24/04/2024
Poczucie skuteczności u ojców.
* Osobowość i wzorzec przywiązania do akceptacji
* A pracować warto nad relacją z partnerką i własnym poglądami.
Więcej wniosków w poście 👇
https://www.facebook.com/share/NkU1cSsYBZmS4BZz/
Poczucie skuteczności w tym, co robimy jest bardzo ważne dla naszego dobrostanu, ale także dla podtrzymania motywacji i zaangażowania. Dotyczy to także ojcostwa.
👉 Jakie czynniki są związane z poczuciem własnej skuteczności u ojców❓
👉 Czy są to raczej rzeczy trwałe i „niezmienialne”, czy też takie, na które można wpływać❓
👉 Jaka jest w tym rola przekonań❓
👉 I czy znaczenie może mieć tu relacja z partnerką❓
👉 I co z tego wynika dla praktyki pracy z ojcami❓
M.in. te kwestie zweryfikowały dwie badaczki z Ohio State University.
A ja zebrałem dla Was kluczowe wnioski płynące z ich badania.
Po szczegóły zapraszam poniżej.
🛠 METODOLOGIA
👉 W badaniu udział wzięło 182 mężczyzn, czekających na narodziny pierwszego dziecka.
👉 Pierwszy pomiar był w III-cim trymestrze ciąży, a drugi trzy miesiące po porodzie.
👉 172 ojców wzięło udział w drugim pomiarze (brakujące dane uzupełniono za pomocą metody multiple imputation).
👉 Dane zbierane za pomocą kwestionariuszy psychologicznych.
👉 Dla weryfikacji postawionych hipotez przeprowadzono hierarchiczną regresję liniową.
📊 WYNIKI
Predyktorami wyższego poczucia własnej skuteczności w ojcostwie 3 msc. po porodzie okazały się (kolejność od najsilniejszych do najsłabszych predyktorów):
👉 słabsze przekonanie o tym, że matki są biologicznie predystynowane do bycia lepszymi rodzicami niż ojcowie*
👉 niższy poziom wykształcenia*
👉 niższe natężenie lękliwości w obszarze przywiązania*
👉 niższy neurotyzm*
👉 silniejsza i lepsza współpraca z partnerką w rodzicielstwie
👉 słabsze odwoływanie się do własnego ojca jako wzorca ojcostwa*
*- zmienne oznaczone gwiazdką mierzono w okresie ciąży, bez gwiazdki - trzy msc. po porodzie.
🤓 OMÓWIENIE
1️⃣. Ciekawe jest dla mnie to, że najsilniejszym predyktorem był tzw. esencjalizm biologiczny (czyli to przekonanie, że matka jest predystynowana do bycia lepszym rodzicem). W sumie, trudno się dziwić - jeśli na starcie zakładamy, że jesteśmy poniekąd “skazani” na bycie “rodzicem drugiej kategorii”, to nie ma co się spodziewać, że ktoś w takim układzie będzie się czuł sprawczo i kompetentnie... To pokazuje, jak ważna jest praca nad przekonaniami i społecznymi wzorcami dot. ról rodzinnych. Powielanie stereotypowych schematów może sprawiać, że mężczyźni realnie gorzej czują się w swoim ojcostwie.
2️⃣. Nieco zaskakujący jest ten wynik dot. stopnia wykształcenia. Bo z drugiej strony często obserwuje się, że lepiej wykształceni ojcowie są bardziej zaangażowani.
Dlaczego zatem czują się mniej skuteczni? Autorzy proponują dwa wyjaśnienia:
👉 lepiej wykształceni ojcowie mogą mieć bardziej wymagające zawody, co wiąże się z silniejszym konfliktem praca-rodzicielstwo i poczuciem nie dawania sobie rady.
👉 mogą oni też mieć wyższe standardy i oczekiwania wobec siebie, przez co choć obiektywnie “dają radę”, to subiektywnie mogą czuć, że “nie są tak skutecznie, jakby chcieli”.
3️⃣. Lękowe przywiązanie i neurotyzm w wielu badaniach łączą się z trudnościami w budowaniu relacji, czy też niższą samooceną, więc nie jest specjalnie zaskakujące, że tacy ojcowie mogą mieć też poważniejsze problemy w budowaniu więzi z dzieckiem i radzeniu sobie z ojcowskimi wyzwaniami.
4️⃣. Również fakt, iż lepsza współpraca z partnerką jest predyktorem wyższego poczucia własnej skuteczności w ojcostwie nie zaskakuje. Wspólnymi siłami łatwiej radzić sobie z rodzicielskimi wyzwaniami. Taka współpraca może też łączyć się po prostu z lepszą relacją z partnerką, a więc otrzymywaniem od niej wsparcia i akceptacji.
5️⃣. Na koniec, warto zatrzymać się nad tą kwestią odwoływania się do własnego ojca jako punktu odniesienia/ wzorca. Możnaby podejrzewać, że posiadanie takiego silniejszego wzorca będzie wspierać poczucie skuteczności. Ale, być może, te wzorce były w przypadku badanych co prawda silne, ale jednak negatywne (tzn. podpowiadały takie zachowania, które nie były skuteczne). To pokazuje, jak ważne jest w procesie przygotowania do ojcostwa przereflektowanie nad relacją z własnym tatą i tym, jaki wzorzec ojcostwa z niej wynieśliśmy.
Podsumowując, jak widać - różne czynniki mogą rzutować na to, w jakim stopniu ojcowie mają poczucie skuteczności w pełnieniu swojej roli - od względnie trwałych i ukształtowanych wcześniej (osobowość, przywiązanie), przez te dotyczące przekonań, wzorców i wykształcenia, po związane z charakterystyką relacji z partnerką.
O ile trudno zmienić osobowość, czy wzorzec przywiązania, to już poglądy oraz funkcjonowanie w relacji z partnerką są znacznie bardziej podatne na modyfikację. Podobnie jak wnioski wyciągnięte z relacji z własnym tatą. Warto o tym pamiętać, wybierając pola do oddziaływań.
A co Wam pomaga czuć się skutecznymi i sprawczymi w Waszym rodzicielstwie❓
Jak zawsze, będę bardzo wdzięczny za Wasze wsparcie - każde ❤,💬 i udostępnienie to szansa na to, że więcej osób pozna te wyniki. Dziękuję! :)
Źródło:
Donithen, R., & Schoppe-Sullivan, S. (2022). Correlates and predictors of parenting self-efficacy in new fathers. Journal of Family Psychology, 36(3), 396.
