30/07/2026
Zapytałyśmy go, czy chce rozwiązać test. Odpowiedział historią, na którą nie było gotowej odpowiedzi.
W lipcu w Gdyni odbył się Bazar Inicjatyw Społecznych. Fundacje, kolektywy i lokalne organizacje rozstawiły swoje stoiska na jeden dzień, żeby pokazać mieszkańcom, czym się zajmują. My też tam byliśmy, jako Kaminski Foundation i Makami. Wpadlismy na pomysł, żeby przy okazji wydarzenia dać ludziom darmowy dostęp do Testu Odporności Psychicznej – narzędzia, które w 12 obszarach, takich jak regulacja emocji czy poczucie skuteczności, sprawdza, jak sobie radzimy ze stresem, presją i codziennymi wyzwaniami, i na tej podstawie generuje spersonalizowany raport z rekomendacjami rozwoju.
Ludzie podchodzili różnie. Część od razu machała ręką, że "nie bawi się w takie rzeczy". Kilka osób się skusiło, i mamy nadzieję, że wyciągnęły z tego test coś dla siebie.
Bliżej końca dnia między stoiskami przeszedł mężczyzna, który przez dłuższą chwilę tylko się przyglądał, nie podchodząc do nikogo. Sprawiał wrażenie kogoś, kto woli obserwować niż uczestniczyć. Kiedy w końcu zatrzymał się przy naszym stoisku, jedna z dziewczyn z uśmiechem pokazała mu nasze książki i zaproponowała darmowy dostęp do testu.
Zamyślił się. Zaśmiał się smutno pod wąsem.
"Oj dziewczyny, ja byłem żołnierzem w Afganistanie i w Iraku, więc odporność psychiczną to mam jak mało kto."
Zapadła cisza, bo na taką odpowiedź trudno znaleźć szybkie słowa. On sam przeniósł wzrok na wiszące obok mundury z różnych lat i stroje z czasów PRL-u z wystawy muzeum kameralnego. Zaśmiał się jeszcze raz, tym razem ciszej.
"O takie mundurki i odznaki się walczyło. O tym marzyliśmy."
I poszedł dalej.
Zostaliśmy z tym zdaniem na długo. Bo z jednej strony ma rację – ktoś, kto przeżył wojnę, wie o przetrwaniu więcej niż większość z nas kiedykolwiek się dowie. Ale odporność psychiczna, tak jak ją rozumiemy, to nie tylko zdolność do przetrwania ekstremum. To też umiejętność wracania do równowagi na co dzień, budowania relacji, regulowania emocji długo po tym, jak sytuacja zagrożenia już minęła. Można przejść przez wojnę i wyjść z niej twardym jak stal w jednych obszarach, a jednocześnie nosić w sobie coś, co latami domaga się uwagi i nigdy jej nie dostaje, bo przecież "on to ma opanowane, przeszedł gorsze rzeczy". Czasem najmocniejsi ludzie, jakich spotykamy, są też tymi, którzy najdłużej nikomu nie pozwalają zobaczyć, ile ich to kosztowało.
Test, który mu proponowałyśmy, nigdy nie miał być sprawdzianem z odwagi. Miał być punktem wyjścia do rozmowy o tym, co dzieje się w środku, kiedy zewnętrzne zagrożenie już dawno minęło, a wewnętrzne wciąż zostaje.
Zastanawiacie się czasem, ile osób wokół was nosi podobną historię, o której nigdy nie usłyszycie, bo z zewnątrz wyglądają na tych, którzy "mają to opanowane"?
Test Odporności Psychicznej można wypełnić online, dostępny jest na stronie Kaminski Academy.
