19/11/2025
Wojna hybrydowa i doktryna Gierasimowa
– wojna nowego naznaczenia
войан нового поколения = HYBRID WAFARE
Główną cechą jest skoordynowane użycie środków dyplomatycznych, wojskowych, humanitarnych, ekonomicznych, technologicznych i informacyjnych. Operacje rosyjskie charakteryzują się umiejętną kombinacją wymienionych czynników. Profesjonalne działania informacyjne, szeroka sfera oddziaływania psychologicznego, manipulacji informacją wraz z równoczesnym działaniem dyplomatycznym (kłamstwo za kłamstwem) tak zwane „przykrycie” informatyczne i radioelektroniczne, ukrywanie operacji wywiadowczych i wojskowych w połączeniu z naciskami ekonomicznymi.
Wojna hybrydowa to zjawisko, które łączy elementy klasycznych działań zbrojnych z szerokim wykorzystaniem środków pozamilitarnych – informacyjnych, politycznych, ekonomicznych czy psychologicznych. Jej celem jest osiągnięcie efektów wojennych bez formalnego wypowiedzenia wojny i przy utrzymaniu pozorów legalności działań.
Współczesne rozumienie wojny hybrydowej silnie nawiązuje do tzw. doktryny Gierasimowa, czyli koncepcji przedstawionej w 2013 roku przez generała Walerija Gierasimowa, szefa Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej.
Według tej koncepcji granica między wojną a pokojem ulega zatarciu, a konflikty przyszłości będą prowadzone przede wszystkim środkami pozamilitarnymi – propagandą, dezinformacją, cyberatakami, manipulacją społeczną, wspieraniem lokalnych buntów i presją gospodarczą, DYWERSJĄ.
Gierasimow wskazywał, że skuteczne działania przeciwko przeciwnikowi można osiągnąć poprzez skoordynowane wykorzystanie wszystkich instrumentów państwa – politycznych, informacyjnych, dyplomatycznych i militarnych. W jego ujęciu około 80% działań w konflikcie to działania niemilitarne, a jedynie 20% to klasyczna walka zbrojna.
W literaturze rosyjskiej koncepcję tę często określa się mianem „wojny nowego naznaczenia” (ros. война нового поколения lub нового облика), co oznacza wojnę nowego typu – prowadzoną w sposób zintegrowany, w przestrzeni fizycznej, informacyjnej i psychologicznej.
Wojna nowego naznaczenia zakłada:
• zacieranie granic między frontem a zapleczem,
• prowadzenie działań informacyjnych i psychologicznych w skali globalnej,
• szerokie użycie technologii informacyjnych i cyberprzestrzeni,
• wykorzystywanie nieregularnych formacji i aktorów niepaństwowych,
• destabilizowanie społeczeństw przeciwnika przez podziały wewnętrzne i chaos polityczny.
Przykładem praktycznego zastosowania tych koncepcji była aneksja Krymu w 2014 roku – przeprowadzona bez wypowiedzenia wojny, przy użyciu nieoznakowanych formacji wojskowych („zielone ludziki”), kampanii dezinformacyjnych i działań psychologicznych.
________________________________________
Podsumowanie
Wojna hybrydowa, inspirowana doktryną Gierasimowa, jest dziś jednym z głównych wyzwań dla systemów bezpieczeństwa narodowego. To wojna XXI wieku – prowadzona nie tylko na polach bitew, ale również w mediach, sieciach komputerowych i umysłach ludzi.
Dlatego kluczowe znaczenie ma budowanie społecznej odporności, umiejętność rozpoznawania dezinformacji oraz rozwój systemów obrony cywilnej i ochrony ludności wobec działań o charakterze hybrydowym.
