02/11/2026
🇵🇱 1 listopada 2026 roku - zaduma nad dalszym losem Polski⚖️
Piszę to jako zatroskany obywatel Rzeczypospolitej, który z niepokojem obserwuje dalsze losy naszego państwa. Piszę to również jako osoba apolityczna, a nie zwolennik którejkolwiek z partii politycznych.
Nie o taką Polskę walczyły kolejne pokolenia Polaków i nie za taką Polskę ginęły. Nie tego uczono podczas studiów prawniczych na zajęciach z prawa konstytucyjnego.
Zgodnie z art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Nie na podstawie politycznej potrzeby... Nie według partyjnej interpretacji... Nie dlatego, że cel wydaje się słuszny...
Konstytucja nie jest własnością żadnej partii. Nie należy ani do P*S, ani do PO, ani do obecnej koalicji rządzącej. Należy do Rzeczypospolitej i jej obywateli.
Aby uczciwie ocenić obecne wydarzenia, należy wrócić do początku kryzysu konstytucyjnego, czyli do 2015 roku. Wówczas odchodząca większość parlamentarna PO–PSL, przed wyborami, które ostatecznie przegrała, zdecydowała się wybrać pięciu sędziów Trybunału Konstytucyjnego, w tym dwóch na stanowiska zwalniające się dopiero w kadencji następnego Sejmu.
Wyrokiem z 3 grudnia 2015 roku (K 34/15) Trybunał Konstytucyjny uznał podstawę prawną wyboru trzech sędziów za zgodną z Konstytucją, natomiast w odniesieniu do dwóch pozostałych – za niekonstytucyjną.
Po przejęciu władzy P*S zakwestionowało wybór wszystkich pięciu sędziów i dokonało wyboru kolejnych pięciu. Doprowadziło to do poważnego konfliktu o legalność obsady Trybunału Konstytucyjnego, jego niezależność oraz przestrzeganie Konstytucji.
W kolejnych latach P*S, dysponując większością parlamentarną oraz poparciem Prezydenta, przeprowadziło zmiany ustaw dotyczących Trybunału Konstytucyjnego i Krajowej Rady Sądownictwa.
Można te reformy popierać albo krytykować. Trzeba jednak odróżnić ustawodawczą kompetencję większości parlamentarnej od oceny konstytucyjności przyjętych rozwiązań. Ustawy zostały uchwalone i podpisane przez Prezydenta, ale sam ten fakt nie rozstrzyga o ich zgodności z Konstytucją. Część przyjętych wówczas rozwiązań była kwestionowana przez sądy krajowe oraz trybunały europejskie.
Nie można więc twierdzić, że kryzys wokół Trybunału Konstytucyjnego rozpoczął się dopiero za rządów P*S, ale nie można też pomijać odpowiedzialności P*S za jego dalszą eskalację.
Tymczasem działania podjęte 30 października 2026 roku wobec kierownictwa Trybunału Konstytucyjnego budzą fundamentalne wątpliwości prawne. Sędzia Anna Korwin-Piotrowska wydała zarządzenia o miesięcznej przerwie w czynnościach Prezesa Trybunału Konstytucyjnego Bogdana Święczkowskiego i wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego, a następnie ogłosiła przejęcie kierowania Trybunałem.
Dodatkowo wokół nominacji sędzi Anny Korwin-Piotrowskiej istnieją wątpliwości prawne – ślubowanie złożyła przed marszałkiem Sejmu, ponieważ Prezydent nie odebrał od niej przysięgi.
Powstał zasadniczy problem: czy obowiązujące ustawy rzeczywiście przyznawały jej kompetencje do podjęcia takich decyzji?
Art. 12 ust. 4 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym przewiduje zastępstwo prezesa w określonych okolicznościach. Nie daje jednak wprost sędziemu prawa do samodzielnego odsunięcia urzędującego prezesa od jego obowiązków. Dodatkowo powołanie się na art. 130 Prawa o ustroju sądów powszechnych rodzi pytanie, czy przepis dotyczący sędziów sądów powszechnych można zastosować w taki sposób wobec prezesa konstytucyjnego organu państwa.
