Chevaliers de Maha

Chevaliers de Maha Founded in 2022 by amateur futsal players from Mahaaungmyay Township in Mandalay.

ကျွန်တော်တို့ ခန္ဓာကိုယ်ထဲက ရေဓာတ်နဲ့ စွမ်းအင်စနစ်ကို စက်ရုံတစ်ရုံလို စဉ်းစားကြည့်ရင် အရည်တစ်ခုချင်းစီက စက်ယန္တရားတွေအပေ...
22/02/2026

ကျွန်တော်တို့ ခန္ဓာကိုယ်ထဲက ရေဓာတ်နဲ့ စွမ်းအင်စနစ်ကို စက်ရုံတစ်ရုံလို စဉ်းစားကြည့်ရင် အရည်တစ်ခုချင်းစီက စက်ယန္တရားတွေအပေါ် သက်ရောက်ပုံချင်း လုံးဝမတူပါဘူး။ ရေဆိုတာကတော့ အခြေခံအကျဆုံး သန့်စင်စနစ်ပါပဲ။ ကျွန်တော်တို့ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ဆဲလ်တိုင်းမှာရှိတဲ့ ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ်တွေ ချောမွေ့ဖို့နဲ့ ကိုယ်တွင်းအပူချိန်ကို ပုံမှန် ၃၇ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်ဝန်းကျင်မှာ ထိန်းထားနိုင်ဖို့ ရေက အဓိက တာဝန်ယူရပါတယ်။ ရေဓာတ်ပြည့်ဝနေမှ သွေးထုထည် (Blood Volume) က ပုံမှန်ရှိနေမှာဖြစ်ပြီး နှလုံးက အောက်ဆီဂျင်တွေကို ကြွက်သားတွေဆီ အလွယ်တကူ ပို့ဆောင်ပေးနိုင်မှာပါ။

ဒါပေမဲ့ အားကစားပြင်းပြင်းထန်ထန်လုပ်လို့ ချွေးထွက်များလာတဲ့အခါမှာတော့ ရေတစ်မျိုးတည်းနဲ့ မလုံလောက်တော့တဲ့ သိပ္ပံနည်းကျ အကြောင်းရင်းရှိပါတယ်။ ချွေးထဲမှာ ရေတင်မကဘဲ လျှပ်စစ်ဓာတ်ဆောင်တဲ့ ဆိုဒီယမ်၊ ပိုတက်စီယမ်နဲ့ မဂ္ဂနီစီယမ်လို သတ္တုဓာတ်တွေ (Electrolytes) ပါသွားလို့ပါ။ ဒီဓာတ်တွေဟာ ဆဲလ်နံရံတွေကြားမှာ ရေဓာတ်အဝင်အထွက်ကို ထိန်းညှိပေးသလို အာရုံကြောကနေ ကြွက်သားဆီ လျှပ်စစ်လှိုင်းတွေ ပို့လွှတ်ဖို့အတွက်လည်း မရှိမဖြစ်လိုအပ်ပါတယ်။ ဒီဓာတ်တွေ အရမ်းနည်းသွားရင် ခန္ဓာကိုယ်က ရေကို ဆဲလ်ထဲမှာ မထိန်းထားနိုင်တော့ဘဲ ကြွက်တက်တာနဲ့ အားအင်ချည့်နဲ့တာတွေ ဖြစ်လာပါတယ်။ အဲဒီအခါမှာ ဓာတ်ဆားရည်က ပိုထိရောက်ပါတယ်။ သူ့မှာပါတဲ့ ဆိုဒီယမ်က အူလမ်းကြောင်းမှာရှိတဲ့ Glucose-Sodium Transport စနစ်ကို အသုံးချပြီး ရေဓာတ်ကို သွေးထဲရောက်အောင် အရှိန်အဟုန်နဲ့ ဆွဲတင်ပေးနိုင်လို့ပါ။

အများစု မှားတတ်ကြတာက အားဖြည့်အချိုရည် (Energy Drinks) တွေကို ဓာတ်ဆားရည်နဲ့ အတူတူပဲလို့ ထင်နေကြတာပါ။ အားဖြည့်အချိုရည်တွေက ရေဓာတ်ဖြည့်ဖို့ထက် ဦးနှောက်ကို လှည့်စားဖို့ ရည်ရွယ်ပါတယ်။ သူ့မှာပါတဲ့ ကဖင်း (Caffeine) ဟာ ဦးနှောက်ထဲက ပင်ပန်းမှုကို အချက်ပြတဲ့ Adenosine receptors တွေကို ပိတ်ပင်လိုက်တာကြောင့် လူက မပင်ပန်းတော့ဘူးလို့ ထင်သွားတာပါ။ ဒါပေမဲ့ သိပ္ပံနည်းကျကြည့်ရင် ကဖင်းဟာ ဆီးရွှင်စေတဲ့ (Diuretic effect) ရှိတာကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်က ရေဓာတ်ကို ပိုခန်းခြောက်စေပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ပါဝင်တဲ့ သကြားဓာတ်အလွန်အကျွံကြောင့် သွေးထဲမှာ အင်ဆူလင်တွေ ရုတ်တရက် ထိုးတက်သွားပြီး ခေတ္တအကြာမှာ သွေးတွင်းသကြားဓာတ် ပြန်ထိုးကျသွားတဲ့ Sugar Crash ဖြစ်စဉ်ကို ကြုံရပြီး အရင်ကထက် ပိုနုံးသွားစေပါတယ်။

နောက်ဆုံး သာမန်အချိုရည် (Soft Drinks) တွေကတော့ ကျန်းမာရေးအတွက် အန္တရာယ်အရှိဆုံးပါပဲ။ သူ့မှာပါတဲ့ သကြား (Fructose) ဟာ သွေးထဲကို စွမ်းအင်ချက်ချင်းမပေးနိုင်ဘဲ အသည်းမှာပဲ သွားခြေဖျက်ရတာဖြစ်လို့ အဆီအဖြစ် ပြောင်းလဲဖို့ အရမ်းလွယ်ပါတယ်။ သိပ္ပံနည်းကျ ခွဲခြားရရင် ပုံမှန်အချိန်မှာ ရေကိုသောက်ပါ၊ ချွေးထွက်များရင် ဓာတ်ဆားရည်နဲ့ ပြန်ဖြည့်ပါ၊ ဦးနှောက်ကို လှည့်စားပြီး ရေဓာတ်ကို ခန်းခြောက်စေမယ့် အားဖြည့်အချိုရည်နဲ့ သာမန်အချိုရည်တွေကိုတော့ လုံးဝရှောင်ကြဉ်တာက သင့်ရဲ့ စွမ်းအင်စနစ်ကို အထိရောက်ဆုံး ကာကွယ်ရာ ရောက်ပါတယ်။

အရက်များ ပါဦးမလား တွေးနေတာလား။ ဆောရီးပါ။

အေးဗျာ... ကိုယ့်အချင်းချင်း အပျော်ကန်ကြတာပဲ၊ စကားကြမ်းကြမ်းတွေ ပြောပြီး အမြင်မကြည်ဖြစ်နေရင် ဘောလုံးကန်ရတာ ဘာအရသာရှိတော့မ...
20/02/2026

အေးဗျာ... ကိုယ့်အချင်းချင်း အပျော်ကန်ကြတာပဲ၊ စကားကြမ်းကြမ်းတွေ ပြောပြီး အမြင်မကြည်ဖြစ်နေရင် ဘောလုံးကန်ရတာ ဘာအရသာရှိတော့မလဲ။

တကယ်တော့ ကွင်းထဲမှာ အမှားတစ်ခုခုဖြစ်ရင်ပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ဘောလုံးလုရင်း တိုက်မိခိုက်မိရင်ပဲဖြစ်ဖြစ် "ဆောရီးကွာ" ဆိုတဲ့ စကားလေးတစ်ခွန်းက အကုန်လုံးကို အေးချမ်းသွားစေတာပါ။ အော်ဟစ်ဆဲဆိုနေမယ့်အစား "ရတယ် ရတယ်၊ နောက်တစ်လုံး ပြန်ကြိုးစားမယ်" ဆိုတဲ့ အားပေးစကားလေးက ပိုပြီးတော့လည်း ပျော်ဖို့ကောင်းသလို အချင်းချင်း သံယောဇဉ်လည်း ပိုတိုးစေတယ်လေ။

ကျွန်တော်တို့က ပရော်ဖက်ရှင်နယ်ပွဲတွေကန်နေတာလည်း မဟုတ်ဘူး၊ ဒိုင်လည်းမရှိတော့ ကိုယ့်အချင်းချင်း နားလည်မှုရှိရှိနဲ့ နှုတ်ချိုချိုလေး ဆက်ဆံကြတာက အကောင်းဆုံးပဲဗျ။ အပြောအဆိုလေး ယဉ်ကျေးတော့မှ ကန်ရတာလည်း စိတ်ချမ်းသာ၊ လူလည်း ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု လုပ်ဖြစ်သွားပါတယ်။

အရေးကြီးဆုံးက စကားချိုရင် သူ့အမြီးကိုယ်နင်းထား၊ ကိုယ့်အမြီးလည်း သူနင်းထားနဲ့ အားလုံးပျော်တော့ ပျော်ဖို့ကောင်းတယ်လေ။

ဒီနေ့ ဘာရေးရမှန်းမသိလို့ ခေါင်းထဲရောက်လာတဲ့ ဆင်တွေအကြောင်း လူတွေသိပ်မသိသေးတဲ့ စိတ်ဝင်စားစရာ အချက်တချို့ကို ပြောပြချင်ပါတ...
19/02/2026

ဒီနေ့ ဘာရေးရမှန်းမသိလို့ ခေါင်းထဲရောက်လာတဲ့ ဆင်တွေအကြောင်း လူတွေသိပ်မသိသေးတဲ့ စိတ်ဝင်စားစရာ အချက်တချို့ကို ပြောပြချင်ပါတယ်။

ဆင်တွေဟာ တကယ့်ကို အံ့သြဖို့ကောင်းတဲ့ သတ္တဝါကြီးတွေပါ။ သူတို့မှာ လူတွေလိုပဲ ခံစားချက်ရှိကြသလို မှတ်ဉာဏ်လည်း အရမ်းကောင်းကြပါတယ်။ ဆယ်စုနှစ်ချီ ခွဲခွာနေခဲ့ရတဲ့ မိသားစုဝင်တွေ ဒါမှမဟုတ် သူငယ်ချင်းတွေကို ပြန်တွေ့ရင် မှတ်မိနေတတ်ကြတာက တကယ့်ကို ထူးခြားပါတယ်။

နောက်ပြီး ဆင်တွေဟာ သူတို့အုပ်စုထဲက တစ်ကောင်ကောင် ဝမ်းနည်းနေရင် ဒါမှမဟုတ် နာကျင်နေရင် ကျန်တဲ့သူတွေက နှာမောင်းလေးတွေနဲ့ ပွတ်သပ်ပြီး နှစ်သိမ့်ပေးတတ်ကြပါတယ်။ ဒါဟာ သူတို့ရဲ့ စာနာနားလည်မှု (Empathy) မြင့်မားတာကို ပြနေတာပါ။

တကယ်တော့ ဆင်တွေဟာ သစ်ပင်မတက်တတ်ပါဘူးဗျာ။ သူတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်တည်ဆောက်ပုံအရ သစ်ပင်တက်ဖို့ဆိုတာ လုံးဝမဖြစ်နိုင်တဲ့ကိစ္စပါ။

ဒီလို ဉာဏ်ကောင်းပြီး ချစ်စရာကောင်းတဲ့ ဆင်ကြီးတွေကို ကျွန်တော်တို့အားလုံး ဝိုင်းဝန်းကာကွယ်စောင့်ရှောက်သင့်ပါတယ်။

Bio စာလေးတွေ ပြန်နွေးကြအုန်းစို့။ ကျွန်တော်တို့ စားလိုက်တဲ့ အစားအစာတွေကနေ ခန္ဓာကိုယ်အတွက် အားအင်တွေ ဘယ်လိုဖြစ်လာသလဲဆိုတာ...
17/02/2026

Bio စာလေးတွေ ပြန်နွေးကြအုန်းစို့။

ကျွန်တော်တို့ စားလိုက်တဲ့ အစားအစာတွေကနေ ခန္ဓာကိုယ်အတွက် အားအင်တွေ ဘယ်လိုဖြစ်လာသလဲဆိုတာက တကယ့်ကို စိတ်ဝင်စားဖို့ကောင်းတဲ့ ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ်တစ်ခုပါ။ လူတော်တော်များများက စားလိုက်ရင် အားရှိပြီလို့ ထင်ကြပေမဲ့ တကယ်တော့ ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ အဆင့်ဆင့် ပြောင်းလဲယူရတာပါ။ ဥပမာ ကျွန်တော်တို့ စားလိုက်တဲ့ ထမင်း၊ ပေါင်မုန့် ဒါမှမဟုတ် အာလူးလိုမျိုး ကစီဓာတ်တွေဟာ အစာခြေစနစ်ထဲ ရောက်သွားတဲ့အခါ ဂလူးကို့စ်လို့ခေါ်တဲ့ သကြားဓာတ်အဖြစ် အရင်ဆုံး ပြိုကွဲသွားပါတယ်။ ဒီသကြားဓာတ်က သွေးကြောထဲကနေတစ်ဆင့် ခန္ဓာကိုယ်အနှံ့မှာရှိတဲ့ ဆဲလ်တွေဆီ ရောက်သွားတာပါ။

ဒါပေမဲ့ ဒီသကြားဓာတ်က အားအင်တိုက်ရိုက် မဟုတ်သေးပါဘူး။ ဆဲလ်တွေထဲမှာရှိတဲ့ မိုက်တိုကွန်ဒရီးယားလို့ခေါ်တဲ့ စွမ်းအင်စက်ရုံလေးတွေကနေ အဲဒီသကြားဓာတ်ကို အောက်ဆီဂျင်နဲ့ပေါင်းပြီး ATP လို့ခေါ်တဲ့ စွမ်းအင်အထုပ်လေးတွေအဖြစ် ထုတ်လုပ်ပေးလိုက်မှသာ ကျွန်တော်တို့ လှုပ်ရှားလို့ရတဲ့ အားအင်အစစ်အမှန် ဖြစ်လာတာပါ။

ဒီနေရာမှာ ဗီတာမင် B1 က အရေးကြီးတဲ့ အခန်းကဏ္ဍက ပါဝင်ပါတယ်။ သူက သကြားဓာတ်ကို ATP စွမ်းအင်အဖြစ် ပြောင်းလဲတဲ့နေရာမှာ အင်ဇိုင်းတွေကို ကူညီပေးတဲ့ လက်ထောက်လိုမျိုး အလုပ်လုပ်တာပါ။ ဒါကြောင့် ဗီတာမင် B1 ချို့တဲ့ရင် အစားတွေ ဘယ်လောက်စားစား ဆဲလ်တွေက စွမ်းအင်မထုတ်နိုင်တော့လို့ လူက နုံးချိနေတတ်တာဖြစ်ပါတယ်။

ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်က အရမ်းကို စနစ်ကျပါတယ်။ ရလာတဲ့ စွမ်းအင်တွေကို အကုန်မသုံးသေးဘဲ ပိုနေတာတွေကို "ဂလိုင်ကိုဂျင်" အဖြစ် ပြောင်းလဲပြီး ကြွက်သားတွေနဲ့ အသည်းထဲမှာ အရေးပေါ်ဘက်ထရီအနေနဲ့ သိမ်းထားတတ်ပါတယ်။ အားကစားလုပ်လို့ အားအင်တွေ အရမ်းလိုလာတဲ့အခါမှာ အဲဒီသိုလှောင်ထားတာတွေကို ခန္ဓာကိုယ်က ပြန်ထုတ်သုံးပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီလို သိမ်းထားလို့မှ မဆံ့တော့လောက်အောင် စွမ်းအင်တွေ (ကယ်လိုရီတွေ) အရမ်းများနေရင်တော့ ခန္ဓာကိုယ်က ဒါကို "အဆီ" အဖြစ် ပြောင်းလဲပြီး ဗိုက်နဲ့ ခါးတွေမှာ ရေရှည်အတွက် သိုလှောင်လိုက်တာကြောင့် လူက ဝလာရတာပါ။

အားကစားသမားတစ်ယောက်အတွက် စွမ်းအင်သုံးစွဲပုံကလည်း သူလုပ်တဲ့ လှုပ်ရှားမှုအပေါ် မူတည်ပြီး ကွာခြားပါသေးတယ်။ အလွန်ပြင်းထန်တဲ့ ပေါက်ကွဲအားသုံးရတဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေမှာဆိုရင် ခန္ဓာကိုယ်က အောက်ဆီဂျင်ကိုတောင် မစောင့်တော့ဘဲ ဆဲလ်ထဲမှာရှိပြီးသား စွမ်းအင်တွေကို ချက်ချင်းသုံးပစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဘောလုံးကန်တာ ဒါမှမဟုတ် ရေရှည်ပြေးတာမျိုးကျတော့ အောက်ဆီဂျင်ကို အသုံးပြုပြီး စွမ်းအင်ထုတ်တဲ့စနစ်ကို သုံးပါတယ်။ ဒီစနစ်က အထိရောက်ဆုံးဖြစ်ပြီး အဆီတွေကိုပါ လောင်ကျွမ်းစေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် စွမ်းအင်ကို အမှန်တကယ် နားလည်တယ်ဆိုတာ ကိုယ်စားလိုက်တဲ့ လောင်စာကနေ ATP စွမ်းအင်အထုပ်လေးတွေအဖြစ် ဘယ်လို ထိထိရောက်ရောက် ပြောင်းလဲမလဲဆိုတာကို သိရှိတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ကျွန်တော်တို့ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ စွမ်းအင်ထုတ်လုပ်ပုံမှာ လူတော်တော်များများ သတိမထားမိတဲ့ တကယ့်ကို ထူးဆန်းအံ့သြဖို့ကောင်းတဲ့ အချက်တွေ ရှိပါတယ်။ ပညာရှင်တွေ သုတေသနလုပ်ထားတဲ့ စွမ်းအင်နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ စိတ်ဝင်စားစရာ အချက်တချို့ကို ပြောပြပေးပါ့မယ်။

ပထမဆုံး တစ်ချက်က ကျွန်တော်တို့ တစ်နေ့တာ သုံးစွဲလိုက်တဲ့ စွမ်းအင် စုစုပေါင်းရဲ့ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက်ဟာ ဘာမှမလုပ်ဘဲ ငြိမ်ငြိမ်လေး ထိုင်နေရင်းနဲ့ ကုန်ဆုံးသွားတာပါ။ ဒါကို အခြေခံ ဇီဝကမ္မ ဖြစ်စဉ်အတွက် သုံးတဲ့ စွမ်းအင်လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဆိုလိုတာက နှလုံးခုန်ဖို့၊ အသက်ရှူဖို့နဲ့ ဆဲလ်တွေကို ပြုပြင်ဖို့အတွက်တင် ကျွန်တော်တို့ စားလိုက်တဲ့ အစားအစာ အများစုကို ခန္ဓာကိုယ်က သုံးစွဲပစ်တာပါ။ ကျန်တဲ့ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက်ကိုပဲ လမ်းလျှောက်တာ၊ အားကစားလုပ်တာနဲ့ အစာခြေတဲ့နေရာမှာ သုံးတာ ဖြစ်ပါတယ်။

နောက်ထပ် အံ့သြစရာကောင်းတာက ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ဦးနှောက်ပါ။ ဦးနှောက်ဟာ ခန္ဓာကိုယ် အလေးချိန်ရဲ့ ၂ ရာခိုင်နှုန်းလောက်ပဲ ရှိပေမဲ့ တစ်ကိုယ်လုံးက ထုတ်လုပ်လိုက်တဲ့ စွမ်းအင်ရဲ့ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းကို သူတစ်ယောက်တည်းက သုံးစွဲပစ်တာပါ။ ဒါကြောင့် အားကစားမလုပ်ဘဲ စာပဲအပြင်းအထန် ဖတ်နေတာ ဒါမှမဟုတ် အလုပ်ကိစ္စတွေ အရမ်းတွေးနေတာမျိုးဟာလည်း ကယ်လိုရီတွေကို တော်တော်လေး လောင်ကျွမ်းစေနိုင်ပါတယ်။ ဦးနှောက်က အဓိက သုံးတာကတော့ ဂလူးကို့စ် သကြားဓာတ်ပါ။ ဒါကြောင့် စိတ်ပင်ပန်းတဲ့အခါ အချိုဓာတ်ကို တောင့်တလာရတာ ဖြစ်ပါတယ်။

စွမ်းအင်အထုပ်လေးတွေလို့ ခေါ်တဲ့ ATP အကြောင်းမှာလည်း အချက်အလက်တစ်ခု ရှိပါတယ်။ ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ တစ်ကြိမ်ကို ရှိနေတဲ့ ATP ပမာဏက ၂ စက္ကန့်ကနေ ၅ စက္ကန့်စာလောက် လှုပ်ရှားဖို့ပဲ လုံလောက်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့က တစ်နေ့လုံး လှုပ်ရှားနိုင်နေတာဟာ ခန္ဓာကိုယ်က ATP တွေကို တစ်စက္ကန့်ချင်းစီတိုင်းမှာ အဆက်မပြတ် ပြန်လည် ထုတ်လုပ်နေလို့ပါ။ လူတစ်ယောက်ဟာ တစ်နေ့တာအတွင်းမှာ သူ့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ် အလေးချိန်နီးပါး ရှိတဲ့ ATP ပမာဏကို ထုတ်လုပ်ပြီး ပြန်သုံးစွဲနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

နောက်ဆုံး တစ်ချက်ကတော့ အဆီနဲ့ ပတ်သက်တာပါ။ အဆီ ၁ ဂရမ်ဟာ ကစီဓာတ် ဒါမှမဟုတ် ပရိုတင်း ၁ ဂရမ်ထက် စွမ်းအင် နှစ်ဆကျော် ပိုပေးနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်က အစာငတ်တဲ့ အခြေအနေမျိုးကို ကြံ့ကြံ့ခံနိုင်ဖို့အတွက် စွမ်းအင်သိပ်သည်းဆ မြင့်မားလှတဲ့ အဆီတွေကို အရန်လောင်စာအဖြစ် ခါးတွေ၊ ဗိုက်တွေမှာ စနစ်တကျ သိမ်းထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အားကစားသမားတွေအတွက်တော့ ဒီအဆီတွေကို စွမ်းအင်အဖြစ် ပြောင်းသုံးနိုင်တဲ့ စွမ်းရည် (Fat Adaptation) က ရေရှည် ပွဲကစားနိုင်ဖို့အတွက် တကယ့်ကို အရေးကြီးတဲ့ အချက်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ကျွန်တော်တို့ ခန္ဓာကိုယ်မှာ အဆင့်မြင့်လှတဲ့ "အလိုအလျောက် အအေးပေးစနစ်" တစ်ခု ပါဝင်နေပါတယ်။ အဲဒါကတော့ ချွေးထွက်ခြင်းပါပဲ။ ...
17/02/2026

