26/02/2026
Smutna historia... nie tylko dlatego, że we Wrocławiu nie przelewa się nam jeśli chodzi o sportowe baseny letnie, ale też dlatego, że te ruiny basenów olimpijskich mogłyby być fajną adaptacją na bowle skateboardowe, bez ingerencji w oryginalny, zabytkowy plan kompleksu, no i wyszłoby taniej...
📜 JAK WROCŁAW NISZCZY OLIMPIJSKI KOMPLEKS SPORTOWY — I DLACZEGO JESZCZE MOŻNA GO URATOWAĆ
To nie jest historia o kilku rozebranych obiektach. To historia o tym, jak spójny, stuletni kompleks sportowo-rekreacyjny — działający nieprzerwanie od 1925 r. — jest systematycznie rozbijany przez decyzje instytucji, które miały go chronić. I o tym, że jeszcze nie jest za późno.
________________________________________
🏟️ MIEJSCE, KTÓRE ŻYŁO PRZEZ STO LAT
Park Sportowy Zalesie — dziś Stadion Olimpijski AWF — to nie zbiór budynków. To spójne założenie przestrzenne, zaprojektowane w latach 1925–1939 przez Richarda Konwiarza jako jednorodny kompleks sportowo-rekreacyjny: stadion lekkoatletyczny, stadion olimpijski, hala sportowa, korty tenisowe, strzelnica, basen odkryty z plażą i trybuną ziemną. Wszystko powiązane alejami, zielenią, ciągami komunikacyjnymi — zaprojektowane jako całość i jako całość funkcjonujące.
Za to założenie Konwiarz otrzymał brązowy medal na Igrzyskach Olimpijskich w Los Angeles w 1932 r. w kategorii architektury. Był to drugi po Berlinie kompleks tego rodzaju w przedwojennych Niemczech.
14 czerwca 1991 r. Wojewódzki Konserwator Zabytków wpisał ten teren do rejestru zabytków — nie jako listę pojedynczych obiektów, lecz jako: „tereny olimpijskie wraz z położonymi na nich obiektami oraz historycznie ukształtowanym terenem." W uzasadnieniu decyzji wymieniono wprost: bieżnie, pola marsowe, trybuny ziemne, strzelnice, korty tenisowe — jako elementy spójnej całości.
Ochroną objęto funkcję. Ochroną objęto układ. Ochroną objęto ideę.
I ta funkcja sportowo-rekreacyjna przetrwała do dziś — nieprzerwanie od stu lat.
________________________________________
⚠️ ROZDZIAŁ PIERWSZY: CZY RADNI WIEDZIELI, CO NAPRAWDĘ UCHWALAJĄ?
Pierwszym problemem nie był deweloper. Był nim plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony przez Radę Miejską Wrocławia w czerwcu 2013 r. — na wniosek Akademii Wychowania Fizycznego.
Podczas sesji Dyrektor Departamentu Architektury i Rozwoju Jacek Barski prezentując plan powiedział radnym wprost:
„W tym prostokącie znajdziemy obszar, w którym jest, powiedzmy, basen 50-metrowy i plan przewiduje możliwość jego albo budowy w formie odkrytej, albo krytych urządzeń."
Radny Rafał Czepil entuzjastycznie podsumował:
„Ten plan był konsultowany i zgodny z oczekiwaniami władz Akademii Wychowania Fizycznego. Nie mieli żadnych uwag (...) ten plan nada nową jakość tym terenom."
Wynik głosowania: 29 za, 0 przeciw, 0 wstrzymało się.
Radni głosowali za planem, który — według prezentacji Dyrektora Barskiego — przewidywał budowę basenu. Tymczasem w uchwalonym planie nie ma jednego zapisu zabezpieczającego sportowo-rekreacyjną funkcję całego założenia. Bez słowa o tym, jak budynek mieszkalny wpłynie na możliwość organizowania imprez masowych na sąsiednim stadionie czy Polu Marsowym. Bez żadnej analizy skutków dla spójności stuletniej całości.
Czy radni wiedzieli, co naprawdę uchwalają?
Dolnośląski Wojewódzki Konserwator Zabytków uzgodnił ten plan bez uwag.
________________________________________
🔑 ROZDZIAŁ DRUGI: MIASTO REZYGNUJE Z PRAWA PIERWOKUPU
W 2015 r. AWF sprzedało działkę w centrum kompleksu deweloperowi — Dolnośląskim Inwestycjom S.A. S.K.A. Miasto Wrocław miało ustawowe prawo pierwokupu. Znało tę nieruchomość doskonale, a przynajmniej powinno — jest właścicielem korony głównego Stadionu Olimpijskiego, sąsiadującej z działką basenu. Wiedziało, że wbicie budynku mieszkalnego w środek czynnego kompleksu sportowego stworzy nierozwiązywalny konflikt z organizacją imprez masowych. Miało narzędzie, by temu zapobiec — i cenę ustaloną w 2013 r., znacznie niższą niż późniejsza wartość rynkowa w 2015 r.
