W Czarnym Lesie

Wskazówki dojazdu Strona internetowa Kontakt: firmę

W Czarnym Lesie Pracownia rzemieślniczo-łucznicza. A także tor łuczniczy - nauka strzelania od podstaw i nie tylko.

Czyli miejsce, w którym surowy materiał - gównie skóry naturalne, ale także drewno i metale - przekształcam w przydatny w łucznictwie terenowym ekwipunek.

03/11/2026
30/10/2026
30/10/2026
29/10/2026
24/10/2026

Obiekt Tygodnia: Tatarski grot strzały wykonany z poroża

„[…] a strzały nie dawały ani wychylić się zza przedpiersia i bili się przez 4 dni[…]” - fragment Kroniki Halicko-Włodzimierskiej poświęcony oblężeniu Sandomierza przez wojska mongolsko-ruskie

Forma: grot strzały z uszkodzonym trzpieniem wykonany z poroża;
Numer inwentarzowy: MZS/AW/2571;
Wymiary: Długość całkowita 7,6 cm, liść grotu 5,2 cm długości, szerokość 1,7 cm, grubość 0,8 cm, uszkodzony trzpień, 2,4 cm długości i 0,9 cm grubości.
Surowiec: Poroże;
Chronologia: 2 poł. XIII wieku.

Tym razem jako „Obiekt Tygodnia” omówimy grot strzały wykonany z poroża, pochodzący ze Wzgórza Zamkowego. Ten niepozorny zabytek odkryto podczas wykopalisk w 1959 roku prowadzonych przez J. Gąssowskiego. Jego liść ma kształt lancetowaty, w przekroju jest romboidalny, na przejściu w węższy, spłaszczony trzpień, posiada niewielkie wcięcie.

Podobne groty o lancetowatym liściu są szeroko rozpowszechnione na terenach Azji Centralnej i Europy Wschodniej. Szczególnie charakterystyczne są dla ludów koczowniczych wielkiego stepu. Używane były bardzo długo, bo od IX aż do XIV wieku. Przejęte zostały za pośrednictwem (mniej lub bardziej wymuszonych) kontaktów politycznych i kulturowych także na Rusi. Kościane groty w różnych typach były używane przez ludy koczownicze zarówno w boju jak i łowiectwie. W „Tajnej historii Mongołów” ważnym źródle dotyczącym Imperium Mongolskiego, kościane i rogowe strzały wspomniane są trzy razy. Jako broń myśliwska, bojowa i jako podarunek, wszystkie w kontekście życiorysu samego Temudżyna, znanego później jako Czyngis- chan.

Grot znaleziono w miejscu, w którym w XII i XIII wieku zlokalizowany był gród książęcy. Był on być może jednym z grotów, o których wspomina w jednym ze swoich artykułów M. Florek, jakie wraz z bełtami kusz w nieokreślonej liczbie odkrył J. Gąssowski podczas swoich badań w 1959 roku. Ciekawy jest kontekst ich znalezienia w warstwie spalonych belek i polepy, co naprowadza nas na dokładniejszy ślad.

W XIII wieku ziemia i gród sandomierski były wielokrotnie oblegane i pustoszone przez wojska mongolskie, ruskie i mongolsko-ruskie począwszy od pierwszego najazdu mongolskiego pod wodzą Bajdara w 1241 roku skończywszy na trzecim w 1287 roku, prowadzonym przez Telebogę i Nogaja. Dokładny opis jednego z najazdów sił mongolsko-ruskich zawdzięczamy „Kronice Halicko-Wołyńskiej”, której autor był jego naocznym świadkiem. M. Florek i Sz. Mitelsztet łącząc powyższe informacje z kontekstem znalezienia i pochodzeniem grotu wskazują, że prawdopodobnym jest, że grot wiązać należy z którymś z najazdów sił mongolskich lub mongolsko-ruskich na Sandomierz.

W tym kontekście wiele ciekawych informacji o tym eksponacie dostarczyły nam badania z zakresu traseologii i archeologii eksperymentalnej prowadzone przez Szymona Mitelszteta z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu. Grot posiada ślady strugania nożem oraz szlifowania, co informuje nas o sposobie jego wykonania. Uszkodzenia ostrza grotu, takie jak liniowe ślady na jednej z jego ścianek czy mikrozłamanie wierzchołka wskazują, że grot uderzyć musiał w twardą powierzchnię. Wartym odnotowania jest także uszkodzenie trzpienia.

Trzpień naszego grotu posiadał przewężenie, dzięki któremu łamał się on przy trafieniu w cel. Dzięki temu jego ponowne wykorzystanie było niemożliwe. Rozwiązanie to byłoby w tym przypadku korzystne dla oblegających (i stanowczo mniej korzystne dla obleganych), uniemożliwiało ono ponowne wykorzystanie ich strzał przeciwko nim. W naszym poście - w komentarzach - prezentujemy zdjęcia traseologiczne grotu udostępnione nam dzięki uprzejmości dr. Szymona Mitelszteta.

