11/10/2026
Een vader tussen de sterren โจ
Deze week kwam hij levensecht voorbij in mijn droom. Mijn vader, hij was er weer even wel en toch ook niet.
Tien jaar geleden kwam uit het niets het telefoontje. Onvoorstelbaar. Hij was er niet meer. Verdrietig genoeg kon hij er in zijn leven ook niet echt zijn. Pas de laatste jaren heb ik daar een woord voor: als ik nu naar hem terugkijk, herken ik veel van wat ik dissociatie noem. Niet omdat hij dat wilde, maar omdat hij niet anders kon.
Wij voelden altijd de spanning. Van hem houden, en weten dat dat wederzijds was, zonder dat hij het kon tonen. De pijn van het leven was te groot. Echt verbinden was te beangstigend, of eigenlijk onmogelijk. Verdoving en terugtrekken waren vaak zijn manier om het vol te houden.
Pa deed voor ons wat hij kon. Vond een beetje rust in kunst maken en bewonderen. Genoot van de kleinkinderen en maakte zich ontzettend zorgen of het wel goed met ze ging. De angst voor wat er allemaal fout kon gaan zat er al voor zijn geboorte in, ongewenst als hij was in 1936.
Wat ik van hem heb geleerd, neem ik mee in mijn werk: terugtrekken is geen gebrek aan liefde. Het is een overlevingsstrategie.
Zijn pad heeft mij uiteindelijk naar het mijne geleid. Vijftien jaar geleden had ik nooit gedacht dat ik me zo zou verdiepen in het werken met delen en dissociatie: de delen van ons die vertrekken als het te veel wordt, naar de sterren, of een andere plek ver weg. Omdat er in het leven meer pijn of meer verantwoordelijkheid is dan een kind aankan.
Soms โ voor hem en voor mezelf โ zou ik willen dat ik toen had geweten en gevoeld wat ik nu weet en steeds beter voel. Dan had ik pa beter begrepen en had dat ook mij geholpen. Ook ik ken het wegvliegen naar de sterren. Maar steeds meer delen van mij vinden de weg terug naar mijn lichaam.โจ