26/05/2020
BẮT ĐẦU LOẠT BÀI VIẾT CHIA SẺ VỀ LÝ THUYẾT TRÍ THÔNG MINH ĐA DẠNG CỦA HOWARD GARDNER
"Tôi muốn những đứa trẻ hiểu về thế giới, nhưng không chỉ vì thế giới rất tuyệt và vì con người luôn rất tò mò, tôi muốn chúng hiểu để có thể làm thế giới tốt đẹp hơn. Kiến thức không giống với giáo lý, nhưng chúng ta cần hiểu để tránh được những lỗi đã xảy ra và tiến lên theo hướng tích cực hơn.
Một phần quan trọng trong đó là HIỂU CHÚNG TA LÀ AI VÀ CHÚNG TA CÓ THỂ LÀM ĐƯỢC GÌ. Trên hết, chúng ta phải phân tích những hiểu biết của chúng ta về chính bản thân mình". - Howard Gardner (1999)
1. Howard Gardner là ai?
Howard Gardner sinh ra tại Scranton, Pennsylvania vào năm 1943. Cha mẹ ông đã chuyển từ Nürnberg Đức đến Mỹ năm 1938 với đứa con 3 tuổi, Eric. Ngay trước khi Howard Gardner ra đời, Eric đã thiệt mạng trong một tai nạn trượt tuyết. Hai sự kiện này không được nhắc đến trong tuổi thơ của Gardner, nhưng lại có ảnh hưởng rất lớn đến suy nghĩ và sự phát triển của ông. Ông không được tham gia nhiều hoạt động thể chất nguy hiểm nhưng lại được khuyến khích theo đuổi các ý tưởng sáng tạo và tri thức. Khi Howard bắt đầu phát hiện ra lịch sử bí mật của gia đình (và nguồn gốc Do Thái) ông bắt đầu nhận thức rằng ông khác với cha mẹ và các bạn đồng trang lứa.
Cha mẹ đã gửi Howard đến Phillips Academy tại Andover Massachusetts, nhưng ông từ chối. Ông đến học ở một trường Trung học Dân lập tại Kingston, Pennsylvania. Howard Gardner đã nắm được cơ hội ở đây và có được sự ủng hộ cũng như quý mến của nhiều giáo viên tốt. Sau đó ông đã học tại Đại học Havard để học Lịch sử và sẵn sàng theo nghề luật.Tuy nhiên, ông may mắn được làm học trò của Eric Erikson. Theo Howard Gardner, Erikson có lẽ đã “gắn xi” lên hoài bão trở thành học giả của ông.
Và có một vài điều khác: Trí óc tôi thực sự được mở rộng khi tôi tới Harvard và có cơ hội làm học trò của nhà phân tâm học Eric Erikson, nhà xã hội học David Riesman và nhà tâm lý và nhận thức học Jerome Bruner. Tôi đã học khóa học về nghiên cứu bản năng của con người, đặc biệt con người suy nghĩ như thế nào. Và từ đó học thuyết Trí Thông minh Đa dạng ra đời
Howard Gardner định nghĩa thông minh là” khả năng giải quyết các vấn đề hoặc đưa ra những sản phẩm mới có giá trị trong một hay nhiều nền văn hóa khác nhau (Gardner&Hatch, 1989).
2.Học thuyết Trí thông minh đa dạng
Năm 1983, Howard đã xuất bản một cuốn sách có nhan đề “Frames of Mind” (tạm dịch “Cơ cấu của trí tuệ”), trong đó ông công bố các nghiên cứu và lý thuyết của mình về sự đa dạng của trí thông minh.
Ban đầu Howard Gardner đưa ra 7 Trí thông minh. Hai Trí thông minh đầu tiên có giá trị điển hình trong trường học; ba Trí thông minh tiếp theo thường được gắn với nghệ thuật; và hai Trí thông minh cuối cùng được Howard Gardner gọi là “Trí thông minh cá nhân”. Tổng hợp của 7 loại hình thông minh đó là:
Thông minh về ngôn ngữ
Thông minh toán học
Thông minh về âm nhạc
Thông minh thể chất
Thông minh về hội họa không gian
Thông minh nội tâm
Thông minh về tương tác xã hội
Năm 1996 ông tiếp tục đưa ra thêm Trí thông minh về tự nhiên. Hiện nay ông nghiên cứu thêm một loại hình Trí thông minh nữa, đó là Trí thông minh Sinh tồn. Theo Howard Gardner, Trí thông minh đa dạng cho thấy mỗi con người có khả năng biểu đạt tri thức của mình theo 9 cách khác nhau và khi đã biết trí thông minh của mình là gì thì bạn sẽ biết học theo cách tốt nhất là như thế nào.