Mimo to z prawa pierwokupu zrezygnowano. Uzasadnienia odnotowane przez media. P. Barski:
„Mówimy o terenie, który nie posiada walorów, które przyniosłyby wartość dodaną dla miasta, to wydanie takich pieniędzy jest bezcelowe."
„Dyscyplina budżetowa."
Teren wpisany do rejestru zabytków jako spójny kompleks sportowo-rekreacyjny — teren, który funkcjonuje nieprzerwanie od stu lat — nie posiada wartości dodanej dla miasta.
Czytelnicy mogą sami ocenić tę logikę. (Zwróciliśmy się do UM o kopię zarządzenia 10360/14.)
________________________________________
🚫 ROZDZIAŁ TRZECI: PRAWO BRONI KOMPLEKSU — DEWELOPER PRZEGRYWA
2017 r. — Miejski Konserwator Zabytków odmawia deweloperowi pozwolenia konserwatorskiego na budynek hotelowo-apartamentowy.
Lipiec 2017 r. — Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymuje odmowę. Uzasadnienie jest jednoznaczne: „budowa budynku o funkcji mieszkaniowej czy hotelowej na historycznie ukształtowanych terenach olimpijskich o jednorodnej funkcji sportu i rekreacji stanowi niedopuszczalną ingerencję w zabytkowy obszar stanowiący kompleks obiektów sportowych."
Maj 2018 r. — WSA w Warszawie oddala skargę dewelopera (sygn. VII SA/Wa 2024/17). Sąd potwierdza wprost: ochrona konserwatorska obejmuje nie tylko poszczególne budynki, ale jednorodną funkcję sportowo-rekreacyjną całego założenia. Organ konserwatorski jest uprawniony do ochrony zabytkowego obszaru „także pod względem funkcji poszczególnych obiektów planowanych na tym terenie."
Deweloper przegrywa. Zmienia projekt z hotelu na akademik — i zaczyna od nowa.
________________________________________
🔓 ROZDZIAŁ CZWARTY: KLUCZ DO CAŁEJ SPRAWY — POZWOLENIE Z DATĄ WAŻNOŚCI
7 września 2020 r. — Miejski Konserwator Zabytków Magdalena Wankowska, działając z upoważnienia Prezydenta Wrocławia, wydaje Decyzję nr 708/2020 — pozwolenie konserwatorskie na budowę akademika i rozbiórkę obiektów basenu.
Jak to możliwe po wyroku WSA z 2018 r., który chronił właśnie jednorodną funkcję sportową całego kompleksu? MKZ tłumaczy, że skoro plan miejscowy dopuszcza zabudowę zamieszkania zbiorowego, organ „nie może zanegować zabudowy na obszarze chronionym, jeżeli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zakazu takiego wprost nie wskazuje."
Plan nie wskazywał zakazu — bo stworzono go tak, żeby nie wskazywał. A MKZ czuł się nim związany.
Ale w tej decyzji jest jeden zapis: Termin ważności pozwolenia: do 31 grudnia 2022 r.
To było okno czasowe. 27 miesięcy — wystarczająco długo, by przeprowadzić rozbiórki, ale wystarczająco krótko, by żadne postępowanie nie zdążyło ich zatrzymać, gdy pozwolenie było ważne. Gdy NSA orzekał w listopadzie 2025 r., stwierdził wprost, że decyzja nr 708/2020 do dnia 31 grudnia 2022 r. nie została wyeliminowana z obrotu prawnego.
Marzec 2021 r. — Prezydent Wrocławia wydaje pozwolenie na budowę.(!!!)
________________________________________
😔 ROZDZIAŁ PIĄTY: PREZYDENT SAM WIDZI PROBLEM — ALE ZA PÓŹNO
Czerwiec 2021 r. — Prezydent Jacek Sutryk pisze do Ministra Kultury. Przyznaje, że plan tworzono z myślą o „utrzymaniu wartości kompleksu Stadionu Olimpijskiego." Proponuje odkupienie nieruchomości od dewelopera. Prosi o uruchomienie ochrony tymczasowej.
Słuszny ruch — ale spóźniony o sześć lat. Pozwolenie tykało. Rozbiórki trwały.