ကျွန်တော်တို့ ခန္ဓာကိုယ်မှာ အဆင့်မြင့်လှတဲ့ "အလိုအလျောက် အအေးပေးစနစ်" တစ်ခု ပါဝင်နေပါတယ်။ အဲဒါကတော့ ချွေးထွက်ခြင်းပါပဲ။ ဒီစနစ်က ဘယ်လိုအလုပ်လုပ်သလဲဆိုရင် ကျွန်တော်တို့ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်လို့ဖြစ်ဖြစ်၊ ပူလို့ဖြစ်ဖြစ် ကိုယ်တွင်းအပူချိန် မြင့်တက်လာတဲ့အခါ ဦးနှောက်ထဲက အပူချိန်ထိန်းချုပ်တဲ့အပိုင်းကနေ အရေပြားအောက်မှာရှိတဲ့ ချွေးဂလင်းတွေကို အချက်ပြလွှတ်လိုက်ပါတယ်။ အဲဒီအခါ ချွေးဂလင်းတွေကနေ ရေနဲ့ ဆားဓာတ်တွေပါဝင်တဲ့ အရည်တွေကို အရေပြားပေါ် ထုတ်ပေးလိုက်တာပါ။

ဒီထွက်လာတဲ့ ချွေးတွေက အရေပြားပေါ်မှာ အငွေ့ပျံသွားတဲ့အခါ ခန္ဓာကိုယ်ထဲက အပူတွေကိုပါ တစ်ပါတည်း ဆွဲယူသွားတာကြောင့် ကျွန်တော်တို့ အေးမြသွားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ ခန္ဓာကိုယ်က သူ့ရဲ့ အတွင်းကလီစာတွေ အပူလွန်ကဲပြီး ပျက်စီးမသွားအောင် ကာကွယ်ပေးတဲ့ အရေးကြီးဆုံး ဖြစ်စဉ်တစ်ခုပါ။ ဒါ့အပြင် ချွေးထွက်ခြင်းက အရေပြားပေါ်က အညစ်အကြေးတွေကို သန့်စင်ပေးသလို မလိုအပ်တဲ့ အဆိပ်အတောက်တချို့ကိုလည်း ဖယ်ရှားပေးပါတယ်။

အားကစားသမားတွေအတွက်တော့ ချွေးထွက်ခြင်းက စွမ်းဆောင်ရည်နဲ့ တိုက်ရိုက်သက်ဆိုင်ပါတယ်။ ပြင်းပြင်းထန်ထန် လှုပ်ရှားတဲ့အခါ ကြွက်သားတွေက အပူတွေအများကြီး ထုတ်ပေးပါတယ်။ အဲဒီအပူကို ချွေးထွက်စနစ်ကသာ အချိန်မီ အေးမပေးနိုင်ရင် ကြွက်သားတွေ နာကျင်လာတာ၊ မောပန်းလွယ်တာတွေ ဖြစ်လာမှာပါ။ လေ့ကျင့်ခန်း ပုံမှန်လုပ်တဲ့သူတွေက သာမန်လူတွေထက် ပိုစောစော ချွေးထွက်တတ်တာဟာ သူတို့ခန္ဓာကိုယ်က အပူချိန်မတက်ခင်မှာ ကြိုတင်အေးပေးဖို့ ပိုပြီး ကျွမ်းကျင်လာတဲ့ သဘောပါပဲ။

ဒီချွေးထွက်စနစ် ကောင်းကောင်းအလုပ်လုပ်ဖို့နဲ့ ပွဲပြီးတဲ့အထိ အားအင်မကုန်ဘဲ ကစားနိုင်ဖို့ဆိုရင် ရေဓာတ်ဖြည့်တင်းပုံက အဓိကကျပါတယ်။ ချွေးထွက်လိုက်လို့ ဆုံးရှုံးသွားတဲ့ ရေဓာတ်နဲ့ သတ္တုဓာတ်တွေကို အချိန်မီ ပြန်ဖြည့်ပေးဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ အကောင်းဆုံးနည်းလမ်းကတော့ ရေငတ်တဲ့အထိ စောင့်မနေဘဲ ပွဲကစားနေစဉ်အတွင်း ၁၅ မိနစ် ဒါမှမဟုတ် မိနစ် ၂၀ တစ်ခါလောက် ရေကို နည်းနည်းချင်းစီ ခပ်မှန်မှန် သောက်ပေးဖို့ပါပဲ။ တစ်ခါသောက်ရင် ရေခွက်တစ်ဝက်စာလောက် (၁၅၀ ကနေ ၂၀၀ မီလီလီတာခန့်) ပဲ သောက်သင့်ပါတယ်။ တစ်ခါတည်း အများကြီး သောက်ချလိုက်ရင် ဗိုက်ထဲမှာ လေးလံနေပြီး လှုပ်ရှားရတာ အဆင်မပြေဖြစ်တတ်သလို၊ ရေအဆိပ်သင့်တာမျိုးအထိတောင် ဖြစ်နိုင်လို့ပါ။

ပွဲကစားချိန် တစ်နာရီထက် ကျော်လာပြီဆိုရင်တော့ ရိုးရိုးရေအပြင် ဓာတ်ဆားရည် ဒါမှမဟုတ် အားကစားဖျော်ရည်တွေကို သောက်ပေးတာက ပိုကောင်းပါတယ်။ ချွေးနဲ့အတူ ပါသွားတဲ့ ဆိုဒီယမ်နဲ့ ပိုတက်စီယမ်ဓာတ်တွေကို ပြန်ဖြည့်ပေးနိုင်လို့ ကြွက်တက်တာကို ကာကွယ်ပေးနိုင်ပါတယ်။ ရေအပူချိန်ကလည်း အေးလွန်းတာထက် သာမန်အေးမြတဲ့ အနေအထား (၁၅ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်ဝန်းကျင်) က ခန္ဓာကိုယ်ထဲကို စုပ်ယူမှု အမြန်ဆုံးဖြစ်စေပါတယ်။

အကယ်၍ ဒီစနစ်က ချို့ယွင်းသွားရင်တော့ အန္တရာယ်ရှိပါတယ်။ ရေဓာတ်အရမ်းခန်းခြောက်တဲ့အခါ ချွေးမထွက်နိုင်တော့ဘဲ ကိုယ်ပူချိန်တွေ တက်လာပြီး ခေါင်းမူးတာ၊ ပျို့အန်တာတွေ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ အဆိုးဆုံးကတော့ အပူလျှပ်ခြင်းဖြစ်ပြီး ချွေးမထွက်တော့ဘဲ အရေပြားတွေ ပူစပ်နီရဲလာမယ်ဆိုရင် ဒါဟာ အသက်အန္တရာယ်ရှိတဲ့ အခြေအနေမို့လို့ သတိထားရပါမယ်။ ဆီးအရောင် ရင့်လာတာ ဒါမှမဟုတ် ကြွက်ခဏခဏတက်တာတွေကလည်း သင့်မှာ ရေဓာတ်လိုအပ်နေပြီဆိုတဲ့ အချက်ပြချက်တွေပါ။

ဗဟုသုတတစ်ခုအနေနဲ့ ပြောရရင် ဝက်တွေမှာ ချွေးဂလင်း မရှိသလောက် နည်းပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဝက်တွေက အပူဒဏ်သက်သာဖို့ ရွှံ့အိုင်ထဲမှာ လူးကြရတာပါ။ ကျွန်တော်တို့ လူသားတွေမှာကတော့ သဘာဝကပေးထားတဲ့ အဆင့်မြင့် အအေးပေးစနစ် ပါဝင်နေတာမို့လို့ ပွဲမစခင်ကတည်းက ရေဓာတ်ပြည့်ဝနေအောင် ဂရုစိုက်ပြီး ချွေးထွက်သလောက် ရေပြန်ဖြည့်ပေးတာဟာ ကျန်းမာရေးအတွက်ရော စွမ်းဆောင်ရည်အတွက်ပါ အကောင်းဆုံး ဖြစ်ပါတယ်။

