22/11/2025
“Panlalaki lang ang chess! Bakit di ka humanap ng sport na pambabae?”
’Yan ang sigaw ni Mama habang hawak ko ang lumang chessboard. Para bang mali ang pangarap ko mula sa simula.
“Ma, gusto ko lang pong sumali sa Batang Pinoy…”
“Ano? Panay lalaki lang sumasali doon? Anak, tigilan mo na ’yan.”
Pero hindi ko tinigil. Araw-araw akong pumupunta sa barangay hall para mag-training—puro lalaki ang kalaro.
“O, si girl na naman.”
“Baka umiyak ’yan pag natalo.”
“Sure ka lalaro ka dito? Hindi ka tatagal.”
Hindi ako sumagot. Umupo lang ako at inisa-isa silang kalaban. Minsan talo, madalas talo… pero hindi ako umuwi nang hindi lumalaban.
Isang gabi, nakita ako ni Mama na pagod na pagod.
“Ayan, o. Hindi mo kaya, anak,” sabi niya. Parang gusto ko ng tapusin na ang paghihirap ko. “Ma… kahit sila nilalait ako, pero hindi po ako susuko.”
Dumating ang araw ng qualifiers. Kita ko ang mga lalaking kalaro ko, nagtatawanan.
“Hindi ka papasa, girl,” bulong nila.
Pero nang lumabas ang listahan, nanlamig ako sa gulat—nandun ang pangalan ko.
Umuwi akong takbo, iniabot kay Mama ang papel.
“Ano ’to?” tanong niya, kunot-noo.
“Ma… nakapasok po ako.”
Tahimik siya ng ilang segundo.
“Anak… sa dami ng nagsabing hindi mo kaya… tinuloy mo pa rin?”
Tumango ako. “Opo, Ma.”
Huminga siya nang malalim.
“Kung ganun… simula ngayon, ako na ang magiging unang tagahanga mo.”
