สมาคมประวัติศาสตร์ฟุตบอลแห่งประเทศไทย

24/04/2026

2459 - 2569 110 ปี กำเนิดคณะฟุตบอลแห่งสยาม (สมาคมกีฬาฟุตบอลแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์)

พระมหากษัตริย์พระองค์เดียวในโลกของวงการฟุตบอล ที่ทรงร่างข้อบังคับลักษณะปกครองฉบับแรก ด้วยลายพระราชหัตถเลขาของพระองค์เอง ก่อนมีพระบรมราชโองการ เรื่องการก่อตั้งคณะฟุตบอลแห่งสยาม (สมาคมกีฬาฟุตบอลแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์) ในราชกิจจานุเบกษา เมื่อวันที่ 25 เมษายน พุทธศักราช 2459

ในการนี้ รัชกาลที่ 6 ทรงโปรดเกล้าฯ พระราชทานนายกสมาคมคนแรกเป็นปฐม คือพระยาประสิทธิ์ศุภการ (เจ้าพระยารามราฆพ) พร้อมพระราชทานถ้วยใหญ่ (ถ้วย ก) และถ้วยน้อย (ถ้วย ข) ให้เป็นถ้วยรางวัลสูงสุดสำหรับการแข่งขันฟุตบอลของสมาคมในเวลาต่อมา

ทั้งนี้ "พระบิดาแห่งฟุตบอลเมืองสยาม" ทรงโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชทาน "ตราพระมหามงกุฎ" ของทีมชาติสยาม เป็นตราของสมาคมกีฬาฟุตบอลแห่งประเทศไทยฯ เพื่อความเป็นเอกภาพเดียวกัน

ต่อมา พระองค์ทรงมีพระบรมราชานุญาติให้คณะฟุตบอลแห่งสยาม สมัครเป็นสมาชิกของ FIFA เป็นลำดับที่ 37 และชาติแรกของทวีปเอเชีย เมื่อวันที่ 25 มิถุนายน พุทธศักราช 2468

โอกาสครบรอบ 110 ปี ของสมาคมกีฬาฟุตบอลแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ ขอน้อมสำนึกพระมหากรุณาธิคุณล้นเกล้าฯ รัชกาลที่ 6 และพระราชประสงค์ของพระองค์ จะยืนยงดำรงอยู่ชั่วกาลนาน สืบไป.
จิรัฏฐ์ จันทะเสน เรียบเรียง
#สมาคมประวัติศาสตร์ฟุตบอลแห่งประเทศไทย #พิพิธภัณฑ์คณะฟุตบอลแห่งสยาม

15/03/2026

ผลการประชุมสามัญประจำปี สมาคมประวัติศาสตร์ฟุตบอลแห่งประเทศไทย คณะกรรมการสมาคมฯ ได้จัดการเลือกตั้ง และมีมติเป็นเอกฉันท์เลือก นายภูสิฏฐ์ ศรีโรจนภิญโญ เลขาธิการสมาคมฯ ขึ้นเป็นนายกสมาคมประวัติศาสตร์ฟุตบอลแห่งประเทศไทย แทนที่นายจิรัฏฐ์ จันทะเสนที่เสียชีวิตเมื่อวันที่ 24 เมษายน 2567

นายภูสิฏฐ์ได้กล่าวต่อที่ประชุม ขอบคุณคณะกรรมการทุกท่านที่ไว้วางใจเลือกให้ดำรงตำแหน่ง และประกาศแผนการจัดนิทรรศการ 111 ปีฟุตบอลในประเทศไทย หลังจากที่ทางสมาคมฯ ได้เคยจัดนิทรรศการ 100 ปีฟุตบอลในประเทศไทยไปเมื่อปีพ.ศ. 2558 และวางรากฐานการเก็บข้อมูล สถิติ และประวัติศาสตร์ที่เกี่ยวกับฟุตบอลไทยในทุกด้าน

20/02/2026

”ลูกโซ่“ นิโคลัส มิเคลสันนับ 1 กับต้นสังกัดใหม่ SV Elversberg ทำประตูตีเสมอให้กับทีมในนาทีที่ 58 ก่อนพาทีมเฉือนชนะนอกบ้านต่อ SG Dynamo Dresden ไป 1:2 เมื่อวันอาทิตย์ที่ 15 กุมภาพันธ์ 2569ที่ผ่านมา พาทีมรั้งอันดับ 3 มี 41 คะแนนในตารางลุ้นขึ้นบุนเดสลีกาในฤดูกาล ตามหลังจ่าฝูง Schalke 04 ที่มี 43 คะแนน และ Darmstadt ที่มี 42 คะแนน

https://youtu.be/dR1BjHARuUc?si=uWxXBsJ41O6jPl5_ฝา

Download beIN SPORTS CONNECT now to catch LIVE sporting action: https://bein.onelink.me/bApY/beinYT Follow us on social media: Instagram: https://www.instagr...

