20/05/2020
Czy aktywność fizyczna zmniejsza odporność?
Artykuł na podstawie meta-analizy “Debunking the Myth of Exercise-Induced Immune Suppression: Redefining the Impact of Exercise on Immunological Health Across the Lifespan”
Regularna aktywność fizyczna jest środkiem zmniejszającym ryzyko wystąpienia chorób niezakaźnych; takich jak nowotwory i choroby układu krążenia (nadciśnienie tętnicze, zawał, udar itd). Dowody naukowe wskazują, że aktywny styl życia zmniejsza ryzyko zachorowania na choroby zakaźne w tym infekcje bakteryjne i wirusowe.
Ciekawym zjawiskiem jest fakt, iż w literaturze powstał mit mówiący, że udział w bardzo intensywnym treningu zmniejsza wydajność układu odpornościowego. Podstawy tego założenia tkwią w publikacjach z lat 80-90 przeprowadzonych na ultramaratończykach i maratończykach. Teoria ta głosiła, że stan po bardzo intensywnym wysiłku może prowadzić do czasowego obniżenia poziomu odporności organizmu, poprzez spadek poziomu IgA w ślinie oraz spadek limfocytów w krwiobiegu (występująca 1-2h po energicznym wysiłku fizycznym i stanowi okres tłumienia odporności).
W powyższej metaanalizie naukowcy udowodnili, że sam trening nie jest przyczyną infekcji. Bardziej prawdopodobne, że potencjalna infekcja może być wywołana niskim samopoczuciem fizycznym, nieodpowiednim sposobem odżywiania, czy złym stanem psychicznym danej osoby przed podjęciem jednorazowego intensywnego wysiłku fizycznego. Dodatkowo wpływ mają czynniki środowiskowe takie jak długa podróż, zaburzenia snu, zmiana strefy czasowej, czy lęk. Dlatego też zadbanie o te czynniki chcąc podejmować intensywne aktywności fizyczne jest niezbędne.
Teoria “otwartego okna”
Podczas intensywnych ćwiczeń obserwuję się wzrost ilości limfocytów w krwiobiegu, co prowadzi do stwierdzenia, że ćwiczenia “stymulują” układ odpornościowy. Z drugiej strony po treningu obserwuje się, że całkowita ilość limfocytów w krwiobiegu spada poniżej poziomu, jaki był przed treningiem.
Na podstawie powyższych informacji zaproponowano, że ćwiczenia wywołują krótkotrwałe okno tłumienia immunologicznego nazywane hipotezą “otwartego oka”. Liczne dowody pokazały jednak, że zmniejszenie liczby limfocytów (i innych komórek odpornościowych) we krwi obwodowej w godzinach następujących po energicznym i długotrwałym wysiłku fizycznym nie odzwierciedlają tłumienia immunologicznego. Zamiast tego obserwowany spadek limfocytów w krwiobiegu świadczy o podwyższonym stanie nadzoru immunologicznego, a dzieje się to poprzez mobilizację komórek do tkanek obwodowych.
Aktywność fizyczna a szczepieni na grypę
Badania które oceniają wpływ regularnego wysiłku fizycznego na szczepienie pokazują, że osoby ćwiczące wykazywały większą odpowiedź immunologiczną, co oznacza, iż organizm był zmobilizowany, by wytworzyć przeciwciała i nabyć odporność. Istotnie, co najmniej osiem badań wykazało zwiększoną reakcję na szczepienie przeciwko grypie u osób starszych, zwykle powyżej 60 roku życia, które były aktywne fizycznie. Dorośli w wieku 62 lat i starsi zostali podzieleni na jedną z trzech grup: aktywni (≥20 min. energicznych ćwiczeń trzy lub więcej razy w tygodniu), umiarkowanie aktywni (regularne ćwiczenia, ale o mniejszej intensywności, częstotliwości i/lub czasie trwania) lub siedzący (brak ćwiczeń). Dwa tygodnie po szczepieniu przeciwko grypie wykazano, że miano przeciwciał IgG i IgM przeciwko grypie w surowicy było wyższe u osób dorosłych aktywnych w porównaniu z osobami siedzącymi.
Podsumowując, regularna aktywność fizyczna może być korzystna dla układu odpornościowego oraz przyczynia się zachowania zdrowia w starszym wieku. Należy pamiętać jednak, że aktywność fizyczna powinna być prawidłowo zaplanowana. Dlatego zaczynajmy stopniowo, dbając o nasze samopoczucie, sposób odżywiania oraz sen.
Zalecenia dotyczące aktywności fizycznej:
Przynajmniej 150-300 minut wysiłku tygodniowo o umiarkowanej intensywności np. spacer (5km/h), praca w ogrodzie lub jazda na rowerze (16km/h).
lub
Przynajmniej 75-150 minut tygodniowo wysiłku o wysokiej intensywności np. bieganie, gra w tenisa, wspinaczka, jazda na rowerze (20km/h), trening interwałowy.
ale również !
Trening oporowy/siłowy o umiarkowanej, lub wysokiej intensywności, uwzględniający wszystkie większe partie mięśniowe 2 lub więcej razy w tygodniu.
Piszcie w komentarzach czy ćwiczycie w obecnej sytuacji i dbacie o swoje zdrowie!
Piśmiennictwo:
Campbell JP, Turner JE. Debunking the Myth of Exercise-Induced Immune Suppression: Redefining the Impact of Exercise on Immunological Health Across the Lifespan. Front Immunol. 2018;9:648. Published 2018 Apr 16. doi:10.3389/fimmu.2018.00648
