24/05/2026
เมื่อแมลงผสมเกสรลดลง แต่แมลงพาหนะโรคกลับเพิ่มขึ้น
◉ NATURE: แมลงที่หายไปกำลังสร้าง ‘หายนะ’ ให้กับบางภูมิภาคแล้ว ปริมาณแมลงผสมเกสรที่ลดลงทำให้เกิดภาวะขาดสารอาหารในผลผลิตการเกษตร
ในช่วงสามทศวรรษที่ผ่านมาจำนวนแมลงทั่วโลกได้ลดลงอย่างน่าตกใจราว 1% ต่อปี จนนักวิทยาศาสตร์เรียกความรุนแรงนี้ว่า ‘หายนะของแมลง’ มันอาจเป็นข่าวดีสำหรับคนที่เกลียดแมลง แต่ทว่ามันได้สร้างรอยแผลขนาดใหญ่ให้กับความมั่นคงทางอาหาร
บทความใหม่ที่เผยแพร่บนวารสาร Nature นักวิทยาศาสตร์ได้ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างประชากรแมลงผสมเกสรป่า ผลผลิตทางการเกษตร และอาหารของมนุษย์ในหมู่บ้านเกษตรกรรม 10 ในเนปาลเป็นเวลา 1 ปี พร้อมกันนั้นยังตรวจสอบว่าแมลงผสมเกสรชนิดใดมาที่หมู่บ้านบ้าง
ผลลัพธ์คือ แมลงผสมเกสรส่วนใหญ่มีผลต่อรายได้ของเกษตรกรในหมู่บ้านประมาณ 44% และมากกว่า 20% ของสารอาหารที่จำเป็นรวมถึง วิตามินเอ วิตามินอี และโฟเลต มันจึงหมายความว่าเมื่อแมลงผสมเกสรลดลง พืชก็ลดลง ความหลากหลายก็ลดลง รายได้ลดลง และสารอาหารลดลง
“เด็กกว่าครึ่งในงานวิจัยของเรามีส่วนสูงต่ำกว่าเกณฑ์สำหรับอายุ ซึ่งส่วนใหญ่เกิดจากอาหารที่ไม่ดีจากผัก พืชตระกูลถั่ว และผลไม้ที่ได้รับการผสมเกสรโดยแมลง” Naomi Saville นักวิจัยจากสถาบันสุขภาพโลก มหาวิทยาลัยคอลเลจลอนดอน และผู้ร่วมเขียนงานวิจัยกล่าว
เมื่อทีมวิจัยนำข้อมูลไปคาดการณ์ถึงอนาคตที่จะมีแมลงผสมเกสรน้อยลง ผลกระทบก็ยิ่งชัดเจนขึ้น พวกเขาคาดการณ์ว่าชาวบ้านจะได้รับวิตามินเอและโฟเลตลดลง 7% ภายในปี 2030 การขาดสารอาหารเหล่านี้อาจนำไปสู่การสูญเสียการมองเห็นและความพิการแต่กำเนิด
แม้ว่าผลลัพธ์เหล่านี้จะมาจากการศึกษาแค่ชุมชนเกษตรกรรมในเนปาลเท่านั้น แต่ก็แสดงให้เห็นแนวโน้มที่น่ากังวล เนื่องจากประชากรกว่า 2 พันล้านคนต่างพึ่งพาผลผลิตทางเกษตรกรรม และพืชผลทั่วโลกประมาณ 3 ใน 4 เองก็ต้องการการผสมเกสรจากแมลง
ยังไงก็ตามทีมวิจัยยังพบแนวทางลดผลกระทบง่าย ๆ นั่นคตือ ปลูกดอกไม้ป่าพื้นเมืองใกล้ฟาร์ม เลี้ยงผึ้งป่า และลดใช้ยาฆ่าแมลง สามารถช่วยเพิ่มแมลงผสมเกสรได้ และช่วยเพิ่มรายได้ทางการเกษตรกรรมให้สูงกว่าปัจจุบันถึง 30% และเพิ่มปริมาณวิตามินเอกับโฟเลตได้ 5% และ 9% ตามลำดับ
"ความหลากหลายทางชีวภาพไม่ใช่สิ่งฟุ่มเฟือย" Thomas Timberlake นักนิเวศวิทยาจากมหาวิทยาลัยยอร์ก ประเทศอังกฤษ กล่าว "มันเป็นพื้นฐานสำคัญต่อสุขภาพ โภชนาการ และการดำรงชีวิตของเรา"
ที่มา
https://www.nature.com/articles/s41586-026-10421-x
https://www.livescience.com/animals/insects/insect-apocalypse-is-already-fueling-malnutrition-in-some-regions-first-of-its-kind-study-reveals