06/02/2026

ภาพนักฟุตบอลที่ชิงเครื่องบินของกรมอากาศยานมาได้ ถ่ายไว้เมื่อปี ค.ศ. 1935, Komain Art(Photographer)

กรมอากาศยานมีความประสงค์จะเก็บเงินบำรุงการบินแห่งชาติ จึงได้ชวนไปยังทีมสโมสรต่าง ๆ ให้แข่งฟุตบอลชิงเครื่องบิน
วันที่ 5 กพ. 1935 รอบแรก อัสสัมชัญ ชนะกรมสรรพสามิตต์ 1:0
วันที่ 7 ก.พ. 1935 รอบสอง อัสสัมชัญ ชนะ ทีมรถไฟ 2:1
วันที่ 10 ก.พ. 1935 รอบสาม อัสสัมชัญ แพ้ ไปรษณีย์ 0:2
รอบชิงเครื่องบิน
สโมสรไปรษณีย์เป็นที่หนึ่ง อัสสัมชัญเป็นที่สอง จึงต้องแข่งกันอีก

วันที่ 23 ก.พ. 1935 รอบชิงเครื่องบิน(จำลอง)
ราคาต่อรอง ณ วันนั้น ไปรษณีย์เป็นต่อ 2-1 เพราะฟอร์มที่ผ่านมาอัสสัมชัญไม่มีทางสู้ได้เลย แบ๊คสำคัญเจ็บสองคน ต้องเอาตัวสำรองเล่น แต่ทุกคนต่างพร้อมใจกันขอสู้เป็นครั้งสุดท้าย จะแพ้ชนะต้อง "ไว้ลาย ขาว แดง"
ครึ่งแรก
ประมาณ 8 นาที อัสสัมชัญก็ทำประตูแรกได้ จนจบครึ่งแรกอัสสัมชัญนำอยู่ 1:0
ครึ่งหลัง
ไม่ทันถึง 2 นาที ไปรษณีย์แก้เราได้ประตูหนึ่ง และต่อมาอีกประมาณ 12 นาที กองหน้าอัสสัมชัญก็สามารถทำได้อีก 1 ประตู จนหมดเวลา อัสสัมชัญเป็นฝ่ายชนะ ไปรษณีย์ 2:1 ได้รับรางวัล "เครื่องบินจำลอง" จากหลวงพิบูลย์สงคราม

ชัยชนะครั้งนี้อัสสัมชัญสมาคมได้จัดเลี้ยงอาหารแก่นักฟุตบอลที่สมาคมในวันเสาร์ที่ 16 มีนาคม พ.ศ. 2478.

ข้อมูล สิทธิพล ศิริวัฒนเจริญ

28/11/2025

ขอเชิญรับชมไลฟ์สด คืนนี้ 1 ทุ่มตรง ทาง Facebook : พิพิธภัณฑ์คณะฟุตบอลแห่งสยาม

https://www.facebook.com/share/p/1BiyhpXxQF/?mibextid=wwXIfr

ขอเชิญรับชมรับฟังไลฟ์สด เสวนาเนื่องในวันครบรอบ 110 ปี วันประวัติศาสตร์ทีมชาติสยาม เรื่อง “ฟุตบอล ความทรงจำ และประวัติศาสตร์ในมหกรรมกีฬาซีเกมส์” เนื่องในวันครบรอบ 110 ปี วันประวัติศาสตร์ทีมชาติสยาม ถ่ายทอดสดผ่านทาง Facebook : พิพิธภัณฑ์คณะฟุตบอลแห่งสยาม ในวันศุกร์ที่ 28 พฤศจิกายน 2568 เวลา 19.00-20.00 น.

