12/05/2021
CƠ SỞ GIẢI PHẪU CỦA HANDSTAND - 2 "ĐỊNH TUYẾN" CỦA VAI [Handstand - Phần 1]
🍀 Trong cộng đồng yoga và những người dạy/thực hành handstand từng xuất hiện rất nhiều những quan điểm cực kỳ phổ biến như:
- Quan điểm 1: Cho rằng tập gập bụng nhiều sẽ giúp lên form handstand tốt hơn, không bị võng lưng (banana handstand)
- Quan điểm 2: Cho rằng khoẻ tay vai và tập những bài tập tay như hít đất chống đẩy,… sẽ giúp tập handstand
- Quan điểm 3: Cho rằng người càng dẻo càng khó tập handstand, cho nên cần tập trung tập core nhiều với những bài như plank,..
🍀 Những quan điểm phổ biến nêu trên hầu như không hề hữu ích để lên và giữ handstand. Ở quan điểm số 1, handstand bị võng lưng không phải do cơ bụng yếu mà thường do vai bị giới hạn và không hoàn toàn mở 180 độ. Nếu vai không đủ linh hoạt và ổn định để đưa tay lên đạt 180 độ và duy trì vị trí đó, handstand sẽ bị xô vai về trước, hoặc xô ít hơn và kèm theo võng lưng để bù trừ. Đối với quan điểm số 2, handstand là 1 kỹ năng với tay hoàn toàn thẳng, và với khuỷu tay và vai khóa hoàn toàn, thì những bài tập gập tay như chống đẩy,... không hề liên quan gì. Có rất nhiều người chống đẩy cực tốt nhưng không phải ai chống đẩy giỏi cũng có thể handstand. Ngược lại với quan điểm số 3, những người dẻo có nhiều lợi thế hơn đối với handstand chứ không hề bất lợi. Thực ra, đối với handstand, các lý thuyết giải phẫu về tay vai bụng không thực sự tạo nên kỹ năng, mà chính thực hành và kỹ thuật mới là quan trọng. Tuy vậy, việc hiểu biết về cơ chế vận động và giải phẫu học chức năng sẽ hữu ích và giúp bản thân tự phân biệt được đâu là những kỹ thuật đúng, những phương pháp nào cần học hỏi giữa trăm ngàn những quan điểm thực hành khác nhau, và từ đó truyền tải được những kỹ thuật đó trên nhiều dạng cơ thể khác nhau.
🍀 Vậy nền tảng nào cho phép cơ thể thực hiện động tác handstand, mà không phải bụng, core, tay, hay vai? Nếu có chút kiến thức về Giải phẫu học Chức năng, không hề khó để nhận ra rằng handstand đòi hỏi khả năng vận động của xương bả vai (scapula). Cũng đã có nhiều người có kiến thức về handstand và giải phẫu đã phân tích và chỉ ra hoạt động của xương bả vai là nền tảng của handstand. Tuy nhiên, mình chưa từng thấy bất kỳ bài viết, video hay phân tích nào, dù ở trong hay ngoài nước, mà trình bày rõ ràng và đầy đủ về chuyển động của xương bả vai trong handstand. Nếu có, thường sẽ nghe nói nhiều về việc tập luyện cơ chóp xoay (rotator cuffs) để giữ cho vai được an toàn và ổn định, tránh bị chấn thương ở vai (shoulder impingement) khi tập handstand. Tuy nhiên, nếu nền tảng là xương bả vai không XOAY LÊN (upward rotation) và ĐỔ SAU (posterior tilt) thì chắc chắn sẽ chấn thương vai và bị chạm khớp. Không những thế, những cơ giúp xương bả vai duy trì xoay lên và đổ sau trực tiếp liên quan tới tiến độ tập luyện handstand: khi những cơ này mỏi, khoảng trống giữa vai và tai sẽ càng lớn, phần nền móng là bả vai sẽ không thể tạo lực để duy trì handstand.
Chi tiết về 2 “định tuyến” quan trọng của khớp vai, xem tiếp tại:
Trong handstand,