28/04/2026
LỊCH SỬ BIDA VIỆT NAM: TỪ THÚ VUI NGOẠI QUỐC ĐẾN NIỀM TỰ HÀO DÂN TỘC
Bida (Billiards) không phải là môn thể thao bản địa của Việt Nam, nhưng nó đã "nhập tịch" và phát triển mạnh mẽ đến mức trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống giải trí của người Việt.
1. Nguồn gốc: Theo chân người Pháp du nhập (Cuối thế kỷ XIX)
Bida có nguồn gốc từ châu Âu (Pháp và Anh) từ thế kỷ XIV-XV. Đối với Việt Nam, môn thể thao này chính thức xuất hiện vào khoảng cuối thế kỷ XIX, trong thời kỳ Pháp thuộc.
Sự xuất hiện ban đầu: Người Pháp đã mang những chiếc bàn bida đầu tiên sang Việt Nam để phục vụ nhu cầu giải trí của các quan chức, sĩ quan và tầng lớp thượng lưu Pháp tại các thành phố lớn như Sài Gòn, Hà Nội.
Thú vui xa xỉ: Thời bấy giờ, bida chỉ được chơi trong các câu lạc bộ (Cercle), khách sạn sang trọng hoặc các tư gia của giới nhà giàu. Người Việt bình dân lúc đó hầu như không có cơ hội tiếp cận, họ chỉ biết đến qua hình ảnh những "ông Tây" lịch lãm cầm gậy đánh những viên bi tròn trên mặt bàn xanh.
2. Giai đoạn "Bình dân hóa" (Những năm 1950 - 1970)
Sau khi người Pháp rút đi, bida không hề bị lãng quên mà bắt đầu lan rộng ra tầng lớp trung lưu và bình dân.
Sự phổ biến tại miền Nam: Tại Sài Gòn và các tỉnh miền Tây, bida phát triển cực kỳ mạnh mẽ. Những quán bida bình dân mọc lên khắp các góc phố, con hẻm.
Sự sáng tạo của người Việt: Do điều kiện kinh tế khó khăn, người thợ Việt Nam đã tự mày mò đóng bàn bida bằng gỗ, dùng đá xanh địa phương làm mặt bàn và tự đúc bi nhựa. Dù chất lượng chưa cao, nhưng chính điều này đã giúp bida trở thành môn thể thao quốc dân, gắn liền với văn hóa cà phê, giải trí của người Việt.
3. Bước chuyển mình sau năm 1975 và Thời kỳ Hội nhập
Sau năm 1975, bida trải qua giai đoạn trầm lắng nhưng rồi bùng nổ trở lại từ những năm 1990 khi Việt Nam mở cửa hội nhập.
Tiếp cận chuẩn quốc tế: Các dòng bàn chất lượng cao từ Hàn Quốc và châu Âu được nhập khẩu. Các xưởng sản xuất trong nước (như Bida Trọng Hiếu) bắt đầu nâng cấp kỹ thuật, sử dụng đá Hàn Quốc, cao su nhập khẩu để sản xuất bàn bida nội địa đạt chuẩn quốc tế.
Sự thống trị của Bida Phăng (Carom): Việt Nam đặc biệt ưa chuộng bida phăng (không lỗ). Đây là tiền đề để các cơ thủ Việt Nam rèn luyện kỹ năng và tư duy chiến thuật đỉnh cao.
4. Vị thế cường quốc bida trên bản đồ thế giới
Ngày nay, Việt Nam không còn là "vùng trũng" của bida thế giới mà đã trở thành một cường quốc, đặc biệt là ở nội dung Carom 3 băng.
Những kỷ lục thế giới: Những tên tuổi như Trần Quyết Chiến, Bao Phương Vinh, Mã Xuân Cường... đã liên tục giành chức Vô địch Thế giới (World Championship) và World Cup, khiến cả thế giới phải ngả mũ thán phục.
Văn hóa bida chuyên nghiệp: Bida giờ đây được nhìn nhận là một nghề nghiệp nghiêm túc và một ngành kinh doanh dịch vụ CLB phát triển rực rỡ, đóng góp vào nền kinh tế thể thao của đất nước.
Lời kết
Từ những chiếc bàn bida sang trọng trong các dinh thự Pháp hơn 100 năm trước, bida đã len lỏi qua từng con phố để rồi trở thành một phần tâm hồn của người yêu thể thao Việt Nam. Hành trình của bida tại Việt Nam là minh chứng cho sự tiếp nhận văn hóa chọn lọc và tinh thần nỗ lực vươn tầm thế giới của con người Việt Nam.
( Bida Trọng Hiếu tổng hợp )
Bida Trọng Hiếu – FIVE & SIX tự hào là một phần trong dòng chảy lịch sử đó, tiếp tục gìn giữ và phát triển những giá trị chuẩn mực cho bộ môn bida tại Việt Nam.
📩 THÔNG TIN LIÊN HỆ:
☎️ Hotline/Zalo: 09.08.54.22.20
🌐 Website: www.bidatronghieu.com
