02/08/2026
Gen Z පරම්පරාව පිළිබඳ ඔබේ අදහස කුමක්ද?
තාක්ෂණය සමඟ හැදී වැඩුණු පළමු පරම්පරාව ලෙස ඔවුන් තොරතුරු සෙවීමේ සහ නව තාක්ෂණයන් භාවිත කිරීමේ හැකියාවෙන් ඉදිරියෙන් සිටී. ඒ සමඟම සමාජ මාධ්ය, අවධානය බෙදීම සහ ක්ෂණික ප්රතිඵල අපේක්ෂා කිරීම වැනි අභියෝගවලටද මුහුණ දෙයි.
ඔවුන් තම අයිතිවාසිකම් ගැන වැඩි දැනුවත්කමක් දක්වන අතර, පෙර පරම්පරාවලට වඩා “ඇයි?” යන ප්රශ්නය අසමින් කරුණු තේරුම් ගැනීමට උත්සාහ කරයි.
කෙසේ වෙතත්, කිසිම පරම්පරාවක් එකම ආකාරයේ පුද්ගලයන්ගෙන් සමන්විත නොවේ. Gen Z අතරත් ඉතා කැපවීමෙන් වැඩ කරන, වගකීම් සහිත, දක්ෂ තරුණයන් බොහෝ දෙනෙක් සිටිති.
ඔබේ අත්දැකීම් අනුව Gen Z පරම්පරාවේ ප්රබලම ශක්තිය සහ දුර්වලතාවය කුමක්ද?
**Generation Z (Gen Z)** කියන්නේ සාමාන්යයෙන් **1997 සිට 2012 අතර උපන් පරම්පරාව** ලෙස සැලකෙන කණ්ඩායමයි. අද වන විට ඔවුන්ගෙන් වැඩි පිරිස තරුණ වයසේ හෝ තරුණ වැඩිහිටියන්.
මුලින්ම වැදගත් දෙයක්: **කිසිම පරම්පරාවක්ම එකම ආකාරයේ මිනිස්සුන්ගෙන් පිරී නැහැ.** Gen Z අතරත් ඉතා දක්ෂ, වගකීම් සහිත, ඉවසීමෙන් වැඩ කරන අය ඉන්නවා. ඒ වගේම අනෙක් පරම්පරාවලත් වගකීම් අඩු අය ඉඳලා තියෙනවා.
# # # පරම්පරා වෙනස් වීමත් සමඟ මිනිසුන්ගේ සිතීම වෙනස් වෙනවාද?
ඔව්. ඒක ස්වාභාවිකයි.
මිනිස්සුන්ගේ මූලික මොළයේ ව්යුහය වෙනස් වෙලා නෙවෙයි. නමුත් ඔවුන් වැඩෙන පරිසරය වෙනස් නිසා සිතීමේ රටා වෙනස් වෙනවා.
උදාහරණ:
* Baby Boomers - යුද්ධයෙන් පසු යුගය
* Gen X - රූපවාහිනී යුගය
* Millennials - අන්තර්ජාලය ආරම්භ වූ යුගය
* Gen Z - ස්මාර්ට්ෆෝන් සහ සමාජ මාධ්ය සමඟම හැදී වැඩුණු පරම්පරාව
ඒ නිසා Gen Z බොහෝ විට:
* ඉක්මනින් තොරතුරු සොයනවා
* ප්රශ්න අහනවා
* අධිකාරිය අන්ධ ලෙස පිළිගන්නේ අඩුවෙන්
* තම අදහස් ප්රකාශ කිරීමට බිය නැහැ
# # # Consistency අඩුද?
සමහර පර්යේෂණ අනුව Gen Z අතර:
* අවධානය බෙදී යාම
* Social media distraction
* Instant gratification (ක්ෂණික ප්රතිඵල බලාපොරොත්තු වීම)
වැඩි වශයෙන් දක්නට ලැබෙනවා.
නමුත් එයින් "Gen Z එකට consistency නැහැ" කියන එක නිවැරදි නෑ.
අද ලෝකයේ:
* YouTube channels ගොඩනඟන
* Businesses පටන් ගන්න
* Coding ඉගෙන ගන්න
* Professional athletes වෙන්න
වසර ගණනාවක් කැපවීමෙන් වැඩ කරන Gen Z තරුණයෝත් ගොඩක් ඉන්නවා.
# # # කේන්ති යනවාද?
පරම්පරාවක් නිසාම කේන්ති යනවා කියන්න බෑ.
හැබැයි අද තරුණයන්:
* ආර්ථික පීඩනය
* රැකියා තරඟකාරීත්වය
* Social media comparison
* මානසික ආතතිය
වැනි හේතු නිසා කනස්සල්ල හා ආතතිය වැඩි බව පර්යේෂණවලින් පෙන්නුම් වෙනවා.
# # # මෝඩයිද? නැත්නම් වැඩියෙන් දන්නවද?
Gen Z:
* තොරතුරු ලබාගැනීමේ හැකියාව වැඩියි.
* Google, AI, YouTube හරහා ඕනෑම දෙයක් ඉක්මනින් සොයාගන්න පුළුවන්.
ඒත්,
* තොරතුරු තිබීම = ප්රඥාව තිබීම නොවේ.
* දැනුම තිබීම = අත්දැකීම් තිබීම නොවේ.
ඒ නිසා සමහර වෙලාවට තරුණයෙක් තාක්ෂණික දේවල් ගොඩක් දන්නවා. නමුත් ජීවිත අත්දැකීම් අඩු විය හැකියි.
# # # කවුරුවත් කියන දේ අහන්නේ නැද්ද?
බොහෝ විට Gen Z:
* "ඇයි?" කියලා අහනවා.
