08/04/2021
Wizjoner i prekursor polskiego żeglarstwa.
Aby zerwać z hasłem „Po co P***kowi morze skoro P***k w polu orze.”
Dzisiaj mija 80 rocznica śmierci Mariusza Zaruskiego, wielkiego patrioty, pioniera polskiego żeglarstwa i wychowania morskiego. Jedną z jego życiowych misji było wprowadzenie Polski na morze, w którym zakochał się studiując w Odessie. Podczas studiów zaciągnął się jako marynarz i na rosyjskich statkach handlowych pływał do Afryki, Indii, Chin i Japonii.
Za działalność konspiracyjną został uwięziony i trafił na zesłanie do Archangielska. Rosyjskie władze zauważyły żeglarskie umiejętności Zaruskiego i licząc na jego służbę, pozwoliły mu ukończyć szkołę morską w Archangielsku. Uzyskał patent kapitana żaglowców i wiosną 1899 r. został dowódcą żaglowca „Nadzieja”, pływając w obszarze Arktyki. Po odbyciu kary, wrócił do Odessy, ożenił się i na stałe przeniósł się do Krakowa, gdzie rozwijał polskie narciarstwo i taternictwo., a po I Wojnie Światowej również polskie żeglarstwo.
Już w 1924 r. założył Yacht Klub Polski, był też jednym z założycieli Ligi Morskiej i Kolonialnej, w 1927 roku powołano go na stanowisko sekretarza generalnego Komitetu Floty Narodowej. Jego celem było uzmysłowienie wszystkim, że morze stanowi źródło potęgi i bogactwa kraju, a do tego najszerszy i najtańszy gościniec do wszystkich zakątków świata.
Dzięki jego zaangażowaniu, na przełomie lat 20 i 30 ubiegłego wieku kupiono wiele jachtów pełnomorskich, w tym "Dar Pomorza". On sam szkolił głównie młodzież, harcerzy na prawdziwych wilków morskich. W roku 1935 objął dowództwo na jachcie "Zawisza Czarny", który harcerze zakupili z własnych składek. Zmarł 8 kwietnia 1941 roku w więzieniu w Chersoniu koło Odessy, do którego trafił rok wcześniej po aresztowaniu przez NKWD. W ręce sowieckich okupantów wpadł po donosie jednego z oficerów Wojska Polskiego, który przez jakiś czas ukrywał się wspólnie z Zaruskim we Lwowie, a który postanowił ujawnić się przed sowieckimi władzami bezpieczeństwa.
Mariusz Zaruski został pochowany na chersońskim cmentarzu, jednak nie udało się ustalić dokładnej lokalizacji grobu. Zaruski ma również symboliczną mogiłę na Pęksowym Brzyzku w Zakopanem oraz symboliczne miejsce pochówku w wodach Zatoki Gdańskiej, gdzie rozsypano ziemię z cmentarza w Chersoniu.
Cześć jego pamięci!
Pełna sylwetka Mariusza Zaruskiego tutaj:
https://pya.org.pl/polski-zwiazek-zeglarski/page/gen-mariusz-zaruski/
Tu znajdziecie krótki film o zasługach Mariusza Zaruskiego dla polskiego żeglarstwa i wychowania morskiego
https://www.youtube.com/watch?v=S5Qp7xhGo2I
Fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe
