08/04/2026
85 lat temu, 8 kwietnia 1941 roku o godz. 21.55 w chersońskim szpitalu zmarł generał Mariusz Zaruski, człowiek wielu talentów, o szerokich zainteresowaniach i ogromnych dokonaniach. Dziś, w rocznicę śmierci, przypominamy jego sylwetkę.
Był jednym z twórców polskiego żeglarstwa, wielkim orędownikiem spraw morskich i niestrudzonym działaczem, dzięki któremu Polska zakupiła w 1929 roku „Dar Pomorza”.
Życiem i talentami urodzonego 31 stycznia 1867 roku w Dumanowie na Podolu Zaruskiego można obdarzyć kilka osób. Dał się poznać jako uzdolniony artysta, twórca poezji, opowiadań, reportaży oraz poradników, pasjonat jeździectwa, doświadczony marynarz, taternik, działacz niepodległościowy, żołnierz Legionów podczas I wojny światowej, a następnie Wojska Polskiego w wojnie polsko-bolszewickiej, wychowawca młodzieży, żeglarz, instruktor, urzędnik państwowy…
Najważniejszym żeglarskim celem Mariusza Zaruskiego stało się wyprowadzenie Polaków na morze. Zaruski podjął się zadania propagowania żeglarstwa i popularyzacji spraw morskich. „Jachting najszerzej rozbudować musimy, albowiem przez niego i przez jachtsmenów poznamy morze, które stanie się naszą własnością nie tylko realną, lecz, co ważniejsze, duchową.”
W 1924 roku w Warszawie powołano do życia Yacht Klub Polski. Skupiał on wpływowych działaczy, dzięki czemu osiągnął silną pozycję. Zaruski był pierwszym Komandorem klubu. Szkolił żeglarzy zarówno na śródlądziu jak i na morzu. Wprowadził kursy teoretyczne i propagował żeglarstwo. Polscy żeglarze w 1924 roku wzięli udział w Letnich Igrzyskach Olimpijskich w Paryżu. Aby to było możliwe, musiała powstać krajowa federacja żeglarska. Rolę taką wziął na siebie Polski Związek Żeglarski, utworzony w maju 1924 roku w Tczewie. Zaruski był jego prezesem w latach 1932-1935.
Mariusz Zaruski był przede wszystkim człowiekiem, który rozumiał wagę spraw morskich i ich znaczenia dla odrodzonej Rzeczypospolitej. Wyjdźcie w morze, gdy tylko będziecie gotowi. To przesłanie Generała do młodzieży, Symboliczne, napisane tuż przed wybuchem wojny. Pozostaje aktualne do dziś.