Prezes Sądu Najwyższego – Zbigniew Kapiński w dniu 30 października 2026 roku stanowczo potępił wydarzenia w Trybunale Konstytucyjnym. Sprzeciwił się obecności policji w Trybunale Konstytucyjnym i oraz próbom odsunięcia jego prezesa oraz wiceprezesa. Uznał te działania za zagrożenie dla niezależności Trybunału i porządku konstytucyjnego. W Kanale Zero określił domniemane siłowe przejęcie Trybunału Konstytucyjnego mianem „zamachu stanu”. Podkreślił, że spory prawne nie mogą być rozstrzygane przy użyciu siły.
Z kolei Prezes Naczelnej Rady Adwokackiej – Przemysław Rosati w wypowiedzi dla Polsat News zakwestionował podstawy prawne odsunięcia dotychczasowych władz Trybunału Konstytucyjnego. Wyraził poważne wątpliwości, czy Anna Korwin-Piotrowska miała prawo przejąć obowiązki Prezesa Trybunału. Stwierdził, że z punktu widzenia obowiązujących przepisów Prezesem Trybunału Konstytucyjnego nadal pozostaje Bogdan Święczkowski. Wyjaśnił, że przepisy dotyczące usuwania sędziów sądów powszechnych nie mogą być automatycznie stosowane do kierownictwa Trybunału Konstytucyjnego.
Strona rządowa powołuje się na konieczność przywrócenia prawidłowego funkcjonowania Trybunału i przedstawia własną argumentację prawną. Nie zmienia to faktu, że legalność podjętych działań wymaga rzetelnej oceny na gruncie konkretnych przepisów, a nie politycznych deklaracji. Obecna władza podejmuje działania, których zgodność z obowiązującymi ustawami budzi bardzo poważne zastrzeżenia. Nie można zastępować jednoznacznej podstawy prawnej przekonaniem o słuszności politycznego celu. Nie można również uznawać, że coś jest legalne tylko dlatego, że służy naprawianiu wcześniejszych nieprawidłowości.
Problem jest znacznie głębszy. Trybunał Konstytucyjny od lat znajduje się w centrum politycznego konfliktu. Zamiast instytucji, która powinna stać na straży Konstytucji i praw obywateli, obserwujemy kolejne spory o legalność powołań, kompetencje i kierowanie jego pracami.
Prawo nie działa w ten sposób. Możemy nie zgadzać się z decyzjami poprzedniego rządu. Możemy krytykować reformy P*S. Ale nie oznacza to, że mamy bezkrytycznie akceptować każde działanie obecnej koalicji. I odwrotnie – krytyka obecnego rządu nie oznacza automatycznie popierania P*S.
Jako obywatel RP mam już dość podziałów zaognionych przez obie strony sporu politycznego. Dlatego za szczególnie ważny uważam apel Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia 31 października 2026 roku, podpisany przez Przemysława Rosatiego, w którym zaapelowano o dialog i trwałe porozumienie konstytucyjne, które zakończy kryzys i przywróci zaufanie do Trybunału Konstytucyjnego.
Nie chcemy Polski, w której każda zmiana rządu oznacza kolejną próbę podporządkowania instytucji państwowych zwycięzcom wyborów. Chcemy Polski, w której prawo jest stabilne, a obywatel ma pewność, że będzie chroniony niezależnie od tego, kto sprawuje władzę. Największym przegranym wieloletniego konfliktu o Trybunał Konstytucyjny nie musi być żadna partia polityczna. Może nim być całe społeczeństwo, tracące zaufanie do instytucji państwa.
Nie można przywracać praworządności metodami, których zgodność z prawem sama budzi poważne wątpliwości. Nie można też budować autorytetu Konstytucji, traktując ją wybiórczo.
🇵🇱 Polska jest naszym wspólnym domem. Potrzebujemy dialogu, odpowiedzialności i poszanowania prawa, a nie kolejnej wojny politycznej.