23/01/2021
🍩🍭🍡Węglowodany/cukier w diecie koni -kontrowersyjny temat? 🔎Czy aby na pewno?
💡W dzisiejszym żywieniu czy to ludzi czy zwierząt bardzo często zwracamy uwagę na udział węglowodanów/cukru w diecie. Warto jednak zastanowić się czym są węglowodany i jak trawione są przez konkretne gatunki zwierząt. Węglowodany możemy podzielić na dwie najważniejsze grupy: strukturalne (ang. structural carbohydrates) i niestrukturalne (ang. nonstructural carbohydrates - NSC).
👉Węglowodany strukturalne są głównym składnikiem budulcowym ściany komórkowej roślin, a więc jak sama nazwa wskazuje to ta część rośliny, która kształtuje jej strukturę. Zaliczamy do nich m.in. celulozę, hemicelulozę i pektyny. Węglowodany te, są odporne na działanie enzymów trawiennych konia, dlatego aby mogły zostać wykorzystane muszą przedostać się do jelita grubego, gdzie są fermentowane przez bakterie. Poprzez działanie mikroflory zamieniają się one w lotne kwasy tłuszczowe (LKT), które są głównym źródłem energii dla koni.
👉Z kolei węglowodany niestrukturalne to węglowodany, które mogą być rozkładane przez enzymy trawienne koni (enzymy własne) i występują w postaci cukrów prostych lub złożonych, a także niektóre polisacharydy jak np. skrobia. Należą do nich m.in. fruktoza, laktoza, sacharoza, skrobia oraz powstająca w procesie fotosyntezy glukoza. Różnice w zawartości NSC wśród traw obserwujemy na przestrzeni sezonu pastwiskowego, a dużą ich ilość zawierają np. ziarna zbóż. Węglowodany niestrukturalne są trawione i wchłaniane w jelicie cienkim, jednak gdy w dawce pokarmowej jest ich zbyt dużo trafiają do jelita grubego, zaburzając jego funkcje i wpływając negatywnie na mikroflorę.
❓Ile to jest - zbyt dużo? Na to pytanie trudno odpowiedzieć jednoznacznie ponieważ indywidualna tolerancja u koni jest różna. Jest jednak kilka konkretnych wskazówek, o czym niżej.
⚖️Dawki pokarmowe lub poszczególne pasze z dużą ilością węglowodanów niestrukturalnych NSC (najczęściej skrobia i fruktoza) mogą prowokować gwałtowną fermentację przez bakterie, co prowadzi do powstawania dużej ilości kwasów, w tym zwłaszcza kwasu mlekowego oraz w konsekwencji, do obniżenia pH jelita grubego. Zbyt niskie pH skutkuje obumieraniem „pozytywnych” drobnoustrojów, które są odpowiedzialne za trawienie włókna pokarmowego: celulozy, hemicelulozy i pektyn. Prowadzi to do zaburzenia trawienia, upośledza wchłanianie lotnych kwasów tłuszczowych (głównego źródła energii dla koni) przez nabłonek jelita grubego i powoduje problemy z utrzymaniem dobrej kondycji, biegunki, choroby metaboliczne takie jak np. ochwat, kolki, czy syndrom metaboliczny.
📊Na podstawie licznych badań naukowych zaobserwowano, że w jednym posiłku nie powinno się stosować powyżej 2 g skrobi na 1 kg masy ciała konia (badania Julliand i wsp. 2006), w celu uniknięcia przeładowania i zbyt szybkiej fermentacji w jelicie grubym.
🔴Dawki pokarmowe lub poszczególne pasze z dużą ilością węglowodanów NSC na poziomie żołądka mogą powodować uszkadzanie ścian śluzówki i rozwój/ podrażnienie wrzodów. Ilość ta musi być zredukowana do < 1 g skrobi na 1 kg masy ciała w przypadku koni mających wrzody (badania Willing i wsp. 2009; Radicke i wsp. 1991).
✅Podsumowując, włókno ( węglowodany strukturalne) a konkretnie lotne kwasy tłuszczowe powstające z jego fermentacji (tj. kwas octowy, propionowy i masłowy) są i powinny być głównym źródłem energii dla koni. Kwas propionowy jest prekursorem glukoneogenezy; odpowiada za ok 60% endogennej (samodzielnej) produkcji glukozy w organizmie konia. Nie musimy się więc obawiać, że naszym koniom zabraknie tego paliwa dla osi krew-mózg🤯.
✅Zapewnienie w dawce pokarmowej odpowiedniej ilości włókna w postaci celulozy i hemicelulozy pozwala na utrzymanie równowagi mikrobiomu jelita grubego.
✅Wysoki poziom węglowodanów strukturalnych w diecie koni i ograniczony poziom węglowodanów niestrukturalnych (cukrów i skrobi), zapobiega chorobom układu pokarmowego m.in. wrzodom, morzyskom i kwasicy żołądka.
❗️Liczne badania wskazują że konie żywione dawkami/paszami o wysokiej zawartości cukrów WSC są bardziej narażone na występowanie kolek. Pamiętajmy, że cukry są paliwem potrzebnym wielu koniom o wysokich wymaganiach kalorycznych (sport, wyścigi, duże obciążenia fizyczne💪) jednak nieodpowiednie ich stosowanie w żywieniu może przysporzyć zagrażających zdrowiu kłopotów.
Zainteresowanych treściami o prawidłowym żywieniu koni i poradami zapraszamy na naszą stronę 👇👇👇
http://www.optifeed.pl/porady-zywieniowe