กำหนดการ

19.00-19.05 น. อารัมภบทโดย
คุณภูสิฏฐ์ ศรีโรจนภิญโญ รักษาการนายกสมาคมประวัติศาสตร์ฟุตบอลแห่งประเทศไทย

19.05-19.55 น. เริ่มเสวนา “ฟุตบอล ความทรงจำและประวัติศาสตร์ในมหกรรมกีฬาซีเกมส์”
- คุณประเสริฐ ช้างมูล อดีตนักฟุตบอลทีมชาติไทย
- คุณสระราวุฒิ ตรีพันธ์ อดีตนักฟุตบอลทีมชาติไทย
ซักถามโดย ฐิติคุณ เพ็ชรกิจ ภาควิชาประวัติศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ

20.00 น. สิ้นสุดงานเสวนา
ดำเนินรายการโดย คุณต้นน้ำ กระจายลม ชมรมพิธีกรและนักจัดรายการวิทยุ
มหาวิทยาลัยศิลปากร

--- กำหนดการอาจเปลี่ยนแปลงได้ตามความเหมาะสม ---

26/11/2025

วันนี้ในอดีต
ครบรอบ 60 ปี ของการสูญเสียนักเตะดาราเอเชียคนแรกของไทย
"จอมเหิรหาว" อัศวิน ธงอินเนตร
จากนักกรีฑาสู่ยอดนายทวาร

ขอบคุณขัอมูลจาก พี่ยงยุทธ สังขโกวิท

เพื่อเผยแพร่เกียรติประวัติและเกียรติภูมิของวงการฟุตบอลไทย.

25/11/2025

ขอเชิญรับชมรับฟังไลฟ์สด เสวนาเนื่องในวันครบรอบ 110 ปี วันประวัติศาสตร์ทีมชาติสยาม เรื่อง “ฟุตบอล ความทรงจำ และประวัติศาสตร์ในมหกรรมกีฬาซีเกมส์” เนื่องในวันครบรอบ 110 ปี วันประวัติศาสตร์ทีมชาติสยาม ถ่ายทอดสดผ่านทาง Facebook : พิพิธภัณฑ์คณะฟุตบอลแห่งสยาม ในวันศุกร์ที่ 28 พฤศจิกายน 2568 เวลา 19.00-20.00 น.

กำหนดการ

19.00-19.05 น. อารัมภบทโดย
คุณภูสิฏฐ์ ศรีโรจนภิญโญ รักษาการนายกสมาคมประวัติศาสตร์ฟุตบอลแห่งประเทศไทย

19.05-19.55 น. เริ่มเสวนา “ฟุตบอล ความทรงจำและประวัติศาสตร์ในมหกรรมกีฬาซีเกมส์”
- คุณประเสริฐ ช้างมูล อดีตนักฟุตบอลทีมชาติไทย
- คุณสระราวุฒิ ตรีพันธ์ อดีตนักฟุตบอลทีมชาติไทย
ซักถามโดย ฐิติคุณ เพ็ชรกิจ ภาควิชาประวัติศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ

20.00 น. สิ้นสุดงานเสวนา
ดำเนินรายการโดย คุณต้นน้ำ กระจายลม ชมรมพิธีกรและนักจัดรายการวิทยุ
มหาวิทยาลัยศิลปากร

--- กำหนดการอาจเปลี่ยนแปลงได้ตามความเหมาะสม ---

23/11/2025

23 พฤศจิกายน พ.ศ.2458 ทีมชาติสยามลงแข่งขันนัดแรกกับทีมสปอร์ตคลับ ณ สนามราชกรีฑาสโมสร โดยนักฟุตบอลทีมชาติสยาม 11 คนแรก มีรายชื่อดังนี้ อิน สถิตยวณิช (ผู้รักษาประตู) – แถม ประภาสะวัต, ต๋อ ศุกระศร, ภูหิน สถาวรวณิช (กองหลัง) – ตาด เสตะกสิกร, กิมฮวด วณิชยจินดา (กองกลาง) – หม่อมเจ้าสิทธิพร กฤดากร, ชอบ หังสสูต, โชติ ยูปานนท์, ศรีนวล มโนหรทัต, จรูญ รัตโนดม (กองหน้า) และลงเล่นในการแข่งขันอย่างไม่เป็นทางการครั้งแรกพบกับทีมสปอร์ตคลับฝ่ายยุโรปซึ่งใช้นักเตะอังกฤษทั้งหมด โดยแข่งขันกันที่สนามราชกรีฑาสโมสร โดยทีมชาติสยามเอาชนะไปได้ 2–1 จากชัยชนะดังกล่าวทำให้กระแสความสนใจในกีฬาฟุตบอลในสยามประเทศเพิ่มมากขึ้นตามลำดับ

ก่อนหน้านั้น 3 วัน พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 ทรงโปรดเกล้าฯ ก่อตั้ง "คณะฟุตบอลสำหรับชาติสยาม" ซึ่งเป็นทีมชาติสยาม ชุดแรก เมื่อวันที่ 20 พฤศจิกายน พ.ศ.2458 และทรงโปรดเกล้าฯ พระราชทาน "ตราพระมหามงกุฎ" ติดบนหน้าอกด้านซ้ายของชุดแข่งขันชุดแรกเสื้อสีแดงขาว ที่อาคารสามัคยาจารย์ ภายในโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย (ปัจจุบันอาคารนี้ถูกรื้อไปแล้ว)