လူငယ်ဘဝရဲ့ တက်ကြွမှုနဲ့ အတွေ့အကြုံရင့်ကျက်မှုကြားက ခြားနားချက်ဟာ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ဇီဝကမ္မဗေဒ ပြောင်းလဲမှုတွေအပေါ်မှာ အမျ...
16/02/2026

လူငယ်ဘဝရဲ့ တက်ကြွမှုနဲ့ အတွေ့အကြုံရင့်ကျက်မှုကြားက ခြားနားချက်ဟာ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ဇီဝကမ္မဗေဒ ပြောင်းလဲမှုတွေအပေါ်မှာ အများကြီး အခြေခံနေပါတယ်။

လူငယ်ဘဝမှာ ဦးနှောက်ရဲ့ ရှေ့ဆုံးအပိုင်းဖြစ်တဲ့ Prefrontal Cortex က အပြည့်အဝ မဖွံ့ဖြိုးသေးပါဘူး။ ဒီအပိုင်းဟာ ဆင်ခြင်တုံတရားနဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်မှုကို ထိန်းချုပ်တာပါ။ ဒါကြောင့် လူငယ်တွေဟာ စိတ်လှုပ်ရှားမှု (Emotion) ကို ဦးစားပေးပြီး စွန့်စားရဲကြတာဖြစ်သလို၊ တစ်ဖက်မှာလည်း စိတ်ဒဏ်ရာတွေကို ခံနိုင်ရည်အား (Resilience) နည်းတတ်ကြတာပါ။

အသက်အရွယ်ရလာပြီး အတွေ့အကြုံရှိလာတဲ့အခါမှာတော့ ဦးနှောက်ထဲက အာရုံကြော ဆက်သွယ်မှုတွေ (Neural Pathways) က ပိုပြီး ခိုင်မာလာပါတယ်။ "ဒါမျိုးဖြစ်ရင် ဒီလိုဖြေရှင်းရတယ်" ဆိုတဲ့ ပုံစံခွက်တွေ ဦးနှောက်ထဲမှာ အလိုအလျောက် တည်ဆောက်ပြီးသား ဖြစ်သွားတာပါ။ ဒါကို သိပ္ပံဘာသာစကားနဲ့ Neuroplasticity လို့ ခေါ်ပါတယ်။

လူငယ်တွေမှာတော့ ဦးနှောက်ရဲ့ Amygdala လို့ခေါ်တဲ့ စိတ်ခံစားမှုကို တုံ့ပြန်တဲ့အပိုင်းက ပိုပြီး အလုပ်လုပ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကိစ္စတစ်ခုခုဖြစ်ရင် ချက်ချင်း ပေါက်ကွဲတတ်တာ၊ ဒါမှမဟုတ် အကြီးအကျယ် စိတ်ဓာတ်ကျသွားတတ်တာမျိုး ဖြစ်တာပါ။ အတွေ့အကြုံရှိလာတဲ့သူကတော့ Prefrontal Cortex ရဲ့ ထိန်းကျောင်းမှုကြောင့် "ဒါဟာ ခေတ္တခဏပဲ" ဆိုတာကို ပိုပြီး မြင်လာနိုင်ပါတယ်။ဥပမာ - စီးပွားရေး အရှုံးပေါ်တဲ့အခါမှာ အတွေ့အကြုံရှိသူက "အရင်ကလည်း ဒီလိုအခြေအနေမျိုးကနေ ပြန်ထူထောင်ဖူးတာပဲ" ဆိုပြီး အရင်သင်ခန်းစာတွေကို ပြန်ထုတ်သုံးကာ တည်တည်ငြိမ်ငြိမ်နဲ့ အဖြေရှာတတ်လာတာမျိုး ဖြစ်ပါတယ်။

သိပ္ပံနည်းကျ ကြည့်မယ်ဆိုရင် လူငယ်ဟာ "အင်ဂျင်အသစ်စက်စက်" နဲ့ တူပါတယ်။ အရှိန်အဟုန် ကောင်းပေမဲ့ ဘရိတ်အုပ်ရမယ့်နေရာကို မသိသေးပါဘူး။ အတွေ့အကြုံရလာသူကတော့ အရှိန်သိပ်မပါတော့ပေမဲ့ "ဘရိတ်" ကို ဘယ်အချိန်မှာ သုံးရမလဲဆိုတာ ကျွမ်းကျင်တဲ့ ဒရိုင်ဘာနဲ့ တူပါတယ်။ ဥပမာ - လမ်းမှာ တစ်ယောက်ယောက်က ကိုယ့်ကို စော်ကားပြောဆိုလိုက်ရင် လူငယ်က ချက်ချင်း ရန်ဖြစ်ဖို့ အားသန်ပေမဲ့၊ အတွေ့အကြုံရှိသူကတော့ "ဒီလူနဲ့ ရန်ဖြစ်လို့ ဘာမှထူးမှာမဟုတ်ဘူး" ဆိုတာကို ဆင်ခြင်တုံတရားနဲ့ တွေးပြီး လျစ်လျူရှုသွားနိုင်တာမျိုးပါ။

လောကသဘာဝအရ ပြောရရင် လူငယ်ဟာ "မီးတောက်" လိုပါပဲ၊ ပတ်ဝန်းကျင်ကို လင်းထိန်စေပြီး အားအင်ပေးနိုင်တယ်။ အတွေ့အကြုံဆိုတာကတော့ "ရေအိုင်" လိုပါပဲ၊ ဘယ်လောက်ပဲ ကျောက်ခဲနဲ့ ပစ်ပစ် တည်ငြိမ်စွာနဲ့ပဲ ပြန်ပြီး ငြိမ်သက်သွားတတ်ပါတယ်။

ဒီနှစ်ခုစလုံးဟာ လောကကြီးအတွက် လိုအပ်ပါတယ်။ လူငယ်ရဲ့ စွန့်စားမှုမပါရင် တိုးတက်မှုမရှိနိုင်သလို၊ အတွေ့အကြုံရှိသူရဲ့ တည်ငြိမ်မှုမပါရင်လည်း ဖရိုဖရဲတွေ ဖြစ်ကုန်မှာပါ။ အဓိကကတော့ ကိုယ့်ရဲ့ ဦးနှောက်က ဘယ်လို အလုပ်လုပ်နေလဲဆိုတာကို သိပြီး အစွန်းမရောက်အောင် ထိန်းကျောင်းနိုင်ဖို့ပါပဲ။

မနေ့က ရေးထားတာ အဆက် စိတ်ဓာတ်ကျဆင်းမှု Depression အကြောင်းပြောရအောင်။ ခေတ်ကလည်း တွန်းပို့နေတော့ လူငယ်တွေကြားထဲ ပြောရမယ့် ...
15/02/2026

မနေ့က ရေးထားတာ အဆက် စိတ်ဓာတ်ကျဆင်းမှု Depression အကြောင်းပြောရအောင်။ ခေတ်ကလည်း တွန်းပို့နေတော့ လူငယ်တွေကြားထဲ ပြောရမယ့် စကားဖြစ်လာပြီ။

