04/06/2026
ผมเห็นข่าวนักท่องเที่ยวหายตัวไปที่เขาเจ็ดยอด เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาบรรทัด แล้วก็อยากจะเขียนแนะนำ การปฏิบัติตัวในกรณีแบบนี้หน่อยครับ
🔹การป้องกันคือวิธีที่ดีที่สุด
การเตรียมอุปกรณ์ยังชีพพื้นฐานติดตัว (เช่น นกหวีด, ไฟฉาย, เสื้อกันฝน, ยาประจำตัว, ไฟแช็ก) ไว้ในกระเป๋าเป้ของตัวเองเสมอ ห้ามฝากไว้ที่เพื่อนหรือลูกหาบเด็ดขาด เพราะหากพลัดหลง เราจะไม่มีอะไรเลยครับ
ถ้าไปเป็นหมู่คณะ ควรเดินเกาะกลุ่มกัน และไม่ควรเดินห่างจากกลุ่มมากเกินไป ควรเดินให้อยู่ในระยะที่มองเห็นกันได้ ถ้าห่างกันมากควรจะรอกันก่อนครับ
แต่ถ้าเดินทางคนเดียว ควรแจ้งกำหนดการและเส้นทางอย่างละเอียดไว้กับเจ้าหน้าที่หรือคนใกล้ชิดเสมอ เพราะในวันที่เกิดเหตุสุดวิสัย ข้อมูลเหล่านี้คือสิ่งที่จะช่วยชีวิตคุณได้เร็วที่สุด
🔹 ถ้าหลงทาง ให้ใช้หลักที่จำง่ายๆว่า S.T.O.P. หยุดตั้งสติ พาตัวเองไปอยู่ในที่ที่ค้นหาเจอได้ง่ายแบบมีหลักการ แล้วรอความช่วยเหลือครับ
S - Stop (หยุดอยู่กับที่)
ทันทีที่รู้ว่าหลงทาง ให้ "หยุดเดิน" ตั้งสติ ห้ามเดินสุ่มสี่สุ่มห้าเพื่อหาทางออก เพราะยิ่งเดินโดยไม่มีทิศทางจะยิ่งออกห่างจากเส้นทางเดิม ทำให้เจ้าหน้าที่ค้นหาได้ยากขึ้น และสูญเสียพลังงานโดยเปล่าประโยชน์
T - Think (คิด)
ใช้สมองคิดอย่างเป็นระบบ ทบทวนว่าเราเดินผ่านมาทางไหน จุดสุดท้ายที่จำได้คืออะไร ตอนนี้กี่โมงแล้ว สภาพอากาศเป็นอย่างไร และเรามีอุปกรณ์อะไรติดตัวอยู่บ้าง
O - Observe (สังเกต)
สังเกตทิศทางของดวงอาทิตย์เพื่อประเมินเวลาที่เหลือก่อนแสงจะหมด สำรวจสิ่งแวดล้อมรอบตัว บริเวณนี้ปลอดภัยไหม มีหน้าผา ลำธาร หรือจุดที่เสี่ยงต่อหินถล่ม มีพื้นที่ราบสำหรับหลบแดดหลบฝนไหม มีแหล่งน้ำใกล้ๆไหม หลีกเลี่ยงการตั้งแคมป์อยู่ใกล้น้ำตก/น้ำไหลเสียงดัง จำให้ไม่ได้ยินเสียงนกหวีดหรือ เสียงตะโกนหาของทีมค้นหา อีกทั้งเสี่ยงต่อการเกิดน้ำหลากในตอนกลางคืน
P - Plan (วางแผน)
วางแผนขั้นต่อไปโดยอิงจากพลังงานและอุปกรณ์ที่มี
หากเหลือเวลาอีกหลายชั่วโมงก่อนมืด วางแผนสร้างสัญญาณขอความช่วยเหลือ เช่น การเป่านกหวีดส่งสัญญาณขอความช่วยเหลือ หรือหาแหล่งน้ำ
หากใกล้ค่ำแล้ว: แผนหลักคือการเอาตัวรอดในตอนกลางคืน เตรียมหาที่พักชั่วคราว ก่อไฟ (ถ้าทำได้และปลอดภัย) และจัดเตรียมอาหาร/น้ำดื่มอย่างจำกัด
🔹 ถ้าลื่นพลาด พลัดตกเขา บาดเจ็บ ให้ปฏิบัติตามขั้นตอนเพื่อรักษาชีวิตรอด เคลื่อนย้ายตัวเองไปอยูในจุดที่คนหาเจอได้ง่าย แล้วรอความช่วยเหลือ ดังนี้ครับ
1. ประเมินและปฐมพยาบาลเบื้องต้น
ก่อนจะพยายามเคลื่อนที่ ให้สำรวจอาการบาดเจ็บของร่างกายตัวเองก่อน
เช็กจุดสำคัญก่อนว่า มีเลือดไหลทะลักจากเส้นเลือดใหญ่ไหม ? ถ้ามี ให้ห้ามเลือดก่อนโดยใช้เสื้อผ้าหรือผ้าพันแผลกดห้ามเลือดทันที
