09/07/2025
บุหรี่ไฟฟ้าอันตรายน้อยกว่าบุหรี่มวนไม่ใช่เหรอ?
เมื่อวานมีคำถามจากนักข่าวว่า เขาขอให้เพื่อนของเขาเลิกสูบบุหรี่ไฟฟ้า แต่เพื่อนไม่เลิก บอกว่า บุหรี่ไฟฟ้าอันตรายน้อยกว่าบุหรี่มวน จะบอกเพื่อนของเขาว่าอย่างไรดี
ความจริงคือ ที่บอกว่าบุหรี่ไฟฟ้าอันตรายน้อยกว่าบุหรี่มวน เป็นการโฆษณาชวนเชื่อ เป็นวาทกรรม กลยุทธ์การตลาด ที่กุขึ้นโดยบริษัทบุหรี่ ที่ยังไม่มีหลักฐานตามที่อ้าง
หากศึกษาประวัติศาสตร์ จะพบว่า บริษัทบุหรี่พยายามอ้างว่า ได้ผลิตบุหรี่ชนิดใหม่ ที่อันตรายน้อยลงมาโดยตลอด ตั้งแต่ 70 ปีก่อน แต่สุดท้าย ข้ออ้างต่าง ๆ ได้รับการพิสูจน์ด้วยเวลาว่า “ไม่จริง” ทั้งหมด
บริษัทบุหรี่เริ่มผลิตบุหรี่ก้นกรอง ค.ศ.1950 บุหรี่รสอ่อน ค.ศ.1970 บุหรี่ลดสารก่อมะเร็ง ค.ศ.2000 บุหรี่ไฟฟ้า ค.ศ.2010
รายงานของกระทรวงสาธารณสุขสหรัฐอเมริกา ค.ศ.2014 สรุปว่า ความเสี่ยงที่จะเสียชีวิตจากการสูบบุหรี่มวนยิ่งเพิ่มมากขึ้นใน 50 ปีหลัง ที่บริษัทบุหรี่อ้างว่า บุหรี่มี “คุณภาพดีขึ้น อันตรายน้อยลง”
กฎหมายประเทศต่าง ๆ ห้ามใช้ชื่อบุหรี่รสอ่อน ไลท์ ไมลด์ นำหน้ายี่ห้อบุหรี่
แม้แต่บุหรี่ยี่ห้อที่ขายดีที่สุดของญี่ปุ่น Mild Seven ก็ถูกห้ามขายไปแล้ว เพราะมีคำว่า Mild ที่แปลว่า อ่อน น้อย นุ่มนวล
องค์การอนามัยโลก ไม่ยอมรับว่า “บุหรี่ไฟฟ้าอันตรายน้อยกว่าบุหรี่ธรรมดา”
ที่ว่า “บุหรี่ไฟฟ้าอันตรายน้อยกว่าบุหรี่มวน” จึงเป็นเพียงการโฆษณาชวนเชื่อ เพื่อรักษานักสูบลูกค้าเก่าที่คิดอยากจะเลิก ให้หันมาสูบบุหรี่ไฟฟ้า
ปัญหาคือ การสร้างความเชื่อว่า “บุหรี่ไฟฟ้าอันตรายน้อยกว่าบุหรี่มวน” ทำให้เกิดนักสูบหน้าใหม่ที่เป็นเด็กและเยาวชนที่ไม่สูบบุหรี่ เข้ามาสูบบุหรี่ไฟฟ้า และเกิดการเสพติดนิดโคตินไปตลอดชีวิต
ผมแนะนำน้องนักข่าว ให้ไปบอกเพื่อนที่สูบบุหรี่ไฟฟ้าว่า “ระหว่างองค์การอนามัยโลก (องค์กรพิทักษ์สุขภาพของโลก) กับ บริษัทบุหรี่ (ธุรกิจที่ผลิตสินค้าทำลายสุขภาพ)” เพื่อนควรจะเชื่อใคร
ศ.นพ.ประกิต วาทีสาธกกิจ
2 กรกฎาคม 2568
อ้างอิง:
https://www.hhs.gov/sites/default/files/consequences-smoking-exec-summary.pdf
รายงานกระทรวงสาธารณสุขสหรัฐอเมริกา ผลของการสูบบุหรี่ต่อสุขภาพ ค.ศ. 2014 บทสรุปผู้บริหาร หน้า 11