08/11/2025
Nếu chúng ta đang có một em bé dễ cáu giận, hay khóc thậm chí đập phá đồ đạc… Phải làm sao?
Khi con cáu gắt: Đừng la mắng, hãy lắng nghe
Có bao giờ bạn thấy con mình vốn là một đứa trẻ thông minh, đáng yêu bỗng dưng nổi giận vô cớ? La hét, hờn dỗi, thậm chí là xô đổ đồ chơi, gắt gỏng với ba mẹ chỉ vì… chiếc muỗng không đúng màu, hay em bé được ôm trước?
Nếu bạn đang nuôi một đứa trẻ như vậy, tôi muốn nói: Bạn không cô đơn. Và điều con bạn cần, không phải là sự trừng phạt, mà là sự thấu hiểu.
Cơn giận nhỏ lời kêu cứu lớn
Một đứa trẻ đang cáu gắt thường không “hư” như nhiều người lầm tưởng. Chúng chỉ đang vật lộn với những cảm xúc to lớn bên trong mình – bất an, mệt mỏi, bị tổn thương, hoặc cảm thấy không được lắng nghe.
Ở tuổi của con, cảm xúc như một cơn sóng. Con chưa có kỹ năng bơi. Và con cần một người lớn ba hoặc mẹ làm “phao cứu sinh”, chứ không phải là “cơn bão thứ hai”.
Thay vì nói “con đừng giận nữa”, hãy nói…
🧡 “Ba thấy con đang buồn. Có chuyện gì làm con khó chịu không?”
🧸 “Mình cùng nhau hít thở một chút nhé, rồi nói chuyện tiếp.”
🤝 “Ba/mẹ ở đây với con. Khi con sẵn sàng, ba sẽ nghe con nói.”
Những câu nói này không khiến con hết giận ngay lập tức. Nhưng nó giữ nhịp tim con đập chậm lại, và quan trọng hơn hết: cho con cảm giác được yêu dù đang yếu đuối.
5 điều ba mẹ có thể làm để giúp con “lớn lên từ cảm xúc”
1. Bình tĩnh làm gương
Trẻ con học cảm xúc bằng cách quan sát người lớn. Khi ta kiểm soát được cảm xúc mình, con học được cách giữ bình tĩnh trước sóng gió.
2. Đặt tên cho cảm xúc
Dạy con nhận diện: “Con đang buồn”, “Con đang thất vọng”, “Con thấy ghen tị với em” – chính là bước đầu giúp con hiểu mình.
3. Ôm con – thay vì trách mắng
Khi con nổi cơn giận, hãy thử đưa tay ra ôm. Đó là liều “an thần” tự nhiên nhất. Khi con được ôm, tim con dịu lại, mắt con mềm lại, lòng con mở ra.
4. Kết nối trước – dạy sau
Đừng vội dạy dỗ khi con đang bốc hỏa. Hãy đợi cơn sóng lắng xuống, sau đó mới cùng con nhìn lại và rút kinh nghiệm.
5. Cho con được lựa chọn và thể hiện
Một đứa trẻ bị kiểm soát quá mức dễ trở nên nổi loạn. Hãy cho con được chọn quần áo, món ăn, trò chơi… và được phép thể hiện chính mình.
Nuôi dạy con không phải là kiểm soát – mà là đồng hành
Đừng ngại khi thấy con mình giận dữ. Đó không phải là thất bại trong việc dạy dỗ. Mà là một phần của hành trình trưởng thành. Mỗi lần con bùng nổ, là một cơ hội để ta gần con thêm chút nữa, hiểu con rõ hơn một chút, và dạy con yêu thương chính bản thân mình.
Hãy nhớ:
Mỗi cơn giận là một lời thì thầm: "Ba mẹ ơi, hãy hiểu con."
Và nếu chúng ta lắng nghe đủ lâu, đủ sâu, ta sẽ thấy đằng sau cơn giận ấy – là một đứa trẻ đang mong chờ vòng tay của ba mẹ, hơn bất cứ điều gì trên đời.