စိတ်ဓာတ်ကျဆင်းမှု (Depression) ဆိုတာ ပျင်းနေတာမဟုတ်ဘူး၊ စိတ်ဖျားနာနေတာပါ

စိတ်ဓာတ်ကျတယ်ဆိုတာ ရိုးရိုးလေး ဝမ်းနည်းနေတာထက် အများကြီး ပိုနက်ရှိုင်းပါတယ်။ အရင်က ကိုယ်ဝါသနာပါတဲ့ အရာတွေကို လုံးဝ စိတ်မပါတော့တာ၊ အမြဲတမ်း နုံးချိနေတာ၊ အိပ်မပျော်တာ ဒါမှမဟုတ် အမြဲအိပ်ချင်နေတာမျိုးတွေ ခံစားရတတ်ပါတယ်။ ဘာအကြောင်းရင်းမှမရှိဘဲ ငိုချင်နေတာမျိုး ဒါမှမဟုတ် ဘာကိုမှ ခံစားလို့မရတော့ဘဲ ထုံထိုင်းနေတာမျိုးဟာ Depression ရဲ့ လက္ခဏာတွေပါပဲ။

ဒါဟာ ကိုယ်က စိတ်ပျော့ညံ့လို့ ဖြစ်တာမဟုတ်သလို ကိုယ့်ဘာကိုယ် လုပ်ယူနေတာလည်း မဟုတ်ပါဘူး။ အဓိကကတော့ ဦးနှောက်ထဲက စိတ်ခံစားချက်ကို ထိန်းချုပ်တဲ့ ဓာတ်ပစ္စည်းလေးတွေ မမျှတတော့တာကြောင့် ဖြစ်ရတာပါ။ မျိုးရိုးဗီဇကြောင့် ဖြစ်နိုင်သလို၊ ငယ်စဉ်ကရခဲ့တဲ့ စိတ်ဒဏ်ရာတွေ၊ မိသားစုပြဿနာတွေနဲ့ လက်ရှိရင်ဆိုင်နေရတဲ့ လူမှုရေး၊ စီးပွားရေး ဖိအားတွေကြောင့်လည်း ဖြစ်တတ်ပါတယ်။

ဒီလိုဖြစ်လာရင် ပထမဆုံးအဆင့်အနေနဲ့ "ငါဖျားနေတာပဲ" လို့ လက်ခံဖို့ လိုပါတယ်။ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အပြစ်တင်တာကို ရပ်လိုက်ပါ။ ယုံကြည်ရတဲ့သူတစ်ယောက်ကို ရင်ဖွင့်ပါ။ စကားပြောလိုက်တာက ရင်ထဲက အဆိပ်တွေကို အပြင်ထုတ်လိုက်သလိုပါပဲ။

ပြီးတော့ တစ်နေ့တာ လုပ်ငန်းဆောင်တာ သေးသေးလေးတွေကနေ စတင်ပါ။ ဥပမာ- ဒီနေ့ အိပ်ရာထနိုင်ခဲ့တယ်၊ ရေချိုးနိုင်ခဲ့တယ်ဆိုတာဟာ ကိုယ့်အတွက် အောင်မြင်မှုပါပဲ။ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အရမ်းကြီး အားမတင်းခိုင်းပါနဲ့။ တကယ်လို့ အရမ်းပြင်းထန်လာရင်တော့ ကျွမ်းကျင်တဲ့ စိတ်ပညာရှင်တွေနဲ့ ဆွေးနွေးဖို့ ဝန်မလေးပါနဲ့။

သင့်သူငယ်ချင်းတစ်ယောက်က ဒီလိုဖြစ်နေရင် "အားတင်းထားပါ"၊ "ပျော်ပျော်နေပါ" ဆိုတဲ့ စကားလုံးတွေကို ရှောင်ပေးပါ။ အဲ့ဒီစကားတွေက သူတို့ကို ပိုပြီး စိတ်ဖိစီးစေပါတယ်။ အဲ့ဒီအစား "မင်းအတွက် ငါရှိတယ်"၊ "မင်းပြောတာတွေကို ငါနားထောင်ပေးမယ်" ဆိုတဲ့ စကားမျိုးက သူတို့အတွက် ပိုပြီး ခွန်အားဖြစ်စေပါတယ်။

သူတို့ကို အပြင်သွားဖို့ ဒါမှမဟုတ် အလုပ်တစ်ခုခုလုပ်ဖို့ အတင်းမတိုက်တွန်းပါနဲ့။ သူတို့ အဆင်သင့်ဖြစ်တဲ့အထိ ဘေးကနေ စိတ်ရှည်ရှည်နဲ့ စောင့်ပေးပါ။ တစ်ခါတလေ ဘာမှမပြောဘဲ ဘေးမှာ ထိုင်နေပေးတာမျိုးကတင် သူတို့အတွက် အကြီးမားဆုံး အားဆေး ဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။

Depression ဆိုတာ မှောင်မည်းနေတဲ့ လိုဏ်ဂူတစ်ခုထဲ ရောက်နေသလိုပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ အဲ့ဒီလိုဏ်ဂူရဲ့ အဆုံးမှာ အလင်းရောင် ရှိပါတယ်။ အချိန်ခဏပေးပြီး စနစ်တကျ ကုသမှုခံယူရင် အရင်လို ပြန်ပြီး တောက်ပလာမှာပါ။ သင်ဟာ တစ်ယောက်တည်း မဟုတ်ဘူးဆိုတာ အမြဲသတိရပါ။

14/02/2026

Big shout out to my newest top fans! 💎

Soe Koko,
Gipsy Kaung Lay,
Aung Ye Kyaw,
Thu Ya Phyo,
Htet Myat Aung,
ဇော် ထက် လင်း

ချစ်တဲ့အကြောင်း ပြောကြရအောင်။ FA တွေအတွက်လည်း အသုံးဝင်လောက်ပါတယ်။ ဘောလုံးအသင်းတစ်သင်းမှာ အသင်းသားအချင်းချင်းကြားက Broman...
14/02/2026

ချစ်တဲ့အကြောင်း ပြောကြရအောင်။ FA တွေအတွက်လည်း အသုံးဝင်လောက်ပါတယ်။

ဘောလုံးအသင်းတစ်သင်းမှာ အသင်းသားအချင်းချင်းကြားက Bromance လို့ခေါ်တဲ့ ခိုင်မြဲတဲ့သံယောဇဉ်ဟာ ပျော်ရွှင်ဖို့သက်သက်ထက် ပိုနက်နဲပြီး တစ်ဖက်လူကို သေမင်းလက်ကနေ ဆွဲထုတ်နိုင်တဲ့ အစွမ်းရှိပါတယ်။

ယောင်္ကျားလေးအချင်းချင်းကြားမှာ "ငါ တကယ်စိတ်ဓာတ်ကျနေတယ်" လို့ ပြောဖို့က သိက္ခာကျတယ်လို့ ထင်တတ်ကြပေမဲ့ တကယ့် Bromance က အဲဒီမာနတွေကို ဖယ်ရှားပေးပြီး စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုံခြုံမှုပေးနိုင်တဲ့ အကာအကွယ်တစ်ခု ဖြစ်လာပါတယ်။ ပြောရရင် သူငယ်ချင်းတစ်ယောက်က ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ ငြိမ်နေတာ၊ ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးတွေ ကျဆင်းနေတာကို အရင်ဆုံး သတိထားမိတာဟာ အရင်းနှီးဆုံး Bromance ရှိသူပါပဲ။

"မင်း ဘာဖြစ်နေတာလဲ၊ ငါ့ကို ပြောလို့ရတယ်" ဆိုတဲ့ စကားတစ်ခွန်းက အထီးကျန်နေတဲ့သူအတွက် "ငါ့ကို ဂရုစိုက်မယ့်သူ ရှိသေးပါလား" ဆိုတဲ့ အသက်ရှင်ချင်စိတ်ကို အကြီးအကျယ် ဖြစ်စေပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဝေဖန်ရမှာကတော့ ကျွန်တော်တို့ အားကစားလောကမှာ "ယောက်ျားဆိုတာ မာကျောရမယ်" ဆိုတဲ့ အမြင်ကြီးကြောင့် စိတ်ဒဏ်ရာတွေကို ဖုံးကွယ်ထားကြတာပါပဲ။ ဒါဟာ အမှားကြီးဖြစ်ပြီး တကယ့် Bromance ဆိုတာ သူငယ်ချင်းတစ်ယောက် စိတ်ဓာတ်ကျနေချိန်မှာ "မင်းအဆင်မပြေသေးလည်း ရတယ်၊ ငါတို့ ရှိတယ်" လို့ ဖေးမပေးတာမျိုး ဖြစ်ရပါမယ်။

