21/08/2026
KRYZYS POLSKIEGO SPORTU OLIMPIJSKIEGO - PRZYCZYNY
(Ten artykuł napisałem w sierpniu 2024 roku, po słabym występie naszych reprezentantów na igrzyskach w Paryżu. Czy przez ostatnie dwa lata nastąpiły pozytywne zmiany w tym temacie?).
Wyniki polskich sportowców podczas Igrzysk Olimpijskich w Paryżu były jednymi z najgorszych w historii igrzysk...., znacznie poniżej oczekiwań.
Zawodnicy, którzy w poprzednich latach zdobywali medale na najważniejszych imprezach, tym razem zawiedli, a następców brak. Polski sport zmaga się z wieloma bardzo złożonymi problemami.
Jedną z wielu przyczyn regresu w polskim sporcie jest pogarszająca się sprawność fizyczna dzieci i młodzieży. Przeciętny 7-latek w skoku w dal z miejsce osiągał w roku 1979 wynik 1,30 m podczas gdy w roku 2019 zaledwie 1,00 m!!! W innym sprawdzianie sprawności fizycznej - zwisie na drążku na czas, przeciętny 10-latek w 1979 roku potrafił wytrzymać 23-25 sek., a w 2019 tylko 8 sekund!!!
Zauważalny spadek sprawności fizycznej wśród dzieci i młodzieży to jeden z kluczowych problemów, który ma dalekosiężne konsekwencje dla przyszłości polskiego sportu.
W wielu szkołach lekcje wychowania fizycznego są lekceważone przez uczniów, rodziców a także nauczycieli, w wielu placówkach edukacyjnych ogranicza się wychowanie fizyczne do minimum, co prowadzi do spadku kondycji fizycznej uczniów.
Programy wychowania fizycznego w polskich szkołach są często przestarzałe. Brakuje innowacyjnych metod nauczania. Pogarszająca się sprawność fizyczna dzieci i młodzieży ma bezpośredni wpływ na przyszłość polskiego sportu. Dzieci, które nie rozwijają się fizycznie w odpowiedni sposób, mają mniejsze szanse na osiągnięcie sukcesów w sporcie wyczynowym w starszych kategoriach wiekowych.
Kolejną przyczyną regresu w polskim sporcie jest brak skutecznych programów wyszukiwania młodych talentów, które pozwalałyby na systematyczne znajdywanie młodych sportowców z potencjałem na uzyskiwanie wyników na wysokim poziomie światowym.
Wczesne odkrywanie i rozwijanie potencjału młodych sportowców jest kluczowe dla osiągania sukcesów na międzynarodowej arenie. Niestety, w Polsce ten proces jest zaniedbywany, co skutkuje utratą wielu talentów.
Dużym problemem jest brak profesjonalnego systemu szkolenia młodych zawodników. Brakuje nowoczesnych metod i programów treningowych, w których wykorzystuje się najnowsze badania naukowe.
Szkolenie młodych sportowców powinno być procesem, który obejmuje kolejne etapy rozwoju - od dzieciństwa aż po etap seniora.
Kolejnym negatywnym czynnikiem jest zbyt wczesna specjalizacja młodych zawodników. Powszechne nastawienie na szybkie osiąganie wyników kosztem długofalowego rozwoju, a w konsekwencji z szybkim wypaleniem fizycznym i psychicznym oraz brakiem sukcesów sportowych na etapie seniorskim.
Jest to wina złego systemu szkoleniowo-finansowego, opierającego się tylko i wyłącznie na osiąganych przez dzieci i młodzież wynikach. Zamiast koncentrować się na wynikach sportowych we wczesnych latach, powinno się przywiązywać większą wagę do rozwoju wszechstronnego młodego zawodnika. W tym okresie należy budować bazę pod przyszłą specjalizację.
Poważnym problemem w polskim sporcie jest brak wykwalifikowanej kadry trenerskiej. Wielu trenerów nie ma dostępu do nowoczesnych metod treningowych, co znacznie ogranicza efektywność ich pracy.
Bez możliwości stałego doskonalenia się, trenerzy nie są w stanie nadążać za szybko zmieniającymi się trendami współczesnego sportu na najwyższym poziomie. Jest też mała motywacja do pracy w zawodzie trenera, będąca skutkiem niskiego wynagradzania trenerów. W rezultacie wielu trenerów decyduje się na pracę w innych branżach, oferujących lepsze perspektywy finansowe i zawodowe.
Brak wysokiej jakości trenerów negatywnie wpływa na motywację i zaangażowanie młodych ludzi w sport, co prowadzi do spadku liczby osób uprawiających sport wyczynowo.
Dużym problemem w polskim sporcie jest brak odpowiedniego systemu finansowania karier szczególnie młodych sportowców. Bez wsparcia finansowego, wielu utalentowanych młodych zawodników nie ma możliwości rozwoju kariery sportowej.
Młodzi sportowcy bardzo często muszą ponosić koszty związane z treningami, sprzętem, obozami sportowymi oraz startami w zawodach. Prowadzi to do rezygnacji wielu utalentowanych sportowców z dalszego kontynuowania kariery z powodów finansowych.
Kolejnym istotnym czynnikiem negatywnie wpływającym na rozwój polskiego sportu jest niewystarczające finansowanie przez Ministerstwo Sportu i Turystyki. Brak odpowiedniego finansowania ogranicza możliwości rozwoju sportowców oraz utrudnia funkcjonowanie klubów sportowych.
Niekompetencja związków sportowych w Polsce jest jednym z kluczowych czynników wpływających na słabą formę polskich sportowców na arenie międzynarodowej. Związki sportowe odgrywają fundamentalną rolę w zarządzaniu i organizacji sportu w Polsce, a ich nieefektywność i błędy mają katastrofalne konsekwencje. O czym przekonaliśmy się podczas Igrzysk Olimpijskich w Paryżu.
Stanisław Czop - autor i zarządzający Trójskok oraz Polska i Światowa
Foto: Przegląd Sportowy Onet