เช็กกระดูก แขนหรือขาหักไหม ? หากมีอาการกระดูกหักและพอขยับได้ ให้หาไม้กิ่งตรงมาทำการดามชั่วคราวด้วยเชือกหรือเสื้อผ้า เพื่อลดความเจ็บปวดและป้องกันไม่ให้กระดูกที่หักไปทำความเสียหายให้ร่างกายเพิ่มมากขึ้น
2. ย้ายตัวเองไปสู่ "จุดที่ปลอดภัยและมองเห็นง่าย"
เนื่องจากคุณตกเขาลงมา จุดนั้นอาจเสี่ยงต่อหินร่วงซ้ำ หรือเป็นมุมอับสายตา ขยับอย่างระมัดระวัง หากขาเจ็บจนเดินไม่ได้ ให้ใช้การ "คลาน" หรือ "ไถลตัวด้วยก้น" พยายามพาตัวเองไปอยู่ในจุดที่แห้ง มีร่มเงาบังแดดฝน และที่สำคัญต้องเป็นจุดที่ เฮลิคอปเตอร์หรือทีมค้นหาภาคพื้นดินมองเห็นได้ง่ายจากระยะไกล (หลีกเลี่ยงการนอนหลบใต้พุ่มไม้หนาทึบจนมิดชิด)
3. บริหารทรัพยากรที่มีและรักษาอุณหภูมิร่างกาย
ความเย็นคือสิ่งอันตราย อาการบาดเจ็บร่วมกับสภาพอากาศที่เย็นลงในตอนกลางคืนอาจทำให้เกิดภาวะตัวเย็นเกิน (Hypothermia) ได้ง่าย ให้ใช้อุปกรณ์ที่มีในการรักษาความอบอุ่นให้ร่างกาย เช่น หาแผ่นรองนอน เสื้อกันหนาว หรือผ้าห่มฉุกเฉิน (Emergency Blanket) มาห่อหุ้มร่างกายไว้ อย่านอนราบกับพื้นดินเย็นๆ โดยตรง น้ำและอาหาร จิบน้ำอย่างประหยัด ห้ามดื่มรวดเดียวหมด
4. ส่งสัญญาณขอความช่วยเหลืออย่างเป็นระบบ
ในเมื่อคุณขยับเขยื้อนได้จำกัด ให้ใช้เครื่องมือรอบตัวส่งสัญญาณแทนการตะโกนขอความช่วยเหลือซึ่งจะทำให้เสียพลังงานและคอแห้ง
- นกหวีด: สัญญาณสากลคือ เป่า 3 ครั้งสั้นๆ ติดต่อกัน เว้นช่วง แล้วเป่าใหม่ (เสียงนกหวีดเดินทางได้ไกลกว่าเสียงคนมาก)
- กระจก/แผ่นฟอยล์: ใช้สะท้อนแสงแดดไปยังทิศทางที่คาดว่าจะมีคน หรือส่องขึ้นฟ้า
- ใช้อุปกรณ์ที่มีสีสัน: หากมีเป้ เสื้อผ้า หรือฟลายชีทสีสดๆ (ส้ม, แดง, เหลือง) ให้หาพื้นที่โล่งมีช่องที่มองเห็นทางอากาศได้ กางอุปกรณ์ออกให้กว้างที่สุดเพื่อเพิ่มจุดสังเกต
- ใช้เทคโนโลยี: เช็กสัญญาณโทรศัพท์เป็นระยะ (ถ้ามี) หากไม่มีสัญญาณ
ให้ลองกดโทรสายด่วนฉุกเฉิน 1669 หรือ 191 เพราะบางครั้งระบบจะล็อกสัญญาณข้ามค่ายให้เพื่อต่อสายฉุกเฉินให้ได้
การเปิด GPS เพื่อดูพิกัดตัวเองไว้ก็มีประโยชน์ หากส่งข้อความ SMS สั้นๆ ทิ้งไว้ บางครั้งเมื่อมีสัญญาณแวบเข้ามา ข้อความจะถูกส่งออกไปเอง
5. รักษากำลังใจ
ในสถานการณ์ที่อยู่คนเดียว ความกลัวและความท้อแท้จะกัดกินกำลังใจได้ง่ายที่สุด ให้บอกตัวเองเสมอว่า ตราบใดที่ยังหายใจและขยับได้ เราต้องรอด โฟกัสไปทีละชั่วโมง รักษาตัวเองให้ดีที่สุด เพื่อรอคอยทีมกู้ภัยที่จะตามมาอย่างแน่นอน
จะเห็นว่าไม่ว่ากรณีไหน การที่มีอุปกรณ์สำหรับเหตุฉุกเฉินติดตัวไว้ เช่น ไฟฉาย ไฟแช็ค ผ้าห่มฉุกเฉิน นกหวีดฉุกเฉิน จะช่วยเพิ่มแต้มต่อในการเอาตัวรอดได้อีกมากครับ
หวังเป็นอย่างยิ่งว่าทีมค้นหาจะค้นเจอผู้สูญหายโดยเร็วครับ
พีท
ติดตามร้านเราได้ทางช่องทางเหล่านี้ครับ
Line ID : http://line.me/ti/p/~
Facebook : อุปกรณ์เดินป่า Pete & Paul
Tiktok : https://www.tiktok.com/
โทร : 081-639-7575 (พีท)
อีเมล : [email protected]
#เทคนิคการเดินป่า