28/04/2017
Plaatselijk vet verbranden; feit of fabel?
Je kunt je favoriete tijdschrift tegenwoordig niet meer openslaan, zonder dat je weer gebombardeerd wordt met plaatjes van allerlei slanke dames met ronde billen en gespierde mannen met geweldige buikspieren. Terwijl je in de spiegel kijkt, kom je er achter dat je zelf nog net wat harder had moeten werken afgelopen jaar… Maar dan zie je die fantastische tv-reclame met een wondermethode en assortiment aan pillen en diëten, vol medische wonderen die het vet als sneeuw voor de zon zullen laten verdwijnen! Zonder veel te hoeven doen zal je lichaam het vet weghalen op uitgerekend de plekken waar jij het niet wilt hebben! Fantastisch toch?! Nou nee, tijd om te stoppen met dromen, want plaatselijk vet verbranden is onmogelijk.
Een populaire misvatting is dat je plaatselijk kunt afvallen. Zo denken veel mensen, ondanks de vele onderzoeken die het tegendeel bewijzen, dat je door middel van buikspiertraining je buikvet zou kunnen verliezen[1]. Jammer genoeg werkt het lichaam niet zo. Om vet te verliezen op die vervelende plekken zul je over je hele lichaam moeten afvallen , waarschijnlijk meer dan je denkt. Jij kunt niet voor je lichaam bepalen waar het haar vet kwijt raakt. De een slaat meer vet op bij zijn heupen, de ander bij zijn buik, et cetera[2]. Dit maakt het lastiger om lokaal vet te verliezen op diezelfde plekken.
Waarom dit zo is, heeft onder andere te makken met de doorbloeding en de verhouding tussen alpha-2 en beta-2 receptoren in het vetweefsel.
Alpha-2 & Beta-2 Receptoren�
Om vet te kunnen verbranden, moet het vrijgemaakt worden (mobiliseren) en dit gebeurt o.a. met het hormoon adrenaline, dat het deurtje van een vetcel moet ‘openen’. Daarvoor moet adrenaline aanhechten op een ‘sleutelgat’. Er zijn meerdere van deze ‘sleutelgaten’ welke tot de familie van adrenoceptoren behoren. Twee van de adrenoceptoren spelen een hoofdrol in dit verhaal, namelijk Alpha-2 en Beta-2. Als adrenaline de sleutel omdraait van een Alpha-2 receptor, dan wordt het vet op slot gezet. Het activeren van de Beta-2 receptor maakt het vet juist vrij. Vetcellen hebben Alpha-2 en Beta-2 receptoren, maar de verhouding tussen de twee verschilt per lichaamsdeel. De delen met relatief veel Alpha-2 receptoren vormen meestal de probleemgebieden[3].
Vet op bepaalde lichaamsdelen, zoals de heupen en benen, is om deze reden vaak ‘hardnekkig’ van aard. Dit is overigens pas echt merkbaar, wanneer het vetpercentage al vrij laag is Bij mannen is dit ongeveer bij een vetpercentage van – 10% en bij vrouwen – 16 tot 18%.
Ondanks dat de mobilisatie van vet uit deze vetcellen moeilijker is, blijft het simpelweg een kwestie van vet verliezen totdat dit vet ook weg is. Hiervoor is geduld nodig en een negatieve energiebalans, in tegenstelling tot wat reclames je allemaal wijs willen maken.
Negatieve energiebalans
Wat houdt een negatieve energiebalans dan precies in? Dit houdt simpelweg in dat je minder energie binnen moet krijgen, dan je gebruikt. Met andere woorden: minder calorieën binnen krijgen, dan je lichaam nodig heeft voor het verrichten van de dagelijkse activiteiten. Waarom dit niet in de krantenkoppen staat, maar er volop gesproken wordt over hormonen, ‘slechte calorieën’ en ‘ontgiften’? Mensen vertellen dat ze minder moeten eten en geduld moeten hebben is niet ‘sexy.’ Je laat mensen hiermee niet terug bladeren en ze zullen ook je ‘revolutionaire’ product niet kopen. Marketing technisch is het dus niet heel voordelig.
Minder eten en meer bewegen, waardoor je in een negatieve energiebalans komt, is de sleutel tot afvallen. Het gaat vaak allemaal niet zo makkelijk als je het liefst zou willen en het zal altijd met ups en downs gaan, maar uiteindelijk kan iedereen het. Betekent dit dat je alleen nog maar aan eentonige, gezonde voeding moet? Nee, absoluut niet.
En als ik nu een specifieke spiergroep blijf trainen?�
Als je een specifieke spiergroep traint, dan laten de vetcellen rondom die spiergroep vet los, waardoor dit in de bloedbaan terecht komt. De vetcellen die verder weg van die spiergroep zitten, laten op dat moment minder vet los. Maar dat het vet in je bloedbaan terechtkomt, betekent nog niet dat het ook verbrand wordt. Het is mogelijk dat het vrijgemaakte vet weinig tot niet verbrand wordt, en dat het weer opgeslagen wordt in dezelfde vetcellen[4].
Momenteel is er op dit gebied nog niet genoeg onderzoek gedaan, om het volledig uit te sluiten. Maar met de aanwijzingen die we op dit moment hebben, mag duidelijk zijn dat het proberen te bereiken van ‘spot reduction’ nutteloos is.
Conclusie
Ondanks dat de media je graag anders doet geloven, kun je niet lokaal vet verbranden en is afvallen in feite dus niet heel complex.
En nu?
De sleutel tot gewichtsafname is een negatieve energiebalans. Dit betekent in de praktijk minder energie binnen krijgen en meer energie verbranden. Kortom: minder eten en meer bewegen!
Niet sexy of verkoopbaar, maar wel effectief!
Referenties
[1] Vispute SS, et al. The effect of abdominal exercise on abdominal fat. J Strength Cond Res. 2011
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21804427
[2] Wahrenberg H, Lönnqvist F, Arner P. Mechanisms underlying regional differences in lipolysis in human adipose tissue. J Clin Invest. 1989
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC548904/
[3] Mauriege P, Galitzky J, Berlan M, et al. Heterogeneous distribution of beta and alpha-2 adrenoceptor binding sites in human fat cells from various fat deposits: functional consequences. Eur J Clin Invest. 1987
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/3034620
[4] Stallknecht B, Dela F, Helge JW, et al. Are blood flow and lipolysis in subcutaneous adipose tissue influenced by contractions in adjacent muscles in humans?http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16985258
J Strength Cond Res. 2011 Sep;25(9):2559-64. doi: 10.1519/JSC.0b013e3181fb4a46. Randomized Controlled Trial; Research Support, Non-U.S. Gov't