ต่อมา "พระบิดาแห่งฟุตบอลสยาม" ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ตั้งสมาคมฟุตบอลแห่งสยาม เมื่อวันที่ 25 เมษายน พ.ศ.2459 ซึ่งปัจจุบันคือ สมาคมกีฬาฟุตบอลแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ ในภายหลังทีมชาติสยามเปลี่ยนมาใช้ชื่อ "ทีมชาติไทย" แทน "สยาม" ตามการเปลี่ยนแปลงชื่อประเทศในปี พ.ศ. 2482

ต่อมา สมาคมฟุตบอลแห่งสยาม ได้เข้าร่วมเป็นสมาชิกของสหพันธ์ฟุตบอลนานาชาติ หรือ "ฟีฟ่า" เมื่อวันที่ 23 มิถุนายน พ.ศ.2468 (ค.ศ.1925) หรือหลังจากก่อตั้ง 10 ปี และเป็นสมาชิกของสมาพันธ์ฟุตบอลแห่งเอเชีย เมื่อ พ.ศ.2500 ก่อนเป็นสมาชิกสหพันธ์ฟุตบอลแห่งเอเชีย เมื่อ พ.ศ.2537

5 อันดับแรกของทีมชาติที่มีอายุเก่าแก่ที่สุดของทวีปเอเชียนั้นเป็น ทีมชาติไทย (ค.ศ.1915) รองลงมาเป็น ทีมชาติฟิลิปปินส์ (ค.ศ.1928), ทีมชาติญี่ปุ่น (ค.ศ.1929), ทีมชาติไต้หวัน (ค.ศ.1931) และทีมชาติเลบานอน (ค.ศ.1935)

————————————————————————————-

ขอเชิญรับชมรับฟังไลฟ์สด เสวนาเรื่อง “ฟุตบอล ความทรงจำ และประวัติศาสตร์ในมหกรรมกีฬาซีเกมส์” เนื่องในวันครบรอบ 110 ปี วันประวัติศาสตร์ทีมชาติสยาม ทาง FACEBOOK : พิพิธภัณฑ์คณะฟุตบอลแห่งสยาม ในวันศุกร์ที่ 28 พฤศจิกายน พ.ศ. 2568 เวลา 19:00 - 20:00 น. กับการสัมภาษณ์สดนักฟุตบอลในตำนาน ประเสริฐ ช้างมูล และ สระราวุฒิ ตรีพันธ์

21/05/2025

วันอาทิตย์ที่ 25 พฤษภาคมนี้ สมาคมประวัติศาสตร์ฟุตบอลแห่งประเทศไทย ได้รับเชิญจากคณะกรรมการจัดงานฟุตบอล The Super League Bangkok เพื่อเข้าร่วมเปิดบู๊ทขายของที่ระลึก และเสื้อฟุตบอลย้อนยุคของสมาคม ระหว่างเวลา 10:00 น. จนเลิกงาน ณ Super Star Arena ลาดพร้าว 80
https://www.google.com/maps/place/Super+Star+Arena/data=!4m2!3m1!1s0x0:0xd9b0a9c25a2f7a59?sa=X&ved=1t:2428&ictx=111&safe=active

ทางสมาคมฯ ขอเชิญชวนท่านที่สนใจเข้าร่วมงาน และเลือกซื้อของที่ระลึกของสมาคมฯได้ โดยในงานจะมีการประมูลเสื้อแมทช์วอนจากนักฟุตบอลทีมชาติไทยหลาย ๆ ท่าน เช่น ทริสตอง โด, ธีราธร บุญมาทันเป็นต้น รายได้เพื่อเด็กยากไร้ผ่านมูลนิธิ HDF Mercy Center ทุกท่านที่ร่วมงานสามารถนำเสื้อผ้า, อุปกรณ์กีฬาที่ไม่ใช้แล้ว หรือของเล่นมาบริจาคได้

อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมของงานได้ที่ https://drive.google.com/file/d/1huItz1M42JsrEIi4ajp8gL3G5Nnm9l93/view?fbclid=IwY2xjawKaNc5leHRuA2FlbQIxMABicmlkETF4WWpBbmJqb2F3c0c1OW9aAR6Yl6AxOa_VHQN1UfaIGT4eDyLGCrSxCgthV0hhD41sM3d9bMMxCNhvK5HBxQ_aem_k_5wffT6M19dp-B37DTkqQ

https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=510049968683814&id=100090364455419