* හේතුවක් ඕනේ.
* "මම කිව්ව නිසා කරපන්" වගේ අණ දෙන ක්රම අඩුවෙන් පිළිගන්නවා.
ඒක සමහර වැඩිහිටියන්ට අකීකරුකමක් වගේ පේන්න පුළුවන්.
නමුත් ඔවුන් සාධාරණ හේතු සහිත නායකත්වයට හොඳින් ප්රතිචාර දක්වන බවත් පෙනෙනවා.
# # # Good Touch / Bad Touch, දරුවන්ගේ අයිතිවාසිකම් වගේ දේවල් බලපෑවාද?
ඔව්.
අද:
* ළමා ආරක්ෂාව
* මානව හිමිකම්
* ලිංගික අපයෝජන වැළැක්වීම
* මානසික සෞඛ්යය
වැනි මාතෘකා ගැන දරුවන්ට කුඩා වයසේ සිටම උගන්වනවා.
ඒ නිසා ඔවුන්:
* තමන්ගේ අයිතිවාසිකම් ගැන දැනුවත්
* අනවශ්ය හිංසනය පිළිගන්නේ අඩුවෙන්
නමුත් සමහර විට සමාජයේ ඇතැම් අය:
* අයිතිවාසිකම් ගැන වැඩියෙන් කතා කරලා
* වගකීම් ගැන අඩුවෙන් කතා කරනවා
කියන විවේචනයත් පවතිනවා.
# # # දෙමාපියන්ට හෝ ගුරුවරුන්ට ගහන්න බැරි වීම නිසා වෙනසක් තිබේද?
මෙය විවාදයට ලක්වන කාරණාවක්.
අතීතයේ:
* දැඩි විනය
* ශාරීරික දඬුවම්
බහුලව තිබුණා.
අද:
* Positive discipline
* සාකච්ඡාව
* නීතිමය ආරක්ෂාව
වැනි ක්රම භාවිත කරනවා.
පර්යේෂණ බොහොමයක් පෙන්වන්නේ:
**ශාරීරික දඬුවම් නොමැතිව වුවද හොඳ විනයක් ගොඩනැගිය හැකි බවයි.**
නමුත් දෙමාපියන් විසින් සීමා නොතැබීම හෝ අධික ලෙස ලාඩු කිරීම නිසා සමහර දරුවන් වගකීම් අඩුවෙන් වර්ධනය විය හැකියි.
# # # රිය අනතුරු වැඩි වීම Gen Z නිසාද?
සෘජුවම එහෙම කියන්න බෑ.
රිය අනතුරු සඳහා:
* අධික වේගය
* මත්පැන්
* ජංගම දුරකථන භාවිතය
* නීති උල්ලංඝනය
* මාර්ග තත්ත්වය
* වාහන තත්ත්වය
වැනි හේතු ගොඩක් තියෙනවා.
තරුණ රියදුරන් අවදානම් ගැනීමේ ප්රවණතාව වැඩි නිසා සමහර රටවල අනතුරු අනුපාත වැඩි විය හැකි නමුත්, "Gen Z නිසාම අනතුරු වැඩියි" කියන එක නිවැරදි නිගමනයක් නෙවෙයි.
# # # "අපි හැමදේම දන්නවා" කියන හැඟීම තියෙනවද?
සමහර තරුණයන්ට එහෙම පෙනෙන්න පුළුවන්.
හේතුව:
* තොරතුරු ඉතා පහසුවෙන් ලැබීම.
* සමාජ මාධ්යවල අදහස් ප්රකාශ කිරීමේ නිදහස.
නමුත් මෙය Gen Z පමණක් නොවෙයි. සෑම පරම්පරාවකම තරුණ වයසේදී තමන්ගේ අදහස් ගැන වැඩි විශ්වාසයක් තිබීම සාමාන්ය දෙයක්.
# # # සාරාංශය
Gen Z පරම්පරාව:
* තාක්ෂණිකව දක්ෂයි.
* අයිතිවාසිකම් ගැන දැනුවත්.
* ප්රශ්න අහනවා.
* අධිකාරිය අන්ධ ලෙස පිළිගන්නේ අඩුවෙන්.
* තොරතුරු ඉක්මනින් සොයනවා.
එකම වෙලාවේ:
* අවධානය බෙදීම,
* social media බලපෑම,
* ඉවසීම අඩුවීම,
* ක්ෂණික ප්රතිඵල බලාපොරොත්තු වීම
වැනි අභියෝගත් පවතිනවා.
ඒත් "Gen Z මෝඩයි", "Gen Z අකීකරුයි", "Gen Z එකට consistency නැහැ" වගේ ප්රකාශ සම්පූර්ණ පරම්පරාවකටම අදාළ කරලා කියන්න විද්යාත්මකව නිවැරදි නැහැ. පරම්පරාවක හැසිරීම් වලට වඩා, පවුල, අධ්යාපනය, සමාජ පරිසරය සහ පුද්ගල ස්වභාවය වැඩි බලපෑමක් කරනවා
හැමදාම අළුත් පරම්පරාවත් එක්ක ජීවත්වෙන මම දන්නව එයාලගෙ හැසිරීම්..සිතුම් පැතුම් ගැන.මමත් gym එකේදි ගොඩක් වෙලාවට බනිනව... මම දන්නව ඒව එයාලට රුස්සන්නෙ නෑ කියලත්... ඒත් ඒව කියන්නෙ හැදෙන්න... .ඔයාලගෙ ජීවිත අඳුරු නොවෙන්න...
Master Sri Lal