Xin giới thiệu trí thông minh đa dạng của Howard Gardner dưới loạt bài nghiên cứu sau:
Trí thông minh ngôn ngữ
Trí thông minh logic - toán học
Trí thông minh âm nhạc
Trí thông minh thể chất
Trí thông minh hội họa không gian
Trí thông minh nội tâm
Trí thông minh tương tác xã hội
Trí thông minh thiên nhiên
SỐ 1: TRÍ THÔNG MINH NỘI TÂM
Trí thông minh nội tâm: Một người có Trí thông minh nội tâm cao, có thể dễ dàng tiếp cận và nhìn rõ được những cảm xúc bên trong mình, phân biệt được nhiều loại trạng thái và sử dụng được hiểu biết đó để làm phong phú thêm, hay vạch ra con đường cho cuộc đời mình. Họ có thể là người luôn trầm tư suy nghĩ, thích được ở trong trạng thái tĩnh để đào sâu thế giới nội tâm. Mặt khác, họ có thể là người có tính độc lập rất mạnh mẽ, sự thẳng thắn cao độ và cực kỳ tự giác, kỷ luật. Trong bất cứ trường hợp nào, họ cũng tự lập và ưa làm việc một mình hơn làm việc với người khác.
1. Trí thông minh nội tâm giúp gì cho bạn?
Người có trí thông minh nội tâm cao thường là người rất sâu sắc, do họ có sự chiêm nghiệm và nhìn cuộc sống bằng lăng kính phẳng lặng hơn. Họ hiểu được bản thân cần gì, muốn gì, rất ít khi gây phiền hà cho người khác. Khả năng độc lập, tự cân bằng, là một trong những ưu điểm quan trọng nhất của Thông minh nội tâm.
Thông minh nội tâm cũng giúp bạn sống hạnh phúc. Vì bạn luôn biết mình muốn gì, ghét điều gì. Bạn biết đâu là điểm mạnh và điểm yếu của bản thân, để biết cách sống hòa hợp với nó. Tính kỷ luật giúp bạn luôn quản trị được cảm xúc và thời gian của mình. Cũng chính đức tính đó, sẽ luôn giúp bạn giữ được một ý chí độc lập và sự nhẫn nại, để vượt qua mọi khó khăn,, để luôn học hỏi trong cuộc đời và trở nên hoàn thiện.
Điển hình của mẫu người Thông minh nội tâm là nhà lập quốc nổi tiếng Benjamin Flanklin. Ông đi lên từ một thợ in, rồi trở thành chủ biên tập báo, người đấu tranh cho Chủ nghĩa Bãi nô, và thậm chí là một nhà khoa học. Một người đàn ông lặng lẽ, nhưng mạnh mẽ, và nỗ lực phi thường, nắm trong tay cả kho tri thức của nhân loại lúc đó. Đúng với tiêu chí của những người có Trí thông minh nội tâm – ngồi lặng lẽ một chỗ, mà nắm được vận động của cả thế giới.
2. Đặc điểm của người có trí thông minh nội tâm
Bạn là người có trí thông minh nội tâm, nếu bạn:
-Hay dành thời gian một mình để suy ngẫm và tưởng tượng về những vấn đề quan trọng
-Thường xuyên tham gia vào các cuộc hội thảo để hiểu rõ hơn về bản thân mình
-Có chính kiến độc lập khác với đám đông. Đôi khi còn bị coi là lập dị
-Thường xuyên xem lại bản thân xem đã sống đúng với giá trị mình đưa ra chưa
-Không có thói quen tiết lộ bí mật của bản thân
-Luôn nhìn nhận rõ điểm mạnh và điểm yếu của mình
-Có ý chí độc lập mạnh mẽ
-Ghi lại những diễn biến tâm lý của bản thân
-Thích làm chủ thay vì làm theo người khác
-Thích ở nhà vào cuối tuần trong một ngôi nhà nhỏ yên tĩnh vào cuối tuần thay vì đi nghỉ ở đô thị ồn ào
-Có thể diễn giải nôi tâm của mình thông suốt với người khác
-Thích đọc sách về tâm lý và nghiên cứu về tâm lý
-Thích sống với những triết lý sống đã được kiểm chứng
-Thường hồi tưởng lại những điều mình nói và đánh giá chúng để lần sau làm tốt hơn
-Khi tham gia các khóa học, bạn thường nhận xét và so sánh với những chính kiến của mình để tìm ra điểm khác biệt và những điểm chung, để hành xử được tốt hơn trong những lần sau.
3. Cách luyện trí thông minh nội tâm
Luyện trí thông minh nội tâm tương đối khó, nhất là với những người chưa tự tại, vẫn còn nhiều vướng bận trong cuộc đời. Mấu chốt của Thông minh nội tâm là đạt được cân bằng và kỷ luật, để ra được những lựa chọn đúng. Vì chỉ khi chúng ta cân bằng và biết “xét lại”, mới đào sâu trong tư duy, để xem mình đúng hay sai, và mới đủ bình tĩnh, để ra được những quyết định đúng.
Cách luyện trí thông minh nội tâm, bởi vậy, sẽ nghiêng về tính cân bằng và kỷ luật này, cùng thói quen tự xét lại.
