20/11/2018
“Filosofie zorgt ervoor dat je niet zomaar alles aanneemt, maar zelf leert denken.
Jong denkplezier maakt vrolijk, open en weerbaar.”
Stine Jensen
Limonade, een koekje en filosoferen… Het werd een bijzondere ontmoeting! 🎈
Natuurlijk is het aanvankelijk spannend, voor de kleuters én voor mij: mijn proefballonnetje gaat de lucht in, helemaal nieuw en we kennen elkaar tenslotte ook nog niet. Welke verwachtingen hebben de kleuters eigenlijk, zouden ze filosoferen leuk vinden, hoe vinden ze mij en mijn aanpak? Lukt het mij de kleuters te boeien en hun natuurlijke nieuwsgierigheid te prikkelen? Hoe reageren ze op elkaar?
Mijn nieuwsgierigheid naar dit clubje kleine filosofen staat in ieder geval op roodgloeiend, want ik ben vooral benieuwd naar wat zij te vertellen hebben.
Spelenderwijs gaan we samen aan de slag met, nogal wiedes, limonade en een koekje. Wat is filosoferen? Is filosoferen belangrijk en waarom? Van daaruit werken we naar het thema: wat is echt of onecht? Hoe zit dat?
Een kleine impressie:
Uit de schatkist toveren de kleuters verschillende voorwerpen: een bloem, een plastic bloem, een kabouter, een goocheltruc, plaatjes over vriendschap, dromen, nadenken… Hoe weet je of iets echt of onecht is?
Het is de b***t aan de appel. Na een grondige inspectie zijn de kinderen het er allemaal over eens dat de appel écht echt is.
Hoe weet je dat?
‘Nou, als je het kunt eten is het echt’, zegt een van de kleine filosofen ineens, die tot dusver bezig was geweest met het diepgaand onderzoeken en toetsen van allerlei andere zaken in de kamer. Dus ook de appel wordt direct getoetst en met een ondeugende blik in zijn ogen zet hij zijn tandjes in de appel. ‘Die is echt’, smakt hij tevreden.
Dus als je het kunt eten is het echt?
De kleuters knikken instemmend.
En denken, is dat echt?
‘Ja, denken is ook echt.’
Als je iets kunt eten is het echt. Denken is echt. Dus denken kun je eten, concludeer ik.
Dat is natuurlijk hilarisch… ‘Nee, denken kun je niet eten… het idee! Dan pak je je denken uit je hoofd en stopt het in je mond… hap hap hap… hmmm, lekker zeg!’
Hoe weet je dan of denken echt is, als je denken niet kunt eten?
‘Omdat ik dat de hele tijd doe’, legt een andere kleuter uit. ‘Mijn hoofd zit vol met denken.’
Kunnen wij zien dat jij denkt?
‘Nee, dat kan niet’, vinden ze.
Hoe kunnen wij zien waar jij allemaal aan denkt in je hoofd?
Het valt even stil. Daar moeten de kleine filosofen even over nadenken.
‘Ik weet het!’ Ze wipt bijna een meter de lucht in. ‘Denken kun je wél in je mond stoppen. Maar dan eet je het alleen niet op, maar zeg je denken eruit! En dan, dan kun je het zien!’
Ze is zichtbaar verrast over haar eigen filosofische denkwijze en ook de andere kleuters zijn diep onder de indruk…
Daarmee waren we nog niet klaar. Meer vragen, meer gedachtenkronkels volgden. Een optimaal antwoord op de vraag ‘wat is echt’ hebben we nog niet gevonden, zo eenvoudig was het nog niet, besloten we. En als een appel, nadenken en een goocheltruc echt zijn, wat is daarvan dan weer het meest echt? En waarom? Voldoende stof om over na te blijven denken…
Wel hebben we goed samengewerkt en iedereen deed mee op zijn eigen wijze, ze waren geboeid en de kleuters konden en mochten zeggen wat ze wilden. Het leverde mooie en waardevolle gesprekken op. Een uitdaging die origineel, grappig, leuk en hartverwarmend uitpakte.
En of ze nog een keertje mochten komen? En ik antwoordde: dat zou ik nog eens ontzettend leuk vinden. Heel erg leuk! 😁 Want ik heb met volle teugen genoten van al die pure, eerlijke, ontwapenende wijsheid. 😍🎈
