30/06/2026
🚫 Загнаж биш, 💡 Урамшуулж: Хүүхдийг дарамтгүй орчинд сургах нь яагаад илүү үр дүнтэй вэ?
"Загнаад, хатуу хандвал хүүхэд илүү хичээнэ" гэж бидний олонх нь боддог. Гэтэл шинжлэх ухаан тэс өөр зүйлийг баталж байна — айдас дээр тогтсон сургалт хүүхдийг ахиулдаггүй, харин ч спортоос бүрмөсөн холдуулдаг ажээ.
Монголд хүүхдийн спортын секц, дугуйлан яриад эхлэхээр эцэг эхчүүдийн дотор "Дасгалжуулагч нь хүүхдийг минь загнах, дарамтлах вий" гэсэн далд айдас байдаг нь нууц биш. Энэ бол зөвхөн ёс зүйн асуудал биш бөгөөд "хатуу гар"-ын арга нь бодит байдал дээр хамгийн үр дүнгүй болохыг олон улсын судалгаанууд нотолсоор байна. УАШТ болон бусад тэмцээнүүдэд Монголын дасгалжуулагч нар загнах, биед нь хүрэх, дарамтлах гэх мэт үйлдлүүд их байдаг.
Харин манай клуб дасгалжуулагч сонгохдоо №1-т хүүхэдтэй хэр зөв харьцдаг вэ гэдгийг чухалчилдаг.
Саяхан болсон тэмцээний үеэр манай клубийн эцэг эхчүүд нэгэн зүйлийг дуу нэгтэйгээр хүлээн зөвшөөрч, гайхан ярилцаж байв.
"Талбай дээр хүүхдүүд алдаа гаргахад үзэгчдийн суудлаас бид тэсэлгүй гүйж очоод загначихмаар санагдах үе гардаг шүү. Гэтэл манай дасгалжуулагчид яаж тийм тайван, хүлээцтэй байж чаддаг байна аа? 'Зүгээр дээ, тайван, 3 тоолоод яаралгүй бөмбөгөө гаргаарай, оноо салчихаагүй байна барьж болноо ' гээд л урамшуулж зогсох юм..."
Тэгвэл бид яагаад хүүхдийг алдаа гаргах үед нь загнаж биш, урамшуулах арга барилыг сонгодог вэ? Үүний цаана маш том шинжлэх ухааны шалтгаан бий...
Яагаад хүүхдийг эвээр, урамшуулж сургах нь илүү хүчтэй үр дүн өгдгийг шинжлэх ухааны үүднээс тайлбарлая:
📉 1. Айдас сэдэл төрүүлдэггүй, харин спортоос хөөдөг
Хатуу, доромжилсон харьцаа хүүхдэд яг юу хийдгийг судалгаанууд маш тодорхой харуулдаг.
Японд өсвөр үеийн тамирчдын дунд хийсэн судалгаагаар, дасгалжуулагчийн хэл амаар доромжлох үйлдэл нь хүүхдийн сэдлийг шууд устгадаг бөгөөд ийм хандлагад өртсөн хүүхдүүдийн 8.1% нь спортоо бүрмөсөн орхих шийдвэрт хүрсэн байна.
Олон улсын өөр нэгэн судалгаагаар, спортоор хичээллэж буй хүүхдүүдийн 76% нь сэтгэл санааны ямар нэгэн хохирол амсаж байсан бөгөөд тэдний 33% нь үүнийгээ "дасгалжуулагчтай холбоотой" гэж хариулжээ.
Өөрөөр хэлбэл, айдас бол хүүхдийг талбайгаас хөөж гаргадаг хамгийн богино зам юм.
🌱 2. Хяналт "дотоод гал"-ыг унтраадаг бол, Урам зориг "тэсвэр хатуужил"-ыг бүтээдэг
Сэтгэл судлалын хуулиар хүн албадлагаар бус, өөрийн дотоод хүсэл сэдлээрээ хийсэн зүйлдээ хамгийн тууштай байдаг.
Дасгалжуулагч хүүхдийн бие даах байдлыг дэмжиж, эергээр чиглүүлэхэд хүүхдэд:
- Илүү өндөр оролцоо, оюун ухааны хатуужил
- Бэрхшээлийг даван туулах тууштай зан
- Алдаа гаргахаас айх айдасгүй, өөртөө итгэх итгэл бий болдог.
