07/02/2026
အခုတလော Gym မှာလူမေးများတဲ့ မေးခွန်းလေးတစ်ခုကို ဖြေပေးပါမယ်။
“လေ့ကျင့်ခန်းတခုခုကို အလွန်အကျွံအပြင်းအထန် လုပ်မိရင် ကျောက်ကပ်ပျက်နိုင်သလား? “ဆိုတဲ့မေးခွန်းဖြစ်ပါတယ်။
✅ဟုတ်ပါတယ်
လေ့ကျင့်ခန်း တခုခုကို အပြင်းအထန် အလွန်ကျွံလုပ်မိရင် ကျောက်ကပ်ပျက်စီးနိုင်ပါတယ်။
အဲ့လို ဖြစ်စဉ်မျိုးကို Rhabdomyolysis လို့ခေါ်ပါတယ်။
မိမိခံနိုင်ရည်ထက်ပိုသော လေ့ကျင့်ခန်းအပြင်းထန်လုပ်မိတဲ့အခါမှာ Muscle breakdown ဖြစ်သွားပြီး Myoglobin လို့ခေါ်တဲ့ ဓာတ်တစ်မျိုးထွက်လာပါတယ်။ Myoglobin တွေ သွေးနဲ့ ဆီးထဲမှာအရမ်းများလာပြီး ကျောက်ကပ်ကို တိုက်ရိုက်ထိခိုက်ကာ acute kidney injury (အလွန်လျင်မြန်စွာ ကျောက်ကပ်ပျက်) ဖြစ်နိုင်တာပါ။
Rhabdomyolysis ဆိုတာက ကြွက်သား ဆဲလ်တွေ အလွန် ထိခိုက် ပျက်စီးသွားပြီး ခန္ဓာကိုယ် အတွင်းထဲရှိ myoglobin(အောက်ဆီဂျင်ရရှိရန် ကူညီပေးတဲ့ ပရိုတင်းတစ်မျိုး), electrolytes(ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ဟန်ချက်ညီထိန်းသိမ်းမှု), enzymes ( ဇီဝဓာတ်ကူပစ္စည်းအဖြစ် လုပ်ဆောင်တဲ့ သက်ရှိသတ္တဝါများမှ ထုတ်လုပ်သော ပရိုတင်းတစ်မျိုး) တွေ ကွဲထွက်သွားတဲ့အခြေအနေတစ်မျိုးပါ။
ဘယ်လိုအခြေနေတွေမှာဖြစ်တတ်လဲဆိုတော့
✅၁- ကြွက်သားအုပ်စုတစ်ခုရဲ့ ခံနိုင်ရည်ထက်ပိုများတဲ့ လေ့ကျင့်ခန်းတွေလုပ်မိတာ ( Overtraining ).
✅၂- တူညီတဲ့ကြွက်သားအုပ်စုတစ်ခုကို ထပ်ခါထပ်ခါ ဆော့နေတာ ( training frequency) အရမ်းများနေတာ။
✅၃- အပြည့်ဝအနားယူမှုမရသေးတဲ့ Muscle ( Fully Recovery ) မရတဲ့ ကြွက်သားကို ထပ်ဆော့မိတာ
အစရှိတဲ့ အခြေနေတွေမှာ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။
Rhabdomyolysis ရဲ့လက္ခဏာတွေကတော့
1. Severe muscle pain – အလွန်အကျွံတင်းမာ, အလွန်နာကျင်တာပါ။
(Gym ဆော့ကာစခါမှာ ပုံမှန်နာတက်ပေမယ့် အဆက်မပြတ်နာနေတာမျိုးနှင့် အလွန်ကျွံနာကျင်နေတာမျိုးကို ဆိုလိုတာပါ)
2. Muscle weakness – လှုပ်ရှားခက်, အားမရှိတာပါ။
3. Dark / Cola-colored urine – ဆီးအရောင်အရမ်းညစ်ညမ်းနေပြီး ၊ အမြှုတ်အရမ်းထနေမယ်ဆိုရင် အရမ်းသတိထားဖို့လိုပါတယ်။
ဘယ်လိုကာကွယ်နိုင်မလဲဆိုတော့။
၁- Beginner ကစားသမားတွေအနေနဲ့ ကစားသက်ကြာမြင့်တဲ့သူတွေနဲ့လုံးဝ အတူတူမကစားသင့်ပါ။ ( Muscle Endurance Level ) မတူတာကို သတိပြုပါ။
၂- ရေများများသောက်ဖို့လိုပါတယ်။ ( 2 to 3 Lit per day)
၃- ကြွက်သားအုပ်စု တစ်ခုကစားပြီးတိုင်း ၄၈ နာရီမှ ၇၂ နာရီအထိ အနားပေးဖို့လိုပါတယ်။
၄- မိမိခံနိုင်ရည်ထက်ကျော်လွန်တဲ့ကစားနည်းမျိုးကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။
၅- နောက်ဆုံအကြံပေးလိုတာကတော့ Beginner ကစားသမားတွေအနေနဲ့ Fitness ကိုအမှန်တကယ်နားလည်ပြီး Safety ကိုဦးစားပေးတဲ့ ဆရာတွေ နားသေချာမေးမြန်းပြီး ကစားစေလိုပါတယ်။