အတူတူ ကန်ရင်း နောက်ပြောင်တာ၊ ပွဲပြီးလို့ အတူတူ အချိန်ဖြုန်းတာတွေက စိတ်ထဲက အဆိပ်တွေကို ထုတ်ပစ်ဖို့ အခွင့်အရေး ရစေတဲ့အတွက် Su***de Prevention လို့ခေါ်တဲ့ အဆုံးစီရင်မှုကို တားဆီးရာမှာ အထိရောက်ဆုံး လက်နက်တစ်ခု ဖြစ်လာပါတယ်။ အနှစ်ချုပ်ရရင် ဘောလုံးပွဲရှုံးရင် နောက်တစ်ပွဲ ပြန်ကန်လို့ ရပေမဲ့ သူငယ်ချင်းတစ်ယောက် ဆုံးရှုံးသွားရင်တော့ ဘယ်တော့မှ ပြန်မရနိုင်တော့တဲ့အတွက် အသင်းသားအချင်းချင်း Bromance ရှိအောင် တည်ဆောက်တာဟာ တစ်ယောက်ကိုတစ်ယောက် ကယ်တင်ဖို့အတွက် အရေးအကြီးဆုံး လုပ်ရပ်ဖြစ်ပါတယ်။

ဘောလုံးကန်နေရင်း ခြေထောက်တွေ လေးလံလာပြီး အသက်ရှူရခက်အောင် မောလာတဲ့နောက်ကွယ်မှာ တကယ့်ကို စိတ်ဝင်စားဖို့ကောင်းတဲ့ ဇီဝဓာတုဗ...
12/02/2026

ဘောလုံးကန်နေရင်း ခြေထောက်တွေ လေးလံလာပြီး အသက်ရှူရခက်အောင် မောလာတဲ့နောက်ကွယ်မှာ တကယ့်ကို စိတ်ဝင်စားဖို့ကောင်းတဲ့ ဇီဝဓာတုဗေဒ ဖြစ်စဉ်တွေ အများကြီးရှိပါတယ်။ လူတော်တော်များများက အောက်ဆီဂျင် မလောက်လို့ မောတာလို့ပဲ ရိုးရိုးလေး ထင်ကြပေမဲ့ တကယ်တော့ ခန္ဓာကိုယ်ထဲက "စွမ်းအင်စက်ရုံ" တွေနဲ့ "အမှိုက်စွန့်စနစ်" တွေ အလုပ်မနိုင်တော့တဲ့ သိပ္ပံနည်းကျ တိုက်ပွဲတစ်ခု ဖြစ်နေတာပါ။

အဓိကတရားခံကတော့ ကျွန်တော်တို့ ကြွက်သားတွေထဲမှာ ရှိတဲ့ စွမ်းအင်ငွေကြေးလို့ ခေါ်တဲ့ ATP (Adenosine Triphosphate) တွေ ကုန်သွားတာကနေ စတာပါ။ ဘောလုံးကန်တယ်ဆိုတာ တစ်ချက်တစ်ချက် အရှိန်ပြင်းပြင်း ပြေးလိုက်၊ ပြန်နားလိုက်နဲ့ အားစိုက်ထုတ်မှု အမျိုးမျိုးကို လုပ်ရတာပါ။ အဲဒီလို အရှိန်ပြင်းပြင်း ဝုန်းခနဲ ပြေးလိုက်တဲ့အခါ ခန္ဓာကိုယ်က အောက်ဆီဂျင်ကို စောင့်မနေတော့ဘဲ အရေးပေါ်နည်းလမ်းနဲ့ စွမ်းအင်ကို အမြန်ဆုံး ထုတ်ပေးရပါတယ်။ အဲဒီလို အရေးပေါ် စွမ်းအင်ထုတ်တဲ့အခါမှာ ဘေးထွက်ပစ္စည်းအနေနဲ့ ဟိုက်ဒရိုဂျင် အိုင်းယွန်း (H+) တွေ ကြွက်သားထဲမှာ အများကြီး စုပုံလာပါတယ်။ လူတွေ ပြောလေ့ရှိတဲ့ လက်တစ်အက်စစ် (Lactic Acid) ထက်စာရင် ဒီအိုင်းယွန်းတွေက ပိုဆိုးပါတယ်။ သူတို့က ကြွက်သားထဲမှာ အက်စစ်ဓာတ်ကို အရမ်းများလာစေပြီး ကြွက်သားတွေ ကျုံ့ဆန့်ဖို့ လိုအပ်တဲ့ ကယ်လ်စီယမ် (Calcium) ရဲ့ အလုပ်လုပ်ပုံကို သွားနှောင့်ယှက်တာကြောင့် ခြေထောက်တွေက ကိုယ့်စကားနားမထောင်တော့ဘဲ လေးလံလာပြီး ပူထူလာရတာပါ။

တစ်ဖက်မှာလည်း အသက်ရှူတာ ဘာလို့ အရမ်းမြန်လာသလဲဆိုတာကို ကြည့်ရင် ပိုတောင် စိတ်ဝင်စားဖို့ ကောင်းပါသေးတယ်။ ဒါက အောက်ဆီဂျင် လိုချင်တာထက် သွေးထဲမှာ အဆမတန် များနေတဲ့ ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ် (CO2) တွေကို အပြင်ထုတ်ချင်လို့ပါ။ သွေးထဲမှာ CO2 ဓာတ်က အက်စစ်ဓာတ်ကို ဖြစ်စေတဲ့အတွက် ဦးနှောက်ထဲက အာရုံခံစနစ်တွေက ဒါကို သိတာနဲ့ အဆုတ်ကို အတင်းအမိန့်ပေးပြီး ပြင်းပြင်းထန်ထန် ရှူထုတ်ခိုင်းရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ရင်ဘတ်ကြီး တစ်လှုပ်လှုပ်နဲ့ မောဟိုက်လာရတာပါ။

ဒါ့အပြင် အရေးကြီးဆုံး သိပ္ပံအချက်ကတော့ "ဦးနှောက်ရဲ့ ကာကွယ်ရေးစနစ်" (Central Governor Theory) ပါပဲ။ ကျွန်တော်တို့ ကွင်းထဲမှာ "လုံးဝ ဆက်မပြေးနိုင်တော့ဘူး" လို့ ခံစားရတာဟာ တကယ်တော့ ကြွက်သားတွေ လုံးဝပျက်စီးသွားလို့ မဟုတ်ပါဘူး။ နှလုံးနဲ့ တခြားအင်္ဂါတွေ အန္တရာယ်မဖြစ်အောင် ဦးနှောက်ကနေ ကြိုတင်ပြီး "ပင်ပန်းပြီ" ဆိုတဲ့ အချက်ပေးချက်ကို ပို့ပြီး အရှိန်သတ်ပစ်လိုက်တာပါ။ ဒါကို Central Fatigue လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဦးနှောက်က ခန္ဓာကိုယ်ကြီး ပြိုလဲမသွားအောင် ဘရိတ်အုပ်လိုက်တာလို့ ပြောလို့ရပါတယ်။

