31/12/2025
Dziś przedstawiamy Wam mały wywiad przeprowadzony z fizjoterapeutką Magdaleną Borończyk, prowadzącą swój gabinet fizjoterapii niemowląt i dzieci Kinderek w Jaworznie.
Magda opowiada o korzyściach zajęć w wodzie, współpracy instruktora z fizjoterapeutą, efektami połączenia terapii na lądzie i w wodzie, o przeciwwskazaniach oraz sygnałach, kiedy lepiej powiedzieć STOP, a także o sobie ❤️
Zapraszamy do lektury 🙋♀️🤩🙋♂️
1️⃣🩵Napisz parę słów o sobie. W czym się specjalizujesz w swojej pracy zawodowej? Jakie metody są Ci najbliższe i z jakim wiekowo dziećmi pracujesz?
Nazywam się Magdalena Borończyk. Jestem mamą, partnerką i fizjoterapeutką. Kolejność w/w zmienia się w zależności od potrzeb i natłoku spraw. Zawsze chciałam być marynarzem, ale życie miało dla mnie inny plan. Od 17 lat pracuje jako fizjoterapeutka dziecięca, a od 3 lat prowadzę swój gabinet Kinderek - Fizjoterapia dzieci i niemowląt.
Sport towarzyszył mi od zawsze. Kocham góry, podróże, przyrodę. Czytam kryminały i wszystko co wpadnie mi w ręce, co związane jest z szeroko pojętym zdrowiem.
Uwielbiam mózgi i czaszki, to w mojej pracy zawodowej „kręci” mnie najbardziej. Pracuję głownie z niemowlętami, ale dla urozmaicenia wspieram też starsze dzieci i ich rodziców.
Jeśli chodzi o metody pracy, to najwięcej teraz pracuję w nurcie Zoga Movement, Integracji Strukturalnej czaszki oraz NDT-Bobath. Ciągle się uczę, szkolę. Od niedawna prowadzę też szkolenia dla nauczycieli i opiekunów z zakresu wspierania prawidłowego rozwoju dzieci i niemowląt.
2️⃣🩵Jakie korzyści dla rozwoju niemowląt, małych dzieci, dzieci w wieku przedszkolnym oraz wczesnoszkolnym widzisz w zajęciach nauki pływania z perspektywy fizjoterapeutki?
W odpowiedzi na to pytanie można napisać pracę magisterską, ale postaram się pokrótce opowiedzieć o tych najistotniejszych. Zacznę nieco przewrotnie, ale zarówno w życiu jak i w pracy kieruję się zasadą „Safety first” (nie oznacza to, że nie bywam szalona). Wczesne oswajanie z wodą uczy dzieci szacunku do środowiska wodnego, podstaw bezpiecznego zachowania i reakcji w sytuacji niespodziewanego zanurzenia. Woda dla niemowląt jest środowiskiem, które znają już z życia płodowego i może to przywoływać dobre wspomnienia. Często też działa na dzieci wyciszająco i relaksująco. Woda odciąża stawy i kręgosłup, dzięki czemu dzieci mogą poruszać się w większym zakresie ruchu. Woda wpływa na wzmacnianie mięśni głębokich. Konieczność stabilizacji w wodzie aktywuje mięśnie odpowiadające za późniejszą prawidłową postawę. Często poprawia się koordynacja ruchowa. Ćwiczenia w wodzie wymagają synchronizacji kończyn oraz kontroli głowy i tułowia.
Woda dostarcza różnorodnych bodźców czucia głębokiego, dotyku i równowagi, co wspiera dojrzewanie układu nerwowego. Ruchy w odmiennej gęstości środowiska uczą orientacji w przestrzeni i poprawiają planowanie motoryczne. Co może przekładać się na wspomaganie pracy i zaburzeń z zakresu Integracji Sensorycznej. Woda ma bardzo duże znaczenia dla układu krążeniowo-oddechowego. Naturalny nacisk wody na klatkę piersiową, wzmacnia mięśnie oddechowe, wspiera prawidłowy tor oddechowy, co wpływa na postawę ciałą. Regularne zajęcia poprawiają wydolność układu krążenia i ogólną kondycję.
Podsumowując, zajęcia nauki pływania od okresu niemowlęcego do wieku wczesnoszkolnego mają ogromny potencjał rozwojowy. Woda jest środowiskiem, które naturalnie wspiera motorykę, sensorykę, emocje i rozwój społeczny, a jednocześnie buduje prozdrowotne nawyki i profilaktykę wad postawy.
3️⃣🩵Czy zajęcia w wodzie mogą wspierać dzieci z obniżonym lub wzmożonym napięciem mięśniowym? Jeżeli tak to w jaki sposób? Czy masz jakieś przykłady, kiedy zajęcia w wodzie szczególnie pomogły w terapii i rozwoju dziecka?
Temat „napięcia mięśniowego” jest baaardzo szeroki. Specjalnie dałam go w cudzysłów, gdyż w bardzo dużym uproszczeniu mówimy tu o wzorcu napięciowym w jakim dziecko funkcjonuje.
Czy zajęcia w wodzie wspierają dzieci z zaburzeniami we wzorcach napięciowych? To zależy! Podchodzę tu bardzo indywidualnie do każdego pacjenta. Zwłaszcza niemowlaka. Sprawdzam co determinuje dany wzorzec, w jakich pozycjach czy sytuacjach on powstaje. Niemowlęta z obniżonym wzorcem napięcia mięśniowego nie powinno się wysyłać na basen wtedy, gdy środowisko wodne mogłoby pogłębić jego trudności lub utrudnić pracę nad stabilizacją. Najczęściej dotyczy to sytuacji, gdy maluch nie utrzymuje stabilnie głowy i woda mogłaby zbyt mocno „przejąć” jego kontrolę posturalną. Również, gdy reaguje silnym wycofaniem lub stresem na wodę, co zamiast wspierać, przeciąża układ nerwowy.