________________________________________
💔 ROZDZIAŁ SZÓSTY: CO SIĘ STAŁO Z KOMPLEKSEM
Narodowy Instytut Dziedzictwa w marcu 2022 r.: realizacja inwestycji „doprowadzi do zniszczenia fragmentu zabytku o unikalnym znaczeniu" i rozerwie „spójną strukturę funkcjonalno-przestrzenną całego zespołu."
W centrum stuletniej sportowo-rekreacyjnej całości ma stanąć budynek mieszkalny. Część obiektów basenu rozebrano — pozostała uszkodzona trybuna ziemna i niecka basenowa. Ale przede wszystkim: w sercu kompleksu, który przez sto lat miał jedną funkcję, pojawiła się funkcja, której tam być nie powinno.
Budynek mieszkalny w centrum czynnego stadionu to nie tylko problem estetyczny. To fizyczna bariera dla organizacji imprez masowych, konflikt prawny, który nie zniknie — i trwałe rozbicie przestrzennej jedności założenia, które chroni decyzja z 1991 r.
Pozwolenie konserwatorskie wygasło 31 grudnia 2022 r. Ale walka o funkcję całego kompleksu — trwa.
________________________________________
⚖️ ROZDZIAŁ SIÓDMY: WALKA W SĄDACH
✅ Listopad 2021 — Wojewoda Dolnośląski: pozwolenie na budowę nieważne
✅ Lipiec 2022 — Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego: utrzymuje nieważność
✅ Styczeń 2023 — WSA w Warszawie: oddala skargę dewelopera
❌ Listopad 2025 — NSA uchyla wszystkie decyzje o nieważności (sygn. II OSK 1253/23)
NSA nie orzekł, że budowa jest słuszna ani że kompleks nie zasługuje na ochronę jako całość. Orzekł, że niejednoznaczność decyzji z 1991 r. wyklucza tryb nadzwyczajny. Tymczasem w tej decyzji — i w wyroku WSA z 2018 r. — ochrona funkcji sportowo-rekreacyjnej całego układu jest zapisana wprost. Wystarczyło to konsekwentnie zastosować.
________________________________________
🔎 PODSUMOWANIE
📌 2013 — Plan otwiera centrum kompleksu na zabudowę mieszkaniową, nie zabezpiecza funkcji sportowej. Konserwator uzgadnia bez uwag. 29:0. 📌 2015 — Miasto rezygnuje z prawa pierwokupu centralnej działki kompleksu, uznając ją za pozbawioną wartości. 📌 2017–2018 — Minister Kultury i WSA bronią funkcji sportowej całego założenia. Deweloper przegrywa. 📌 Wrzesień 2020 — MKZ wydaje pozwolenie z terminem ważności do 31.12.2022 r., ignorując ochronę funkcji potwierdzoną przez sąd. 📌 2021–2022 — Trwają postępowania. Trwają rozbiórki. Trwa wkraczanie obcej funkcji w centrum kompleksu. 📌 31.12.2022 — Pozwolenie wygasa. Szkody — częściowo nieodwracalne. 📌 Listopad 2025 — NSA zamyka drogę nadzwyczajną. 📌 Luty 2026 — Kompleks wciąż istnieje. Jego funkcja sportowo-rekreacyjna wciąż może być przywrócona.
________________________________________
📣 NIE PODDAJEMY SIĘ — KOMPLEKS WCIĄŻ MOŻNA URATOWAĆ
Przez sto lat to miejsce służyło wrocławianom jako przestrzeń sportu i rekreacji. Nie musi przestać.
🏛️ Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego — w 2017 r. powiedziało wprost: funkcja sportowo-rekreacyjna Terenów Olimpijskich podlega ochronie konserwatorskiej. Oczekujemy działań, które tę zasadę przywrócą — i które zabezpieczą to, co z układu pozostało.
🏛️ Generalny Konserwator Zabytków — wnioskujemy o wszczęcie postępowania wyjaśniającego, jak doszło do wydania pozwolenia konserwatorskiego sprzecznego z prawomocnym wyrokiem sądu chroniącym funkcję tego miejsca — i o wyciągnięcie wniosków systemowych dla całej Polski.
🏛️ Prokuratura – złożone trzy zawiadomienia do Prokuratury Rejonowej czekają na rozstrzygnięcia.
Plany zagospodarowania przestrzennego muszą chronić funkcję zabytku, nie tylko jego obiekty. Historia Stadionu Olimpijskiego pokazuje, co się dzieje, gdy tego nie robią.
Wrocław zasługuje na kompleks sportowy, który przetrwał sto lat. I na instytucje, które potrafią go obronić.
🙏 Udostępniajcie. Czas gra przeciwko nam.