Kołczan z Hedeby II.Rekonstrukcja znaleziska. Możliwe, że tak właśnie wyglądał jeden z dwóch kołczanów zachowanych w poc...
24/10/2026

Kołczan z Hedeby II.
Rekonstrukcja znaleziska. Możliwe, że tak właśnie wyglądał jeden z dwóch kołczanów zachowanych w pochówku z okolic Hedeby.
Świeżo wykonany - z uwzględnieniem dotychczasowych doświadczeń - ten jasnobrązowy.
Ma 59 cm długości. Niewielkie odstępstwa od szacowanych przez badaczy wymiarów kołczanu wychodzą w toku szycia. A to trzeba docięta na wymiar skórę zawinąć, a to przyciąć, żeby składniej wyglądał, a to odrobinę się ściągnie wysychając po wywrotce ...
Charakterystyczne elementy kołczanu: podłózne "łezki", uszka do zawieszenia i kołnierz z krzyżykiem, wykonane według oryginalnych wymiarów uzy kołczan był dowiązywany kładają się w spójną całość.
W tym przypadku użyłem skóry o grubości ok 2,2 mm. Nieco cieńsza niż w poprzednich realizacjach. Łatwiej daje się odwinąć po szyciu. Niestety kosztem ochrony przenoszonych strzał.
Czy kołczan był dowiązywany do pasa za pomoca rzemieni, czy też przenoszony na długim rzemieniu przewieszonym przez ramię? Oba rozwiązania wydają się być wygodne i do tego pojawiają się w ikonografii i znaleziskach archeo.
Robię teraz jeszcze jeden, właśnie z paskiem do zawieszania na ramieniu. Jeżeli jesteście zainteresowani takimi tematami zachęcam do obserwowania. No i zamawiania takich rekonstrukcji dla siebie ...
Tymczasem zachęcam do poczytania o nich nieco więcej na moim blogu (link na mojej stronie), gdzie znajdziecie więcej historii związanych z łucznictwem epoki wikingów i nie tylko.
I oczywiście do samodzielnego spróbowania własnych sił w łucznictwie. Jak nie macie gdzie i z czego - zapraszam do mnie!
Miłego dnia!
W Czarnym Lesie!

Proca 2.0Proca 1.0 też działa, ale po drodze było parę prób i wywiad z osobami bardziej świadomymi tematu. Wprowadziłem ...
14/10/2026

Proca 2.0
Proca 1.0 też działa, ale po drodze było parę prób i wywiad z osobami bardziej świadomymi tematu. Wprowadziłem więc parę poprawek. Co by nie było, jak coś u mnie zamawiacie to dokładam wszelkich starań, aby sprzęt był jak najlepiej dopracowany.
Wprowadzone zmiany to inne rzemienie oraz inny, rozkład długości rzemieni. Na rzemieniu "spustowym" dodałem punktowo grubszy oplot (węzełek). Łatwiej kontrolować każdy rzut.
A w międzyczasie troszkę lektury na temat dawnych proc.
Na naszym podwórku wśród znalezisk archeologicznych są rzadko spotykane. A dokładniej rzecz biorąc - rzadko identyfikowane. Są natomiast wśród znalezisk obiekty, które mogły stanowić amunicję do proc - wygładzane kamienie, oraz gliniane kulki (i nie tylko kulki). Ten temat porusza Jacek Wrzesiński w swojej pracy pod tytułem "Theutonici fundas cm lapidibus rotabant - proca, broń zapoznana". Warto się zapoznać.
Dodatkowo warto polecić widoczną na zdjęciu książkę - "Armia Antiocha Wielkiego". Znajdziecie w niej osobny rozdział o procach w starożytności. A w nim obliczenia dotyczące potencjału rażenia tradycyjnej procy. Zderzenie archeologii eksperymentalnej z nowoczesną metodyką medycyny wojskowej.
Taka proca to na rozgrzewkę - działam dalej z kolejnym kołczanem z Hedeby.
Miłego dnia!
W Czarnym Lesie!

Hej!Takie kołczany mam gotowe do wysyłki. Wykonane według projektu zakupionego w pracowni Dark Horse WorkshopWykonane z ...
12/10/2026

Hej!
Takie kołczany mam gotowe do wysyłki.
Wykonane według projektu zakupionego w pracowni Dark Horse Workshop
Wykonane z bardzo fajnej skóry naturalnej, garbowanej roślinnie o grubości 3,2 mm. Szyte nićmi typu SLAM. Nie malowane - kolor to efekt garbowania wzmocniony jedynie nieznacznie impregnacją.
Długość kołczanu to 54 cm.
Pojemność - na zdjęciach widać 10 strzał, spokojnie zmieści jeszcze parę.
Cena jednego to 370 zł z już wliczoną wysyłką (preferowany inpost, paczkomat lub kurier).
Wystawiam fakturę.
można zamówić w komplecie z nowym egzemplarzem książki "Toksofilos. Szkoła łucznictwa". Jest to polskie tłumaczenie dzieła Rogera Aschama z XVI wieku. Spora dawka wiedzy o tradycyjnym łucznictwie z pierwszej ręki.
Dziś w pracowni na stole - kołczan z Hedeby.
Pozostańcie na nasłuchu i miłego dnia!
W Czarnym Lesie!

Adres

Czerna
59-730

Godziny otwarcia

Poniedziałek 09:00 - 19:00
Wtorek 09:00 - 19:00
Środa 09:00 - 19:00
Czwartek 09:00 - 19:00
Piątek 09:00 - 19:00

Strona internetowa

Powiadomienia

Bądź na bieżąco: wyślemy Ci e-mail, gdy W Czarnym Lesie opublikuje nowości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu, a subskrypcję możesz anulować w dowolnym momencie.

Kontakt: Firmę

Wyślij wiadomość do W Czarnym Lesie:

Skróty

Udostępnij

Siłownie I Obiekty Sportowe w pobliżu