⚽️ Super League Tournament – 4th Edition! ⚽️

Get ready for the ultimate 7-a-side football tournament in Bangkok 🇹🇭🏆, supporting HDF Mercy 🙌 Join us at Superstar Arena on May 24-25, 2025 for a weekend of competition and community spirit ❤️

📍 Location: Superstararena.Official , Bangkok
📅 Dates: May 24-25, 2025
👥 Teams: 7-a-side, Open Category
🙌 Cause: Supporting HDF Mercy Centre

Reserve your team now! 🔥

02/05/2025

109 ปี คณะฟุตบอลแห่งสยาม - 25 เมษายน พ.ศ. 2568

บทความนี้ขออุทิศแด่การจากไปของคุณจิรัฎฐ์ จันทะเสน อดีตนายกสมาคมประวัติศาสตร์ฟุตบอลแห่งประเทศไทย และอดีตผู้อำนวยการพิพิธภัณฑ์คณะฟุตบอลแห่งสยาม และการจากไป ตำนานนักฟุตบอลทีมชาติไทยคุณนิวัฒน์ ศรีสวัสดิ์ ฉายาสิงห์สนามศุภฯ เมื่อ 19 เมษายนที่ผ่านมาทางสมาคมประวัติศาสตร์ฟุตบอลแห่งประเทศไทยขอแสดงความไว้อาลัยต่อการจากไปของทั้งสองท่านด้วยครับ

ตอนที่ 3 รัชกาลที่ 6 พระบิดาแห่งฟุตบอลไทยและการก่อตั้งคณะฟุตบอลสยาม
ในตอนสุดท้ายเราจะขออพาไปย้อนถึงความเกี่ยวข้องกันระหว่างพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 กับการเล่นฟุตบอลเพื่อให้เห็นถึงความสัมพันธ์ที่ต่อมาจะกลายเป็นจุดกำเนิดคณะฟุตบอลกันนะครับโดยจากการที่รัชกาลที่ 6 เองนั้นมีความเป็นนักเรียนนอกจากการที่เคยได้ศึกษาที่ประเทศอังกฤษนั้นสันนิษฐานว่าน่าจะได้รับอิทธิพลทางวัฒนธรรมจากตะวันตกมาจำนวนหนึ่ง รวมไปถึงตัวของพระองค์มีความชื่นชอบวัฒนธรรมรวมไปถึงมีความเป็นสุภาพบุรุษซึ่งสอดคล้องกับวัฒนธรรมนิยมของอังกฤษในช่วงนั้น ความน่าสนใจที่ยังคงเป็นข้อถกเถียงเกี่ยวกับความเป็นชายหรือสุภาพบุรุษของรัชกาลที่ 6

ข้อสังเกตที่น่าสนใจคือหลังจากการครองได้ 5 ปีจะพบว่ารัชกาลที่ 6 เองทรงมีความสนใจในการเล่นฟุตบอลเป็นอย่างมากจะเห็นได้จากเอกสารหลักฐานประกาศว่าด้วยเรื่อง ความนิยมฟุตบอลในเมือง โดยรัชกาลที่ 6 ได้บอกเล่าถึงความนิยมการเล่นฟุตบอลที่พบเห็นมาตั้งแต่ช่วงต้นรัชกาลของพระองค์ที่จะนิยมเล่นกันตามสถานศึกษา โรงเรียนต่างๆ รวมไปถึงในหมู่ของทหารที่นิยมเล่นฟุตบอลกันเป็นอย่างมากโดยมีผู้ฝึกสอนและควบคุมการเล่นฟุตบอลนั้นคือเจ้าฟ้าบริพัทธ์

ความน่าสนใจคือรัชกาลที่ 6 ได้เสนอว่าเหล่าบรรดานักฟุตบอลที่เป็นทหารนั้นมองว่าการเล่นฟุตบอลไม่ได้เป็นการละเล่นของประชาชนที่ควรจะมาเล่นเนื่องฟุตบอลต้องเล่นด้วยความระมัดระวังและใช้เป็นที่ระบายทางสังคม สะท้อนให้เห็นว่าการเล่นฟุตบอลในช่วงนั้นนิยมในหมู่ทหารผู้เป็นบรรดาลลูกหรือเครือญาติของชนชั้นนำในการใช้เป็นกิจกรรมพักผ่อนหย่อนใจและทีมฟุตบอลที่มักจะเล่นกีฬาฟุตบอลเก่งในช่วงนั้นส่วนใหญ่เป็นทีมที่มีนักศึกษาทหารเป็นนักฟุตบอล เช่น ทีมนายร้อยทหารบก ทหารเรือ ทีมหลวงรักษาพระองค์ ฯลฯ ข้อสังเกตที่น่าสนใจคือการแสดงความเป็นนักเรียนหัวก้าวหน้าจากต่างประเทศโดยใช้นามปากกาของตัวเองว่า นิสิตอ็อกซ์ฟอร์ดนี้สามารถเชื่อมโยงได้ถึงทัศนะของพระองค์ที่ต้องการแสดงตนว่าเป็นกษัตริย์ที่ศิวิไลซ์ตามแบบตะวันตก

