30/11/2023
องค์ประกอบ ในการพิจารณา
“ภยันตรายที่ใกล้จะถึง”..............
กฎหมายที่เกี่ยวกับการใช้อาวุธปืน
เพื่อปกป้องชีวิตและทรัพย์สิน
คือ ประมวลกฎหมายอาญา
มาตรา 67, มาตรา 68, มาตรา 72
ซึ่งกำหนดไว้ดังนี้
มาตรา 67 กระทำความผิดด้วยความจำเป็น ไม่ต้องรับโทษ
มาตรา 68 ป้องกันโดยชอบด้วยกฎหมาย ไม่มีความผิด
มาตรา 72 บันดาลโทสะ ศาลจะลงโทษ
น้อยกว่าที่กฎหมายกำหนดไว้ เพียงใดก็ได้
………………….
ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 68
ดูจะเป็นข้อกฎหมาย ที่ใกล้ตัว
และคนทั่วไป ให้ความสนใจมากเป็นพิเศษ
ผมจึงขอถือโอกาสนำมาเล่าสู่
เป็นภาษาที่คนทั่วไป สามารถ เข้าใจได้โดยง่าย ดังนี้ครับ
.....................................
มาตรา 68 "ผู้ใดจำต้องกระทำการใด
เพื่อป้องกันสิทธิของตน หรือของผู้อื่น ให้พ้นจากภยันตราย
ซึ่งเกิดจากการประทุษร้ายอันละเมิดต่อกฎหมาย
และเป็นภยันตรายที่ใกล้จะถึง
ถ้าได้กระทำพอสมควรแก่เหตุ
การกระทำนั้นเป็นการป้องกันโดยชอบด้วยกฎหมาย
ผู้นั้นไม่มีความผิด"................
ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 68
มีหลักเกณฑ์ 4 ประการ ดังนี้
1.ต้องกระทำการเพื่อป้องกันสิทธิของตนหรือของผู้อื่น ให้พ้นจากภยันตรายนั้น
2. ภยันตรายนั้น ต้องเกิดจากการประทุษร้าย อันละเมิดต่อกฎหมาย
3. จะต้องเป็นภยันตรายที่ใกล้จะถึง
4. จะต้องกระทำพอสมควรแก่เหตุ......................
ประเด็นสำคัญ ที่ดูจะเป็น “นามธรรม”
และมักจะมีการถกเถียงกัน ก็คือ
หลักเกณฑ์ ที่ 3 และ 4..........................
ครั้งนี้ ผมจะขอเขียนถึง หลักเกณฑ์ ที่ 3 ก่อนนะครับ
“ภยันตรายที่ใกล้จะถึง”
ของแต่ละคนนั้น “ต่างกัน” ไม่เท่ากัน
ถึงตรงนี้ หลายท่าน อาจจะสงสัย และงงๆ ว่า
ภยันตรายที่ใกล้จะถึง ของแต่ละคน
ต่างกันได้อย่างไร ?
……………….
อะไร? ที่ทำให้
“ภยันตรายที่ใกล้จะถึง” ของแต่ละคนนั้น
“ต่างกัน” ไม่เท่ากัน.................
องค์ประกอบที่ทำให้
“ ภยันตรายที่ใกล้จะถึง”
ของแต่ละคนนั้น “ต่างกัน” ไม่เท่ากัน คือ
1. ระดับของอารมณ์
2. ความกลัว
3. ประสบการณ์
4. เพศ, วัย
5. ท่าทีของภัยคุกคาม....................
ยกตัวอย่าง
1. ระดับอารมณ์ :
ผู้ที่เกิดความกลัว หรือเกิดความตกใจ
ไม่สามารถควบคุมอารมณ์ได้
เขาจะรู้สึกถึง “ภยันตรายที่ใกล้จะถึง”
ตั้งแต่ยังอยู่ระยะไกลๆ
ตรงกันข้าม สำหรับผู้ที่ควบคุมอารมณ์ได้ดี
“ภยันตรายที่ใกล้จะถึง” ของเขา
จะอยู่ในระยะที่ ใกล้กว่า
2. ประสบการณ์
ประสบการณ์จากการฝึกฝน จะทำให้คนผู้นั้น
มีความสามารถในการควบคุมอารมณ์ได้ดี
เข้าใจในสถานการณ์
หรือแม้กระทั่ง ความเชี่ยวชาญในการใช้อาวุธปืน
สิ่งเหล่านี้ จะทำให้ “ภยันตรายที่ใกล้จะถึง”
อยู่ในระยะ ที่ใกล้กว่า
3. เพศ,วัย
เพศหญิงทั่วไป (ที่ไม่ได้รับการฝึกฝน)
จะมีความรู้สึกถึง ความเป็น “ภยันตรายที่ใกล้จะถึง”
ได้ ไวกว่า ผู้ชาย
วัยรุ่น จะมีอารมณ์ที่วู่วาม ร้อนแรง
ความสามารถในการควบคุมอารมณ์ต่ำ
“ภยันตรายที่ใกล้จะถึง” ของเขา
จะอยู่ในระยะใกล้กว่า ผู้ใหญ่ ที่ควบคุมอารมณ์ได้ดีกว่า
4. ท่าทีของ ภัยคุกคาม
ถ้าฝ่ายตรงข้ามมีท่าที เป็นภัยคุกคามที่ชัดเจน เช่น
ยกปืนเล็งมาที่เรา แม้จะยังอยู่ไกล
ก็อาจถือได้ว่าเป็น “ภยันตรายที่ใกล้จะถึง” แล้ว
…………………
ทั้งหมดนี้ แม้จะไม่ได้เขียนไว้ในข้อกฎหมาย
แต่ก็เป็น องค์ประกอบ ในการพิจารณาเรื่องของ
“ภยันตรายที่ใกล้จะถึง”
รวมถึง การพิจารณาคดี อีกด้วย......................
อาจมีองค์ประกอบอื่นที่ผมยังไม่ได้กล่าวถึง
นี่เป็นเพียงตัวอย่าง
ในการพิจารณาเรื่องของ
“การป้องกันโดยชอบด้วยกฎหมาย”
…………………….
เจตนารมณ์ของกฎหมาย
ต้องการคุ้มครอง “ชีวิตคนทุกคน”
ดังนั้น
การจะ ใช้อาวุธปืน “ยิง” ใครสักคน
จึงต้องมีความรอบคอบ สมเหตุสมผล................
ขอให้คิดในมุมกลับ ว่า
หากเรา หรือญาติพี่น้องของเรา
ถูกยิง อย่างไม่สมเหตุ สมผล
โดยคู่กรณีอ้างว่า “เพื่อป้องกันตัว”
เราจะคิดอย่างไร?...........................
ครูพี่เล็ก