26/09/2025
https://www.facebook.com/share/1CoX5x566e/?mibextid=wwXIfr
SŁODYCZE / WĘGLOWODANY W ADHD
(za słodyczami kryją się oczywiście węglowodany, które są w wielu innych produktach, w tym fast foodach, przekąskach słonych, białym pieczywie, białych makaronach itd)
Nadmierne spożywanie słodyczy u osoby z ADHD można rozpatrywać w kilku wymiarach: biologicznym, emocjonalnym i behawioralnym ⬇️
Biologiczne podłoże
• Układ dopaminowy: ADHD wiąże się z obniżoną wrażliwością na dopaminę, a cukier działa jak szybki „dopaminowy zastrzyk”. Spożycie słodyczy natychmiast poprawia nastrój i koncentrację, co może prowadzić do nawykowego sięgania po nie.
• Problemy z regulacją impulsów: osoby z ADHD często mają trudność z opieraniem się pokusom. Słodycze, jako bodziec łatwo dostępny i natychmiast nagradzający, są szczególnie atrakcyjne.
• Wahania energii: po gwałtownym wzroście poziomu cukru we krwi następuje jego szybki spadek, co może nasilać rozdrażnienie, zmęczenie i problemy z koncentracją. Powstaje błędne koło – sięganie po kolejną dawkę cukru, by znów „pobudzić” organizm.
Aspekt emocjonalny
• Samoregulacja: słodycze mogą być wykorzystywane jako szybki sposób regulacji emocji – np. w sytuacjach stresu, nudy czy frustracji. W ADHD takie strategie są częste, bo trudność z regulacją emocji to jeden z podstawowych objawów.
• Nuda i stymulacja: słodycze pełnią rolę „mikrostymulacji” – krótki zastrzyk przyjemności, który redukuje poczucie pustki lub braku zajęcia.
Aspekt behawioralny
• Impulsywność: trudność w planowaniu i odkładaniu gratyfikacji sprawia, że osoby z ADHD rzadziej potrafią kontrolować ilość zjadanego cukru („wezmę tylko kostkę czekolady” łatwo przeradza się w zjedzenie całej tabliczki).
• Nawyk i automatyzm: jedzenie słodyczy może stać się automatycznym zachowaniem w chwilach spadku energii, bez refleksji nad konsekwencjami.
• Ryzyko uzależnienia: mechanizmy neurobiologiczne ADHD sprzyjają szybkiemu rozwijaniu zachowań nałogowych, a cukier działa podobnie jak inne substancje nagradzające.
Konsekwencje ⬇️
Krótkotrwała poprawa nastroju i koncentracji, ale długoterminowo:
• większa chwiejność emocjonalna,
• nasilenie problemów z uwagą i snem,
• wzrost ryzyka otyłości, insulinooporności i problemów metabolicznych,
• poczucie winy i obniżenie samooceny („znowu nie mam kontroli nad sobą”).
Strategie wspierające ✅
• Świadome wprowadzanie alternatyw – np. owoce, orzechy, przekąski białkowe.
• Planowanie posiłków – zmniejsza spontaniczne sięganie po cukier.
• Stymulacja alternatywna – aktywność fizyczna, krótkie przerwy sensoryczne, mikroaktywności, które mogą zastąpić „cukrowy dopalacz”.
• Praca nad regulacją emocji – strategie wyciszania (oddech, ruch, krótkie ćwiczenia uważności).
• Stopniowa zmiana, a nie restrykcje – twarde zakazy często nasilają impulsywne sięganie po słodycze.