25/08/2014
ALLEEN MET VAARDIGHEDEN KOM JE ER NIET!
Als de communicatie stroef verloopt, wat dan?
Met kennis en inzicht in communicatie theorieën kun je analyseren en benoemen wat er precies stroef verloopt en hoe dat komt. Heeft het probleem te maken met de inhoud van de communicatie, met de relatieverhoudingen of met gevoelens?
De aanpak van problematische verhoudingen of sterke, vaak negatieve gevoelens bespreek ik in een volgende blog. In deze blog leg ik de focus op de inhoud van de communicatie.
Hierbij baseer ik mij op twee bronnen namelijk het studieboek (1) ‘Gespreksvoering’ en de expertise binnen het team van docenten (2) die de Minor Professionele Gesprekstechnieken verzorgen binnen de Zuyd Hogeschool. Deze Minor staat in de ranglijst op plaats 5 van de 52 Minoren die door de Zuyd Hogeschool worden aangeboden met een gemiddeld waarderingscijfer van een 8.
Henk van der Molen beschrijft een drietal categorieën van vaardigheden en maakt ons daardoor bewust van alle verbeterpunten die we kunnen aangrijpen om de communicatie te verbeteren. Hij beschrijft nauwkeurig de verschillende luistervaardigheden, regulerende vaardigheden en zendervaardigheden die de communicatie kunnen optimaliseren. Denk bij de luistervaardigheden aan aandachtgevend gedrag, vragen stellen, parafraseren en samenvatten. Wat betreft de regulerende vaardigheden benoemt van der Molen het openen van het gesprek, overgangen aangeven, structuur bewaken, hardop denken, metacommunicatie en het afsluiten van het gesprek. Tot slot beschrijft hij de zendervaardigheden en noemt feitelijke informatie geven, persoonlijke gedachten en gevoelens uiten, mimiek en lichaamstaal, verzoeken doen en reageren op verzoeken, reageren op kritiek, conclusies trekken en afspraken maken.
Uit ervaring weet ik dat het trainen van al deze vaardigheden de communicatie die stroef verloopt absoluut zal verbeteren. Het loont werkelijk de moeite om hier uitgebreid bij stil te staan, erover te lezen en ermee te oefenen.
Echter, zoals de titel van deze blog aangeeft: alleen met vaardigheden kom je er niet!
Wat is er dan nog meer nodig om de communicatie te verbeteren?
De docenten van Zuyd geven dan als antwoord: de combinatie van vaardigheden met kwaliteiten.
Ik zal er enkele noemen en als je echt geïnteresseerd bent dan stuur ik je de matrix van vaardigheden en kwaliteiten toe. Laat maar weten via mijn website: http://www.ticket2success.nl
De kwaliteiten die echt het verschil maken zijn o.a. de kwaliteit van het contact. Oprechte aandacht, presentie, er ‘zijn’ voor de ander, gevoelsmatig aanwezig zijn en echte verbondenheid vergroten de kwaliteit van het contact. Een ander kwaliteitsaspect is het bewustzijn. Drie waarnemingsposities zorgen ervoor dat het bewustzijn enorm toeneemt tijdens het communiceren. In trainingen oefenen we met het observeren van jezelf, van de ander en van de situatie waarin je verkeert. En probeer dat maar eens tegelijkertijd… Met al deze informatie kun je het eigen communicatiegedrag en dat van je gesprekspartners positief beïnvloeden, want je bent je heel erg bewust van wat er gebeurt in de communicatie.
______________________________________________________
(1) Molen, Henk van der. & Kluitmans, Frits. Gespreksvoering. Basisvaardigheden en gespreksmodellen. 2011. Groningen: Noordhoff Uitgevers.
(2) Loes Herremans, Louis Maesen de Sombreff, Marlène Dehing-Boumans, Sandro Lanckohr en Jo Heusschen (coördinator)