Тэд дасгалжуулагчаа "намайг дэмжиж байгаа" гэж мэдэрсэн үедээ л жинхэнэ таашаалыг мэдэрч, хамгийн хурднаар хөгжиж чаддаг.
🎯 3. Зөв магтаал: Авьяасыг биш, хичээл зүтгэлийг нь...
"Урамшуулна" гэдэг нь зүгээр л хоосон магтахын нэр биш. Стэнфордын их сургуулийн профессор К.Двекийн алдартай судалгаагаар хүүхдийг төрөлхийн авьяасаар нь магтвал тэд шинэ сорилтоос зугтаж, бүтэлгүйтлээс амархан мохдог болдог байна.
Харин хүүхдийн хичээл зүтгэл, анхаарал, тэвчээрийг нь олж харж магтвал тэд "Би хичээвэл улам сайжирна" гэсэн өсөлтийн сэтгэлгээтэй (growth mindset) болж төлөвшдөг.
🤝 4. Бидний үнэт зүйл: RKH-ийн дасгалжуулагч нар хүүхэдтэй хэрхэн ажилладаг вэ?
RKH волейболын клуб нь "Спортын амжилтаас өмнө хүүхдийн сэтгэл зүйн аюулгүй байдал чухал буюу хүүхэд бэлтгэлдээ ирэхдээ айдас мэдрэхгүй байх хэрэгтэй" гэсэн зарчмыг баримталдаг.
Клубын Ахлах дасгалжуулагч Р.Хангай, дасгалжуулагч Э.Энхманлай нар маань зөвхөн волейболын ур чадвар заагаад зогсохгүй, Монголын Волейболын Холбооноос (МВХ) зохион байгуулдаг заах арга зүй, хүүхдийн сэтгэл зүйн сургалтуудад тогтмол хамрагдаж, арга барилаа үргэлж орчин үеийн чиг хандлагатай нийцүүлэн шинэчилж байдаг мэргэжилтнүүд юм.
Манай талбай дээрх зарчим маш энгийн:
- Хүүхэд заал руу орохдоо дарамт биш, дулаан мэдрэмж авах ёстой.
- Алдаа гаргасныхаа төлөө загнуулах биш, хэрхэн засахаа урамшин суралцах ёстой.
- Бид бие биенээсээ давахыг биш, багаараа хамтдаа хөгжихийг чухалчилдаг.
Хүүхэд алдахаас айхгүй, оролдохоос эмээхгүй орчинд л хамгийн хурдан хөгжиж, амжилт гаргадаг. Таны хүүхэд ч мөн баяр баясгалантайгаар, айдасгүйгээр хөгжих бүрэн эрхтэй. Бид яг энэ орчныг танд санал болгож байна. ❤️🏐
Дүгнэлт
Хатуу загнал, доромжлол хүүхдийг ахиулдаг гэдэг бол хуучирсан, шинжлэх ухаанаар няцаагдсан үзэл. Бодит байдал дээр айдас нь хүүхдийн сэдлийг устгаж, түгшүүр төрүүлж, спортоос нь холдуулдаг. Харин эелдэг, урам зоригтой, бие даах байдлыг нь дэмжсэн орчин нь хүүхдийг илүү тэвчээртэй, өөртөө итгэлтэй, тууштай хүн болгон төлөвшүүлдэг.
Танай хүүхэд айдасгүйгээр, баяр баясгалантай хөгжих эрхтэй. Бид яг үүнийг л санал болгож байна. ❤️🏐
🏐 RKH Волейболын Клуб — "Зүгээр нэг клуб биш, бид бол гэр бүл"
📞 Утас: 95955888
👉 Коммент хэсэгт дасгалжуулагчийнхаа эерэг байдлын талаар бичээрэй :)
(Ашигласан эх сурвалжууд: Tohoku J. Exp. Med, Utah State University, NIH/PMC, Frontiers in Psychology, Stanford University зэрэг олон улсын их сургууль, сэтгүүлүүдийн судалгаанаас)
