08/08/2026
https://www.facebook.com/share/19R9N8BaRo/
ออกกำลังกาย ช่วยให้น้องบลาสต์ (osteoblast) ในภาพ ถมเนื้อกระดูกให้เราเก่งขึ้นเรื่อย ๆ เหมือนซื้อประกันกระดูกในอนาคตว่าจะไม่พรุน ไม่หักง่ายแน่ ๆ
กระดูกของเราดูเหมือนแท่งนิ่ง ๆ แต่ซูมเข้าไปจะพบว่า อยู่ในโหมด ‘ก่อสร้าง’ อยู่ตลอดเวลาค่ะ โดยจะมีน้อง 3 เซลล์
1️⃣น้องคลาสต์ (osteoclast): คอยสลายกระดูก
2️⃣น้องบลาสต์ (osteoblast): คอยสร้างกระดูก
3️⃣น้องไซต์ (osteocyte): เซนเซอร์ตรวจจับแรง+คุมงาน
โดยน้องคลาสต์จะคอยขุด ‘หลุม’ เอาเนื้อกระดูกเดิมออก จากนั้น น้องบลาสต์ก็จะมาสร้างกระดูกใหม่ ทำให้ไม่ว่าจะของเดิมจะเป็นยังไง กระดูกของเราจะสร้างใหม่ตลอด เหมือนอัพเดทตลอดเวลา
โดยช่วงวัยรุ่นกระบวนการสร้างจะเด่นกว่าสลาย จนได้จุดสูงสุดช่วงอายุ 20-30 (Peak bone mass) และเริ่มคงที่ในช่วง 30+
แต่หลังจากนั้นกระบวนการสลายจะเริ่มเด่นกว่า ซึ่งจะชัดมากในอายุ 40-50 และสลายเด่นสุด ๆ ในหญิงหมดประจำเดือน
ทำให้ในอนาคตเสี่ยงต่อภาวะกระดูกบาง/หรือหนักสุดคือกระดูกพรุน รับแรงนิดหน่อย ก็หักแล้วค่ะ เคลื่อนไหวไม่ได้อีกยาว ภาวะแทรกซ้อนสารพัด
วิธีชะลอให้ดีที่สุดคือ ‘ฝึกให้กระดูกเครียด’ แล้วเริ่มปรับตัว นั่นคือการออกกำลังกายค่ะ โดยรูปแบบที่ส่งผลมากที่สุดคือออกกำลังกายแบบมีแรงต้าน (Resistance exercise) หรือลงน้ำหนัก (Weight-bearing exercise)
ตัวอย่างเช่น สควอท, แพลงก์, วิดพื้น
หรือแบบมีอุปกรณ์น้ำหนักทั้งหลายในฟิตเนส
หรือการใช้ยางยืดต้านแรง
เพราะแรงดึงของกล้ามเนื้อ + น้ำหนักของร่างกายเราเอง + แรงกระทำจากภายนอก เช่น กระแทกจากพื้น จะถูกตรวจจับโดยเซลล์ผู้คุมไซต์งานก่อสร้าง ชื่อน้องไซต์ (osteocyte)
น้องจะปล่อยสารเสริมพลังให้น้องบลาสต์(สาร Wnt1 และ ATP) และลดสร้างที่คอยขวางน้อง (sclerostin) ผลคือน้องทำงานได้ขยันขันแข็งมากขึ้น
แถมการออกกำลังกาย ยังทำให้กล้ามเนื้อปล่อยฮอร์โมน irisin ช่วยเสริมพลังน้องอีกแรง
และยังปล่อย IL-6, IL-10 ลดการอักเสบลง เพราะการอักเสบจะเร่ง osteoclast ให้สลายกระดูก
ดังนั้นมาออกกำลังกายกันเถอะค่ะ โดยเฉพาะสลับมาออกแบบมีแรงต้านด้วย เพื่อจำลองสถานการณ์ให้กระดูกมันเครียดหน่อย มันจะได้ปรับตัว เพื่อเราในอนาคตค่ะ
มาช่วยน้องบลาสต์ในภาพกัน
อย่าให้น้องถมอยู่คนเดียวอย่างโดดเดี่ยวเลยจ้า
ตัดสินใจมาเริ่มออกวันนี้ มันคือซื้อประกันกระดูกระยะยาวมากๆ ค่ะ มันเป็นเครื่องยืนยันว่า ในวันที่เราอายุเริ่ม 50-60 ปีขึ้นไป กระดูกเรายังแข็งเหมือนทุกวันนี้
เทียบกับในสภาพที่มีกระดูกพรุนแล้ว แค่หกล้มในห้องน้ำเบาๆ กระดูกที่แข็งสุดๆ อย่างกระดูกสะโพกก็หักได้แล้ว ทั้งทรมาน ทั้งต้องรักษาเป็นเดือน เดินไปไหนก็ไม่ได้ เป็นแบบนี้วนไป
ดังนั้นทุกครั้งที่คุณกระโดด ทุกครั้งที่คุณสควอทให้นึกว่า น้องบลาสต์ในภาพกำลังยิ้มแก้มปริ สร้างกระดูกปลูกต้นกล้าแห่งความแข็งแรงให้คุณอยู่ค่ะ