-Hãy bắt đầu trước tiên với việc đọc sách. Sách là kho tri thức của nhân loại, và khi đọc sách, bạn sẽ có thời gian để suy ngẫm, tự hỏi những điều đang nói trong sách là đúng hay sai. Đọc sách, nhất là đọc hàng ngày, là cách để luyện tính kiên nhẫn và kỷ luật.
-Sau thói quen đọc, chính là thói quen viết. Mấu chốt của Thông minh Nội tâm là Nhìn lại. Viết, chính là một cách nhìn lại, đào sâu vào bên trong vấn đề đã xảy ra.
-Sau thói quen đọc và viết, chính là các bài tập học cách tĩnh tại, đi sâu vào chiêm nghiệm và nuôi dưỡng tinh thần, như Thiền, yoga, tham gia các hoạt động đối thoại cộng đồng, hoặc làm việc vì xã hội.
4. Những cách luyện Thông minh nội tâm hàng ngày:
Tự hỏi bản thân: “Tôi là ai?” Ngay đầu trang giấy, hãy viết dòng chữ “Tôi là ai?” Viết càng nhiều câu trả lời càng tốt. Liệt kê những việc bạn yêu và ghét, sở thích của bạn hay bất cứ thứ gì khác xuất hiện trong đầu. Câu trả lời càng chi tiết càng tốt.
Ghi nhật ký. Viết ra những cảm xúc, ý tưởng, kỉ niệm hay bất cứ thứ gì khác bạn đang nghĩ đến.
Lập một danh sách bao gồm tất cả những việc bạn có khả năng làm tốt. Sau đó, lập danh sách những việc bạn muốn làm hơn. Dựa trên danh sách này, hãy lập một danh sách các mục tiêu cho bản thân.
Lập mục tiêu cho bản thân. Dành khoảng thời gian đều đặn mỗi ngày, mỗi tuần, mỗi tháng để lập các mục tiêu cụ thể bạn muốn đạt được sau một khoảng thời gian. Hãy đánh giá bản thân đã làm được những gì trong việc đạt mục tiêu cuối mỗi khoảng thời gian, sau đó lập các mục tiêu mới.
Viết tự truyện. Viết một câu chuyện về cuộc đời bạn, về những gì bạn đã trải qua cho đến ngày hôm nay.
Suy ngẫm về mỗi ngày trôi qua. Hãy viết ra ba điều khiến bạn biết ơn hay hạnh phúc trong ngày hôm đó.
Học cách thư giãn. Dành những khoảng thời gian đều đặn để thư giãn. Bạn có thể sử dụng phương pháp luyện yoga.
Đọc sách rèn luyện khả năng tự lực. Những cuốn sách sẽ giúp bạn hiểu được bản thân. Các tác phẩm hay tiểu sử của những nhân vật như Rosa Parks, Mahatma Gandhi, Martin Luther King, Eleanor Roosevelt hay Gloria Steinem.
Làm những việc bạn yêu thích. Dành thời gian mỗi ngày hay mỗi tuần để làm những việc bạn yêu thích. Đó có thể là việc bạn làm theo sở thích, tự nguyện tham gia một hoạt động bạn quan tâm, hay học hỏi những điều mới mẻ.
Bắt đầu những việc có ý nghĩa quan trọng đối với bản thân.
5. Cha mẹ có thể phát triển trí thông minh nội tâm cho trẻ bằng cách nào?
Những bé có trí thông minh nội tâm thường thể hiện cảm xúc và ý muốn rất rõ ràng. Thích chơi một mình và là đứa bé hướng nội.
Mẹ thường có cách nghĩ không đúng và đầy đủ khi con quá hướng nội và cho rằng hướng nội là một khuyết điểm.
Nhưng với trí thông minh nội tâm bé sẽ trả lời được tất cả những câu hỏi liên quan đến sở thích, điểm mạnh và điểm yếu của mình. Hiểu rõ bản thân sẽ giúp con hạnh phúc trong cuộc sống.
Để giúp bé phát triển trí thông minh nội tâm, mẹ hãy bắt đầu gợi mở bằng những câu hỏi liên quan đến sở thích của bé. Và để bé tự do chọn lựa điều mình thích.
Khi con thể hiện ý muốn, quan điểm riêng và có phần bướng bỉnh đừng vội dập tắt ý kiến của con bằng suy nghĩ áp đặt của bạn.
Cho trẻ có thời gian làm việc và chơi một mình.
Yêu cầu trẻ hãy tạo ra vài thứ gì đó cho toàn gia đình để trẻ có cơ hội làm việc mình thích.
Giúp trẻ quan sát , nhận biết các trạng thái cảm xúc của mình và suy nghĩ về những thói quen , sở thích… Học cách nuôi dưỡng cảm xúc tích cực, thể hiện các cảm xúc tiêu cực đúng lúc, đúng chỗ. Và nhanh chóng ra khỏi các trạng thái tiêu cực.
Học cách tự thưởng mỗi khi làm được việc tốt , tự động viên mình mỗi khi gặp khó khăn.
P/s: Dữ dội mà dịu êm ;)