17/10/2025
Joojinta cabista sigaarku waa mid ka mid ah go'aannada ugu wanaagsan uguna qadhaadh ee uu qofku ku badbaadin karo caafimaadkiisa. Marka uu ruuxu joojiyo qiijinta sigaarka, waxaa jira kabasho iyo faa'iidooyin badan oo isla markiiba u bilaabma. Waa kuwan isbeddellada kabasho ee uu jidhka bani'aadamku maro marka uu ka soo kabanayo nicotine-ta iyo sumaha kale ee khatarta ah ee ku jirta sigaarka:
a) 20 Daqiiqo ka dib, garaaca wadnuhu waxa uu ku soo noqdaa heerkiisii caadiga ahaa.
b) 12-24 Saac ka dib, Kaarboon monaksaydhka (Carbon monoxide), oo ah sun khatarra kuna jirta sigaarka, waxay ka baxdaa dhiigga, taasoo ka dhigan in ogsijiintu noqoto mid xasillan. Khatartii uu qofku wadna xannuunka ugu jirayna aad bay hoos ugu dhacdaa.
c) 2 Toddobaad ilaa 3 Bilood, Shaqada sambabbada ayaa noqota mid hagaagsan, taasoo fududaysa neefsashada. Wareegga dhiigguna wuxuu noqdaa mid aad u xasilloon.
d) 1 ilaa 12 Bilood, Qufaca iyo neefsashadii ku adkayd qofka ayaa si tartiib ah u yaraata, maadaama sambabbadu bilaabeen inay bogsadaan.
e) 5 ilaa 10 Sanno, Khatartii uu kansarrada ku dhaca afka, dhuunta, iyo doobta ugu jiray ayaa hoos ugu dhacda kala badh, marka loo eego markii horre ee uu qofku sigaarka cabi jiray.
f) 5 ilaa 15 Sano: halistii uu qofku ugu jiray xannuunada istaroogga (stroke) iyo kuwa wadnaha haleela (Coronary Heart Disease), ayaa gabi ahaanba meesha ka baxda, ila heer uu qofku ula mid noqdo qofaan waligii sigaar qiijin oo kale.
g) 15 Sanno ka dib, waxaa uu qofku gallaa soo kabasho buuxda oo dhinac walba leh, waxa uuna xannuun kasta oo markii h**e isaga halisku ku ahaa, imika uu ula mid noqdaa, sidii qof aan waligii balwaddan yeellan oo kale.
Jadwalkani wuxuu ku salaysan yahay xog laga soo ururiyey daraasado caafimaad oo ku saabsan bogsashada iyo soo kabashada jidhka ee dadka joojiyey cabista sigaarka. In kasta oo ay jiri karaan kala duwanaansho yar oo qof waliba si gaar ah u leeyahay, haddana xogtan waxay si guud u metelaysaa isbeddelka wanaagsan ee ay helaan inta badan dadka sigaarka iska daayay.
Tixraacyo:
1. American Cancer Society: www.cancer.org/cancer/risk-prevention/tobacco/guide-quitting-smoking/benefits-of-quitting-smoking-over-time.html?utm_source=chatgpt.com
2. Medical News Today: www.medicalnewstoday.com/articles/317956?utm_source=chatgpt.com
3. CDC: www.cdc.gov/tobacco/about/benefits-of-quitting.html?utm_source=chatgpt.com
4. Truth Initiative: truthinitiative.org/research-resources/quitting-smoking-vaping/breath-fresh-air-immediate-benefits-quitting-smoking-or?utm_source=chatgpt.com