ความน่าสนใจหลังการเขียนบันทึกความนิยมฟุตบอลอย่างน้อย 1 ปีในปี 2459 มีการออกประกาศการตั้งสโมสรฟุตบอลสยามขึ้นโดยสันนิษฐานได้ว่ารัชกาลที่ 6 ต้องการที่จะเข้ามาอุปถัมถ์การแข่งขันฟุตบอล จากความนิยมในกีฬาชนิดนี้เป็นอย่างมากและต้องการจะแสดงความสามารถและบ่งบอกความสามารถของการเล่นฟุตบอลสยามในระดับนานาชาติ ด้วยการตั้งคณะฟุตบอลล์สยามขึ้นในปีเดียวกันนี้เองก่อนที่จะมีการออกประกาศตั้งสโมสรฟุตบอลล์สยามขึ้น รวมไปถึงได้มีการร่างกฎข้อบังคับสำหรับใช้ในการแข่งขันฟุตบอลอย่างชัดเจน โดยมีการตราหนังสือออกมาทั้งหมด 4 เล่มเพื่อใช้เป็นบรรทัดฐานการเล่นฟุตบอลที่ถูกต้องตามแบบตะวันตกพร้อมทั้งพระราชทาน ตราพระมหามงกุฎและชุดแข่งขันแก่ทีมฟุตบอลล์สยาม เพื่อใช้ในการเป็นตัวแทนของประเทศชาติเพื่อไปแสดงศักยภาพในการแข่งขันระดับนานาชาติอีกด้วย

ในขณะเดียวกันกีฬาฟุตบอลมีความสัมพันธ์ในแง่ของการเป็นส่วนหนึ่งของการสร้างพลเมืองในสมัยรัชกาลที่ 6 ในแง่ของการสร้างชาตินิยมอย่างเป็นทางการในช่วงปลายศตวรรษที่ 19 ท่ามกลางกระแสชาตินิยมของจักรวรรดิที่เผยแพร่อิทธิพลไปทั่วโลกจากสงครามโลกครั้งที่ 1 จากความพยายามที่จะสร้างทีมฟุตบอลล์สยามเพื่อไปแข่งขันในระดับนานาชาติ โดยมีสถานที่ทำการและฝึกซ้อมอยู่ที่พระราชวังสนามจันทร์ ข้อสังเกตหนึ่งที่น่าสนใจคือรัชกาลที่ 6 พระองค์ทรงสนับสนุนให้เหล่าบรรดาลข้าราชบริพารเล่นฟุตบอลเพื่อเป็นกิจกรรมและการออกกำลังให้สุขภาพดี รวมไปถึงรสนิยมความชอบฟุตบอลของพระองค์นั้นถึงขนาดนี้ทรงให้ซ้อมการเล่นฟุตบอลอยู่ใกล้กับ ห้องทรงอักษรหรือห้องทำงานของพระองค์

สุดท้ายนี้เรื่องราวการก่อตั้งคณะฟุตบอลสยามที่ต่อมาได้กลายเป็นสมาคมฟุตบอลแห่งประเทศไทยนั้นถือได้ว่าเป็นประวัติศาสตร์ที่ถือเป็นเรื่องราวของฟุตบอลไทยซึ่งเรื่องราวเหล่านี้ล้วนมีคุณค่าต่อการนำเสนอเพื่อให้เห็นถึงพัฒนาการที่เป็นมรดกของฟุตบอลไทยให้กับประชาชนคนไทยให้ได้ทราบกัน โดยทางสมาคมประวัติศาสตร์ฟุตบอลแห่งประเทศไทย ขออวยพรให้สมาคมฟุตบอลแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมถ์เนื่องในวันคล้ายวันสถาปนาก่อตั้งครบรอบ 109 ปี ขอให้ทางสมาคมที่ในปัจจุบันบริหารงานให้ประสบความสำเร็จเพื่อให้ทีมชาติไทยของคนไทยทุกคนประสบความสำเร็จและมีความสุขทุกครั้งเมื่อได้ดูกีฬาฟุตบอลทีมชาติไทย