Dzieci z infekcją, problemami kardiologicznymi, skórnymi i po zabiegach — tu zawsze potrzebna jest zgoda lekarza.
Niektóre techniki w wodzie polegające na pozycjach odciążających przy zbyt niskim napięciu mogą jeszcze bardziej zmniejszać aktywność mięśniową. Tutaj bardzo ważna jest świadomość instruktora i współpraca z fizjoterapeutą.
Kluczowe jest to, by pierwsza decyzja była podjęta po ocenie fizjoterapeuty. Wtedy wiemy, czy dziecko skorzysta z basenu, czy najpierw potrzebuje wsparcia „na lądzie”.
Jeśli chodzi o tzw. „podwyższone napięcie mięśniowe” woda też może pomóc. Poprawia kontrolę ruchu i może łagodzić napięcie, jednak nie powinna być jedyną terapią ,a jej częścią dostosowaną do potrzeb dziecka, np. „masowanie” wodą, chodzenie po wodzie przy różnej głębokości, delikatne rowerki w wodzie czy odbijanie od brzegu. Te ćwiczenia mogą spowodować rozluźnienie zbyt napiętych mięśni. Ważna jest też temperatura wody. Cieplejsza lepiej „rozluźnia” napięte mięśnie.
4️⃣🩵Czy zdarza się, że kierujesz dzieci na zajęcia nauki pływania, jako element wspierający fizjoterapię?
Oczywiście. Myślę, że pokrótce opowiedziałam na to pytanie „piętro wyżej”. Trafiają do mnie dzieci z różnymi problemami i deficytami rozwojowymi. Dzieci teraz bardzo dużo czasu spędzają w pozycji siedzącej. Szkoła, dom, lekcje, samochody, nośniki elektroniczne wszelkiej maści. Basen to taki pomocnik fizjoterapii, który robi mnóstwo terapeutycznej roboty. Dzieci mają niezły fun, a ich ciała mówią : „Dziękuję” . Jest też przy tym wartość dodana, głównie dla rodzica. Z basenu dzieci często wychodzą zadowolone, rozluźnione, ale też zmęczone i gotowe do spania szybciej niż kiedykolwiek.
5️⃣🩵Współpraca jest bardzo ważna - jak może wyglądać ona pomiędzy fizjoterapeutą, a instruktorem/trenerem pływania ?
Ja analizuję ciało: patrzę, które mięśnie za bardzo pracują, a które nieco mniej. Na tej podstawie tworzę plan, co dziecko powinno robić w wodzie. Instruktor pływania ten plan zamienia w zabawę. Bo wiesz, fizjoterapeuta powie: „stabilizacja centralna”, a instruktor mówi: „robimy misję ratunkową i uciekamy przed rekinem z makaronu!”. Efekt terapeutyczny ten sam, ale dużo więcej śmiechu.
A jak może wyglądać taka współpraca na co dzień? Regularny kontakt, wymiana informacji. Ja obserwuję postępy, czasem mogę przyjść na zajęcia. Powiedzieć co poprawić. Ustalić jakie style pływania są ok, a jakich lepiej unikać przy konkretnych problemach. Instruktor pływania raportuje, że np.” Dzisiaj super pracował lewy bok, ale prawa noga średnio”. Albo: „Po zmianie ćwiczeń mniej się męczy”. Taki feedback dla fizjoterapeuty jest jak złoto bo wie, co działa. Rodzice też to czują i widzą, że wszyscy gramy do jednej bramki. Są spokojniejsi, pewniejsi. Bo jeśli ja coś ustawiam w gabinecie, a instruktor to wzmacnia w wodzie, to terapia działa lepiej i szybciej.
Podsumowując, fizjoterapeuta prowadzi ciało a instruktor sprawia, że to ciało chce się ruszać i dlatego basen + fizjoterapia to najlepszy team dla dzieci.
6️⃣🩵 Jakie przeciwwskazania należy wziąć pod uwagę podczas zapisu dziecka na zajęcia w wodzie z punktu widzenia fizjoterapeuty?
Dobra wiadomość jest taka, że basen dla większości dzieci jest dobrym pomysłem. Czasem trzeba nieco zmodyfikować zajęcia. Najistotniejsze jest indywidualne podejście do dziecka. Jego baczna obserwacja. Może łatwiej będzie gdy wypunktuję te najważniejsze.
Nie należy chodzić na basen gdy:
- nasilają się objawy neurologiczne,
- występuje paniczny lęk i strach. Bywa, że dziecko jest wtedy jeszcze „sztywniejsze”,
- dziecko wygina plecy w łuk,
- dziecko ma słabą kontrolę głowy i tułowia,
-. dziecko jest jeszcze bardziej wiotkie po zajęciach,
- woda sprawia, że dziecko częściej układa się asymetrycznie,
- woda wpływa na zaburzenia oddychania, które napinają dodatkowo ciało,
- jeśli woda nasila gwałtowne niekontrolowane odruchy,
- mimo zmian, prób dostosowania zajęć w wodzie, dziecko nie osiąga oczekiwanych zmian i efektów. Należy wtedy zrobić przerwę i sprawdzić czy to oby na pewno basen wpływa na niekorzystny rozwój wydarzeń,
- oczywiście jeśli dziecko ma silne zaburzenia skórne, alergie , wady serca, nerek i inne , należy skonsultować się z lekarzem.