ဒီလို မောလာတဲ့အခါ ကွင်းထဲမှာတင် အမောသက်သာအောင် လုပ်နိုင်တဲ့ နည်းစနစ်တွေ ရှိပါတယ်။ အဓိကကတော့ အသက်ရှူနည်းပါ။ အမောအရမ်းဆို့လာရင် နှာခေါင်းကနေ ခပ်ပြင်းပြင်းရှူသွင်းပြီး ပါးစပ်ကနေ လေကုန်အောင် ပြန်မှုတ်ထုတ်တဲ့နည်း (Pursed-lip breathing) ကို သုံးသင့်ပါတယ်။ ဒါက သွေးထဲက ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ်တွေကို မြန်မြန်စွန့်ထုတ်နိုင်အောင် ကူညီပေးလို့ အသက်ရှူနှုန်းကို ပြန်တည်ငြိမ်စေပါတယ်။ နောက်ပြီး ကွင်းထဲမှာ မောလို့ နားတဲ့အခါ ခါးကို ကိုင်းပြီး ဒူးပေါ် လက်ထောက်နားတာက မတ်တပ်ရပ်နားတာထက် ပိုပြီး အသက်ရှူရ ချောင်စေပါတယ်။ ဒါက ရင်ဘတ်ထဲက ကြွက်သားတွေကို ပိုပြီး ပွင့်သွားစေလို့ပါ။

ပွဲပြီးသွားတဲ့အခါမှာတော့ ခန္ဓာကိုယ်ထဲက အက်စစ်ဓာတ်တွေ လျော့ကျသွားဖို့ လမ်းလျှောက်တာမျိုးနဲ့ Active Recovery လုပ်ပေးရပါတယ်။ ပြီးရင်တော့ ကြွက်သားထဲက စွမ်းအင်တွေ ပြန်ဖြည့်ဖို့ ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်နဲ့ ပရိုတင်း ကြွယ်ဝတဲ့ အစားအစာတွေကို စားပေးပြီး ရေဓာတ် ပြန်ဖြည့်ပေးခြင်းအားဖြင့် အမောကို အမြန်ဆုံး ပြေပျောက်စေနိုင်ပါတယ်။ အနှစ်ချုပ်ပြောရရင် ဘောလုံးကန်လို့ မောတာဟာ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ စွမ်းအင်ကုန်ဆုံးမှု၊ အမှိုက်စုပုံမှုနဲ့ ဦးနှောက်ရဲ့ ကာကွယ်ရေးစနစ်တွေ ပေါင်းစပ်ထားတဲ့ သိပ္ပံနည်းကျ ဖြစ်စဉ်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ဒါကို အသက်ရှူနည်းစနစ်နဲ့ အနားယူမှု ပုံမှန်ရှိခြင်းအားဖြင့် ပိုမိုခံနိုင်ရည် ရှိလာအောင် လုပ်ဆောင်နိုင်ပါတယ်။

၁၈+ လေး နည်းနည်းပြောရအောင်ပွဲမတိုင်ခင် လိင်ကိစ္စ ပြီးမြောက်ထားတာ (Or**sm) Performance ထိခိုက်လားဆိုတဲ့ မေးခွန်းပါကစားသမာ...
11/02/2026

၁၈+ လေး နည်းနည်းပြောရအောင်

ပွဲမတိုင်ခင် လိင်ကိစ္စ ပြီးမြောက်ထားတာ (Or**sm) Performance ထိခိုက်လားဆိုတဲ့ မေးခွန်းပါ

ကစားသမားတစ်ယောက်ရဲ့ Performance ဆိုတာ "အင်ဂျင်" တစ်ခုတည်းနဲ့ မဟုတ်ဘဲ "လျှပ်စစ်စနစ်" (ဦးနှောက်နဲ့ အာရုံကြော) နဲ့လည်း ဆိုင်ပါတယ်။ သိပ္ပံနည်းကျ ကြည့်ရင် Or**sm ဖြစ်တာဟာ ခန္ဓာကိုယ်ကို အလွန်အမင်း ပင်ပန်းစေတာမျိုး မဟုတ်ပါဘူး (ပျမ်းမျှအားဖြင့် လှေကားနှစ်ထပ်စာ တက်သလောက်ပဲ အားအင်ကုန်တာပါ)။

Or**sm ဖြစ်တဲ့အခါမှာ ဦးနှောက်ကနေ အောက်ဆီတိုစင် (Oxytocin) နဲ့ ပရိုလက်တင် (Prolactin) ဆိုတဲ့ ဓာတ်တွေကို အများကြီး ထုတ်လိုက်ပါတယ်။ သိပ္ပံနည်းကျ ကြည့်ရင် ဒီဓာတ်တွေက လူကို နွေးထွေးပြီး အေးချမ်းတဲ့ ခံစားချက်မျိုး ပေးတာပါ။ အားကစားသမား တစ်ယောက်အတွက်ကတော့ ကွင်းထဲမှာ "အေးချမ်း" နေလို့ မရပါဘူး။ ပြိုင်ဘက်ကို ယှဉ်တိုးဖို့၊ ဘောလုံးကို အတင်းလုဖို့ဆိုရင် တိုက်ခိုက်လိုစိတ် (Aggression) ရှိနေရပါမယ်။ အဲဒီ ဟော်မုန်းတွေက အဲဒီစိတ်ကို သွားပြီး အရှိန်သတ်ပစ်လိုက်သလို ဖြစ်သွားတာပါ။

နောက်တစ်ခုကတော့ တုံ့ပြန်မှု (Reaction Time) ပါ။ ကျွန်တော်တို့ ဦးနှောက်ထဲမှာ စိတ်လှုပ်ရှားမှုနဲ့ တက်ကြွမှုကို ထိန်းချုပ်တဲ့ ဒိုပါမင်း (Dopamine) ဆိုတာ ရှိပါတယ်။ Or**sm ဖြစ်နေတဲ့ အချိန်မှာ ဒိုပါမင်းက အမြင့်ဆုံးကို တက်သွားပြီးတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် အောက်ကို ဝုန်းခနဲ ပြန်ထိုးဆင်းသွားပါတယ်။ အဲဒီလို ဒိုပါမင်းဓာတ် နည်းသွားတဲ့ အချိန်မှာ လူက "မလှုပ်ချင် မကိုင်ချင်" ဖြစ်လာပြီး ကွင်းထဲမှာ ဘောလုံးရောက်လာရင်တောင် ချက်ချင်း တုံ့ပြန်ဖို့ စက္ကန့်ပိုင်းလောက် နှေးသွားတာမျိုး ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ ဒါဟာ အဆင့်မြင့်ကစားသမားတွေအတွက်တော့ တကယ့်ကို သိသာတဲ့ ထိခိုက်မှုပါ။

နောက်ဆုံးတစ်ချက်ကတော့ ကြွက်သားတွေရဲ့ အနားယူမှု (Muscle Relaxation) ပါ။ Or**sm ဖြစ်ပြီးတဲ့အခါ ကြွက်သားတွေက အမြင့်ဆုံး တင်းအားကနေ လုံးဝ လျော့ရဲသွားတဲ့ အခြေအနေကို ရောက်သွားပါတယ်။ ဒါကို သိပ္ပံအခေါ်အရ Resolution phase လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဒီအခြေအနေမှာ ကြွက်သားတွေက အေးဆေး နားနေချင်တဲ့ ပုံစံမျိုး ဖြစ်သွားတာမို့လို့ နောက်တစ်နေ့ မနက်မှာ ပြင်းထန်တဲ့ အားကစား သွားလုပ်တဲ့အခါ ကြွက်သားတွေက အရင်လို တောင့်တင်းခိုင်မာမှု မရှိဘဲ "ပျော့" နေသလိုမျိုး ကစားသမားက ခံစားရနိုင်ပါတယ်။
အချုပ်ကတော့ အင်အားကုန်သွားတာထက်၊ ဦးနှောက်နဲ့ ကြွက်သားတွေက "နားချင်တဲ့ စနစ်" ထဲကို ရောက်သွားတာကြောင့် Performance ကျသွားရတာ ဖြစ်ပါတယ်။

Address

Mandalay

Telephone

+959987516159

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Chevaliers de Maha posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Share

Category