13/06/2026
Dẫn trẻ đi học bơi, làm sao đỡ nạp hoá chất vào người?
Hè dẫn con đi học bơi, nếu thấy chủ hồ nào không kỹ vụ bắt tắm tráng nước ngọt trước, mùi “clo” nồng gây hắt hơi, người bơi không mặc đồ bơi chỉn chu…, thì tốt nhất nên chọn hồ bơi khác nếu có ý định bơi theo tháng, học bơi…
Hồi xưa đi bơi, mình cứ nghĩ bị khô da, cay mắt, rát họng là do “hồ cho nhiều clo quá”, nhưng sau 2 năm xây hồ bơi gia đình, mình mới là do CHLORAMINES - chất có hại sinh ra do clo tự do (vốn công dụng diệt khuẩn) phản ứng với da lông tóc, mồ hôi, nước tiểu… của người bơi.
Và hồ bơi nào càng có nhiều người bơi, cẩu thả trong việc bắt tắm tráng nước ngọt trước khi xuống, để con nít đái trong hồ, hay người bôi trét quá nhiều mỹ phẩm khi bơi, là hồ sẽ CỰC MAU DƠ, cũng như rất nhiều CHLORAMINES, và phụ huynh cho con đi bơi, nên tránh bớt các hồ này.
🤔 Bài này sẽ cần thiết cho 2 nhóm:
- Người có thể trạng miễn dịch yếu: Trẻ em, người hen suyễn, người viêm da cơ địa…
- Người tiếp xúc hồ bơi thường xuyên: Huấn luyện viên bơi, nhân viên hồ bơi, người đi bơi tuần trên 3 ngày, hoặc đang tính đăng ký phiếu tháng hồ bơi…
—
1️⃣ NGUYÊN TẮC VỀ VẬN HÀNH LÀM SẠCH HỒ BƠI:
Cơ chế làm sạch của hồ bơi là dùng các hóa chất chứa clo cho vào nước, để tạo clo tự do (axit hypochlorous (HOCl) và hypochlorite (OCl⁻), trong đó HOCl là thành phần khử trùng mạnh nhất, để diệt vi khuẩn, vi rút, tảo, nấm…
Như hồ gia đình mình, dùng cơ chế điện phân muối NaCl tinh khiết, thì cũng tạo ra clo tự do như trên, chỉ khác nguồn cấp clo khác nhau, dễ kiểm soát nồng độ hơn xíu.
Nói thêm về HOCl, không chỉ ứng dụng trong làm sạch hồ bơi, mà:
- Bạch cầu của cơ thể cũng tạo HOCl để tiêu diệt vi khuẩn.
- Nước A (nước anolyte) cũng dựa trên HOCl là hoạt chất chính để súc miệng, khử trùng…
Tất nhiên, nồng độ HOCl trong hồ bơi sẽ rất thấp so với nước A, nên không đem nước hồ bơi đi súc miệng, khử trùng vết thương… nha.
Về lý thuyết, nếu chủ hồ dùng clo nguồn gốc rõ ràng + test nước bài bản (nồng độ clo, pH), thì chất lượng nước an toàn để bơi lội, hầu như không gây hại làn da, hô hấp… với người khỏe mạnh (nhóm đối tượng nhạy cảm mình sẽ nói sau).
Vấn đề xảy ra khi có người tới bơi, sẽ mang theo các chất hữu cơ chứa Nitơ:
- Da ch*t, lông tóc
- Nước bọt
- Mồ hôi
- Mỹ phẩm, kcn
- Thậm chí là nước tiểu, phân, …
Các chất này sẽ phản ứng với clo tự do (“người bảo vệ” nước hồ bơi) tạo ra CHLORAMINES - đây mới là “thu pham” gây hại cho người bơi.
——
2️⃣ Chloramines quá nhiều sẽ khiến:
- Cay mắt: Đây là tác dụng phổ biến nhất, rồi dẫn tới đỏ mắt, chảy nước mắt, cảm giác cộm mắt…
Trước đây mình nghĩ là “Hồ nhiều clo nên cay mắt, giờ mới biết nhiều chloramines mới gây cay mắt."
- Kích ứng da: Khô da, ngứa da, da căng rát, làm nặng hơn viêm da cơ địa
-> Đây là lý do trong các “guideline” hướng dẫn cho người vdcd, có né bơi ở hồ bơi công cộng.
- Kích ứng đường hô hấp (hay gặp ở hồ bơi trong nhà, thông khí kém): Rát mũi, hắt hơi, ho, khàn tiếng, cảm giác khó thở…
Ngoài ra, còn có thể gây đau đầu sau bơi, khó chịu xoang mũi, làm nặng hen suyễn…
Trong các gốc chloramines, có Trichloramine (NCl₃) là dễ bay hơi nhất gây kích ứng hô hấp.
Đây là chất tạo ra MÙI HỒ BƠI ĐẶC TRƯNG.