เรียบเรียง : ฐิติคุณ เพ็ชรกิจ นิสิตปริญญาโท สาขาวิชาประวัติศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ

ตรวจสอบและพิสูจน์อักษร : ภูสิฏฐ์ ศรีโรจนภิญโญ

ขอขอบคุณข้อมูลจากแหล่งที่มา
หอจดหมายเหตุแห่งชาติ, บัญชีเอกสาร รัชกาลที่ 6 เบ็ดเตล็ด มร.6บ/35 5/216 เรื่อง ความนิยมฟุตบอลในเมือง (22 กรกฎาคม 2458).
หอจดหมายเหตุแห่งชาติ, บัญชีเอกสาร รัชกาลที่ 6 เบ็ดเตล็ด มร.6บ/35 1/216 เรื่อง ตั้งสโมสรฟุตบอลสยาม (31 พฤษภาคม 2459-19 สิงหาคม 2462)
หอจดหมายเหตุแห่งชาติ, บัญชีเอกสาร รัชกาลที่ 6 เบ็ดเตล็ด มร.6บ/35 8/216 เรื่อง ตั้งสโมสรฟุตบอลสยาม (1 พฤษภาคม 2459 - 4 ธันวาคม 2465)
เบน แอนเดอร์สัน, “ ชุมชนจินตกรรม, ” แปลโดยชาญวิทย์ เกษตรศิริ. กรุงเทพ : มูลนิธิโครงการตำรา,2552
ชานันท์ ยอดหงส์. 2565. นายใน สมัยรัชกาลที่ 6. (พิมพ์ครั้งที่ 10) กรุงเทพฯ : มติชน 123 .
ภิญญพันธ์ พจนะลาวัลย์และอาจินต์ ทองอยู่คง. 2566. ก่อนบอลไทยจะไปบอลโลก ประวัติศาสตร์ความฝันของฟุตบอลไทยจากความศิวิไลซ์ สู่ไทยลีกและความอยากไปฟุตบอลโลก. กรุงเทพฯ : พารากราฟ.
ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร. 2567 . พิพิธภัณฑ์คณะฟุตบอลแห่งสยาม. สืบค้นเมื่อ 30 ธันวาคม 2567 สืบค้นได้จาก https://db.sac.or.th/museum/museum-detail/399

24/04/2025

บทความนี้ขออุทิศแด่การจากไปของคุณจิรัฎฐ์ จันทะเสน อดีตนายกสมาคมประวัติศาสตร์ฟุตบอลแห่งประเทศไทย และอดีตผู้อำนวยการพิพิธภัณฑ์คณะฟุตบอลแห่งสยาม และการจากไป ตำนานนักฟุตบอลทีมชาติไทยคุณนิวัฒน์ ศรีสวัสดิ์ ฉายาสิงห์สนามศุภฯ เมื่อ 19 เมษายนที่ผ่านมาทางสมาคมประวัติศาสตร์ฟุตบอลแห่งประเทศไทยขอแสดงความไว้อาลัยต่อการจากไปของทั้งสองท่านด้วยครับ

ตอนที่ 2 จุดเริ่มต้นความนิยมการเล่นฟุตบอลในสยาม
จากกระแสความนิยมการเล่นฟุตบอลที่มาจากสปอร์ตคลับแล้วเผยแพร่สู่ชนชั้นนำมากขึ้นแล้ว ในช่วงเริ่มแรกของการเล่นฟุตบอลในสยามนั้นได้มีการพยายามที่จะนำฟุตบอลเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งในค่านิยมด้านสุขภาพแก่ประชาชน โดยให้คุณค่าว่ากีฬาสามารถช่วยสร้างการเป็นมนุษย์ที่ครบถ้วน ทั้งด้าน กาย สติปัญญา และศีลธรรม ดังนั้นรากฐานสำคัญที่จะสามารถนำการเล่นฟุตบอลไปใช้ในพลเมืองจึงมุ่งเน้นไปยังรากฐานของพลเมืองได้แก่สถานศึกษา บุคคลสำคัญที่มีส่วนผลักดันให้การเล่นฟุตบอลอยู่ในสถานศึกษานั้นคือ สนั่น เทพหัสดิน ณ อยุธยา ที่ต่อมาจะกลายเป็นเจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรี ที่เข้ารับราชการหลังจากสำเร็จการศึกษาวิชาครู ที่วิทยาลัยโบโรโรด ประเทศอังกฤษในปี 2441 ซึ่งที่วิทยาลัยโบโรโรดเองได้ให้ความสำคัญกับกีฬาฟุตบอล ด้วยเหตุนี้เองจึงเริ่มมีการนำการเล่นฟุตบอลในฐานะกีฬาที่มีคุณค่าเข้ามาอยู่ในสถานศึกษานับตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา

การเล่นฟุตบอลเริ่มเป็นที่นิยมมากขึ้นจนกระทั่งมีการจัดแข่งขันฟุตบอลในสยามขึ้นเป็นครั้งแรกระหว่าง ทีมชุดกรมศึกษาธิการกับทีมชุดบางกอก เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2443 ณ ราชวิทยาลัยบ้านสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ ข้อสังเกตหนึ่งในเหตุการณ์ครั้งนี้คือนักฟุตบอลทั้งสองฝ่ายส่วนใหญ่เป็นชาวอังกฤษ โดยมี นักฟุตบอลชาวสยามเพียงแค่ 4-5 คนเท่านั้น แต่ในปีถัดมาได้ทีมกรมศึกษาธิการที่มีความเกี่ยวข้องกับสนั่นได้กลับมาจากอังกฤษจึงทำให้นักฟุตบอลที่เป็นชาวสยามในทีมกรมศึกษาธิการมีมากขึ้นและได้ย้ายสถานที่แข่งขันไป ที่ท้องสนามหลวงในปี 2444 พร้อมกับการวางผังเมืองใหม่ของกรุงเทพฯในปีเดียวกัน จึงกล่าวได้ว่าการเล่นฟุตบอลมีความสัมพันธ์กับความเปลี่ยนแปลงของบ้านเมืองและมีความเกี่ยวข้องกับสถาบันการศึกษาอันเป็นรากฐานของระบบราชการตั้งแต่พ.ศ. 2444 เป็นต้นมา ในตอนสุดท้ายจะขอพาไปในช่วงยุคทองของกีฬาฟุตบอลในสยามซึ่งตรงกับช่วงสมัยรัชกาลที่ 6 รวมไปถึงการก่อตั้งที่ทำการสมาคมฟุตบอลสยามที่ต่อมาจะกลายเป็นสมาคมฟุตบอลแห่งประเทศไทยฯ ในปัจจุบันนี้

เรียบเรียง : ฐิติคุณ เพ็ชรกิจ นิสิตปริญญาโท สาขาวิชาประวัติศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ

ตรวจสอบและพิสูจน์อักษร : ภูสิฏฐ์ ศรีโรจนภิญโญ

ขอขอบคุณข้อมูลจากแหล่งที่มา
Sanook . 2567. การเปลี่ยนผ่าน "ฟุตบอลสยาม" จากในวังสู่กีฬาสามัญชน. สืบค้นเมื่อ 30 ธันวาคม 2567 สืบค้นได้จาก https://www.sanook.com/sport/888295/

ภิญญพันธ์ พจนะลาวัลย์และอาจินต์ ทองอยู่คง. 2566. ก่อนบอลไทยจะไปบอลโลก ประวัติศาสตร์ความฝันของฟุตบอลไทยจากความศิวิไลซ์ สู่ไทยลีกและความอยากไปฟุตบอลโลก. กรุงเทพฯ : พารากราฟ.9-11

อรรถจักร์ สัตยานุรักษ์. 2565 .การเปลี่ยนแปลงโลกทัศน์ของชนชั้นผู้นำไทย ตั้งแต่รัชกาลที่ 4 กึ่งพุทธศักราช 2475 ประวัติศาสตร์การเปลี่ยนแปรสำนึกจากกษัตริย์ สู่ชนชั้นนำถึงปัจเจกชนและสามัญชน.(พิมพ์ครั้งที่ 4) กรุงเทพฯ : สมมติ 266-276.

ภาพประกอบ 1 : ทีมฟุตบอลศึกษาธิการ วันที่ 2 มีนาคม พ.ศ. 2443
ที่มา : Sanook1
1Sanook . 2567. การเปลี่ยนผ่าน "ฟุตบอลสยาม" จากในวังสู่กีฬาสามัญชน. สืบค้นเมื่อ 30 ธันวาคม 2567 สืบค้นได้จาก https://www.sanook.com/sport

ภาพประกอบ 2 : ภาพการแข่งขันฟุตบอลของชุดกรมศึกษาธิการในสมัยรัชกาลที่ 5 บริเวณท้องสนามหลวง (ไม่ทราบครั้งที่การจัดการแข่งขัน)