.
Cuộc đời Wang Deshun không phủ nhận hoàn cảnh, giới hạn sinh học hay những khó khăn của tuổi già. Nó cho thấy con người vẫn có thể mở rộng đời sống của mình trong chính những giới hạn ấy. Một cơ thể đẹp không chỉ là cơ thể trẻ, mà còn có thể là cơ thể đã đi qua thiếu thốn, lao động, bệnh tật và thời gian nhưng vẫn được đối xử bằng kỷ luật và lòng tôn trọng. Một tinh thần đẹp không cần tỏ ra bất khuất trong mọi khoảnh khắc; nó chỉ cần không để nỗi sợ trở thành người quyết định thay mình.