——
3️⃣ CHỌN HỒ BƠI:
Với người đi bơi thường xuyên, chọn nơi để học bơi, cần lưu ý vụ này:
a, Hồ bơi cẩn trọng:
- Hồ trong nhà, đông người, thông khí kém…
- Nhiều trẻ em: Đố cả nhà biết tại sao?
- Ít yêu cầu tắm tráng trước khi xuống hồ: Này ai kỹ thì trước khi đăng ký vé tháng bơi hay khóa học bơi, ngó thử những người bơi khác họ có tắm tráng trước không. Nếu hầu hết đều lười và không bị nv hồ bơi nhắc nhở, chứng tỏ hồ này CHỦ KHÔNG KỸ.
b, Hồ bơi cần né ngay:
- Vừa bước vào đã ngửi thấy “mùi clo” nồng.
- Chưa xuống nước đã cay mắt.
- Bơi xong tóc và da khô bất thường.
- Ho hoặc khò khè sau bơi.
=> Dấu hiệu của hồ tích tụ nhiều chloramines.
Ngược lại: Hồ ngoài trời, thông thoáng, lọc nước tốt, … thường có nồng độ chloramines thấp hơn đáng kể.
c, Dấu hiệu hồ tốt
- Nước trong.
- Không có mùi hắc, không ho khi đứng gần hồ bơi.
- Không cay mắt, kích ứng da, kích ứng hô hấp khi bơi
- Sau bơi không đau đầu, khó chịu mũi xoang, …
‼️ TIÊU CHÍ AN TOÀN VẪN LÀ SỐ 1 nha:
- Có nhân viên cứu hộ TẬP TRUNG, KHÔNG LƯỚT ĐIỆN THOẠI;
- Phụ huynh nên ngồi trông con, không dùng đt.
——
4️⃣ LÀM GÌ TRƯỚC - TRONG - SAU KHI XUỐNG BƠI:
a, Trước bơi:
- Tắm tráng đẫm nước trước khi xuống bơi -> Mục đích để “chất thải” trên người mình bớt xuống hồ bơi, nhờ vậy hồ đỡ tăng chloramines => Quản lý hồ bơi nào kỹ được vụ này, thì hồ đỡ dơ lắm.
- Nên có mũ trùm đầu và kính bơi nếu bơi ở hồ công cộng, không đảm bảo vệ sinh, vì tóc thấm chloramines rất nhiều (gây khô, rụng), mắt cũng dễ kích ứng…
- Nếu không có mũ, thì phải xối nước ướt đẫm tóc
- Với người tiếp xúc nước hồ bơi quá thường xuyên, nên bôi các kem dưỡng chứa vitamine C, uống ly nước chanh/cam trước khi bơi, vì vit C sẽ trung hòa chloramines rất tốt;
b, Trong khi bơi:
Nếu thấy các dấu hiệu hồi bơi kém an toàn như ở mục 3, thì hạn chế bơi lâu bạn nha, nhất là khi bạn là nhóm đối tượng nhạy cảm về làn da, hô hấp…
c, Sau khi bơi:
- Tắm liền vì nước ngọt có thể giúp rửa trôi hầu hết chloramines.
- Kỹ hơn thì dùng sữa tắm không chất tẩy để làm sạch
- Riêng với tóc, nếu không có mũ trùm, thì nên gội đầu, có thêm nước cốt chanh (giàu vit C) để xả tóc, vừa giúp tóc suôn mượt, vừa giúp trung hòa bớt chloramines;
- Một số hướng dẫn còn nói ngâm bồn tắm với muối epsom (MgSO4.7H2O), b nào kỹ có thể làm thêm.
——
5️⃣ 3 LƯU Ý VÔ CÙNG QUAN TRỌNG KHI ĐI BƠI:
- Trước bơi: an toàn bơi lội cơ bản như khởi động kỹ tránh chuột rút, làm nóng cơ thể ngừa tai biến do thay đổi nhiệt độ đột ngột, … là PHẢI NHỚ LÀM.
Ai già đầu rồi, có bịnh nền, chớ ẩu tả nhảy ùm xuống nước, ngâm đầu trong nước lạnh ngay nha.
- Trong bơi - QUAN TRỌNG TINH/MANG: Nên kiểm tra các lỗ nước của hồ bơi, xem đang đẩy nước ra hay hút vào, vì có những trường hợp họ quên tắt chế độ hút vệ sinh đáy, thì lực hút vào lỗ rất mạnh, lỡ tóc mà bị hút vào là gỡ không ra luôn.
- Sau bơi: Giữ ấm cho cơ thể, tránh nhiễm hàn, vd vẩy tay, chà xát da làm ấm người, ăn mấy viên kẹo gừng/ly gừng mật ong, tắm nước ấm (xen kẽ nước lạnh), ngâm chân, sấy tóc, sấy da… (tùy mức độ nhạy cảm, dễ nhiễm hàn của cơ thể).
Hi vọng bài này hữu ích với bạn.
Nguồn: Phan Thái Tân
