11/10/2018
De Limburger over gedrag, werk en gezond ouder worden:
INTERVIEW ARBEIDSMARKT
‘Raar om collega’s van 50-plus af te schrijven’
De leeftijd waarop we met pensioen gaan, schuift steeds verder op. Maar: op de werkvloer zit niemand te wachten op ‘die oude knarren’. Hoogleraar Annet de Lange van de Open Universiteit in Heerlen wil dit vooroordeel blijvend bestrijden.
DOOR VIVIAN DE GIER
HEERLEN
Annet de Lange, die sinds kort de nieuwe leerstoel ‘Succesvol ouder worden op het werk’ aan de Open Universiteit bekleedt, beseft dat ze nog heel wat zendingswerk moet verrichten: „Ik hoop de samenleving ervan te doordringen dat - nu steeds meer mensen de honderd halen - het raar is ze op hun 50ste al af te schrijven. De beeldvorming over oudere werknemers is te negatief. Dat moet veranderen.”
Te beginnen bij de jeugd, aldus De Lange. „Ik wil nieuw onderzoek opzetten dat zich meer richt op het voorkomen van klachten dan op genezing. We kijken dan naar de hele levensloop van een werknemer, inclusief de belangrijkste veranderingen in zijn of haar leven.”
Zoals daar zijn?
Werknemers zullen veel meer zelf moeten bepalen wat hen kan helpen om succesvol ouder te worden op hun werk. Annet de Lange
„Ik denk dan aan kinderen krijgen, een scheiding, maar ook het verzorgen van hulpbehoevende ouderen. Veel mannen en vrouwen worden bijvoorbeeld nog tamelijk naïef vader en moeder, ze onderschatten de invloed die dat heeft op hun werkende leven. Het is goed om te kijken hoe we beter kunnen inspelen op de balans tussen privéleven en werk.”
U wilt ook het aantal burn-outs terugdringen?
„Ja, ik wil bijvoorbeeld in kaart gaan brengen hoe de werkdruk verandert tijdens iemands carrière. En wat ouderen en jongeren daarin van elkaar kunnen leren. Maar ik wil ook kijken naar de lessen die we kunnen trekken uit de levensverhalen en ervaringen van mensen die op hun 70ste nog vitaal en tevreden aan het werk zijn.’’
Veel mannen en vrouwen worden nog tamelijk naïef vader en moeder, ze onderschatten de invloed die dat heeft op hun werkende leven. Annet de Lange
Iets specifieker?
„Nou, wat is bijvoorbeeld de invloed van het regelmatig van werkgever wisselen. En is er verschil in ouder worden als zzp’er of in loondienst.”
Zijn de resultaten vooral interessant voor werkgevers of voor werknemers?
„Voor allebei. Werkgevers hebben er ook baat bij, want als zij hun medewerkers gezond en vitaal aan het werk kunnen houden, worden de kosten aan ziekteverzuim en productieverlies teruggedrongen. Werknemers – en dat geldt zowel voor mensen in loondienst als voor zelfstandigen – willen niet al voor hun vijfenzestigste omvallen.”
Al ideeën hoe we dat kunnen voorkomen?
„Werknemers zullen veel meer zelf moeten bepalen wat hen kan helpen om succesvol ouder te worden op hun werk. Om een voorbeeld te geven: als je ouder wordt, neemt de spierkracht af. Ik ben nu 41, maar om straks meer te kunnen genieten van mijn oude dag, moet ik nu al beginnen mijn spierkracht optimaal te houden. Daarom ben ik met krachttraining begonnen. Op een gegeven moment moet je gewoon aan de bak.”
Dus in de toekomst krijgt iedere werknemer een abonnement op de sportschool?
„Ik denk dat het nog veel verder gaat. Het zou mij niets verbazen dat straks iedere werknemer een eigen coach krijgt, of een team van coaches – waaronder psychologen, diëtisten, bedrijfsartsen – die hun traject begeleiden.”
Dat kost toch veel te veel?
„Ik draai het om: we moeten werkgevers eerst laten zien wat het ze kost als ze het níét doen. Dat kan tot in de duizenden euro’s per werknemer oplopen. Dat kun je afzetten tegen wat het gaat kosten om werknemers zo’n traject aan te bieden als ik net beschrijf. Ik denk dat werkgevers zich ook moeten realiseren dat het een middel is waarmee ze aantrekkelijker worden voor werknemers.
Bij schaarste op de arbeidsmarkt kiezen mensen echt niet meer voor een bedrijf dat bekendstaat om zijn slechte gezondheidsbeleid. Bovendien zullen ook zorgverzekeraars steeds kritischer gaan kijken naar wat bedrijven doen om hun werknemers gezond aan het werk te houden.”
Onder jonge mensen is het percentage met burn-outklachten hoog. Kunt u voor die doelgroep ook iets betekenen?
„Ja, juist! Succesvol ouder worden verdient al vanaf jonge leeftijd aandacht. Waar komt een burn-out precies vandaan? Past de werknemer niet bij diens werkomgeving? Is er wel een match tussen iemands talenten en kwaliteiten en zijn baan? Wat zijn de kwetsbaarheden, heeft iemand hulp nodig om de fysieke of emotionele signalen van overbelasting te leren herkennen? Het gaat er dus ook om dat iemand leert na te denken over zijn eigen gedrag.”
