13/08/2026
Het lijkt wel alsof de wereld steeds meer IK-gericht wordt.
Je hoeft maar om je heen te kijken of het nieuws te volgen en je ziet voorbeelden genoeg. Ook onderweg naar mijn werk valt het me regelmatig op.
Als je niet minimaal 15 à 20 kilometer boven de toegestane snelheid rijdt, word je bijna van de weg gedrukt. Mensen halen je met hoge snelheid in en duiken vervolgens vlak voor je neus de afrit op. Jij moet maar remmen, zij niet.
Als iets iemand niet aanstaat, volgt een grote mond of agressie. Verkeersregelaars worden zelfs ondersteboven gereden, want: IK moet erdoor.
Het lijkt soms alsof het eigen belang steeds belangrijker wordt dan rekening houden met de ander.
Maar in mijn werk als psychodynamisch coach voor medewerkers in de zorg zie ik gelukkig ook een heel andere kant van de mens.
Ik ontmoet mensen die juist heel sterk gericht zijn op de ander. Mensen die zorgen, klaarstaan en zichzelf gemakkelijk op de tweede plaats zetten. Soms zelfs zo ver dat ze zichzelf helemaal wegcijferen.
Ik vraag mensen die ik coach daarom weleens:
“Waar sta jij op je eigen prioriteitenlijst?”
Het antwoord is regelmatig confronterend.
Ze staan er niet op.
Of ergens helemaal onderaan.
En dat is eigenlijk het andere uiterste.
Voor anderen zorgen en af en toe een stapje opzijzetten is een mooie eigenschap. Maar wat als het geen bewuste keuze meer is?
Wat als het een automatisme is geworden?
Een overlevingsstrategie die je in je jeugd hebt ontwikkeld of die is ontstaan binnen een niet-gelijkwaardige relatie? Omdat je ooit hebt ervaren dat het veiliger was om de rimpels bij anderen glad te strijken, geen grenzen te stellen en jezelf weg te cijferen?
Dan is helpen geen bewuste keuze meer.
Dan moet je als het ware zorgen voor de ander.
En vroeg of laat kan dat je opbreken.
Misschien is het daarom goed om jezelf regelmatig deze vragen te stellen:
Wil ik dit echt?
Heb ik hier de tijd en energie voor?
Of heb ik nu eigenlijk behoefte aan tijd en aandacht voor mezelf?
Want jezelf op de eerste plaats zetten betekent niet dat je minder om anderen geeft.
Het betekent dat je jezelf óók belangrijk vindt.
Dat je bewust kunt kiezen om er voor een ander te zijn, zonder jezelf daarbij te verliezen.
En als je merkt dat het steeds weer zorgen voor of kiezen voor de ander ten koste gaat van jezelf, kan het waardevol zijn om te onderzoeken waar dat patroon vandaan komt.
Want goed voor een ander zorgen is mooi.
Maar jij mag óók op je eigen prioriteitenlijst staan.
Waar sta jij op jouw prioriteitenlijst?
