22/05/2026
විශාදය (Depression) – හඳුනාගැනීම, හේතු සහ ප්රතිකාර
වර්තමාන සමාජයේ බොහෝ දෙනා මුහුණ දෙන නමුත් බොහෝවිට නිසි අවධානයක් නොලැබෙන මානසික සෞඛ්ය ගැටලුවක් ලෙස විශාදය හැඳින්විය හැකිය. සාමාන්ය දුකක් හෝ කෙටි කාලීන මානසික පීඩනයක් නොව, දිගුකාලීනව පුද්ගලයාගේ සිතුවිලි, හැඟීම්, දෛනික ජීවිතය සහ සමාජ සබඳතා වලට බලපාන තත්ත්වයක් ලෙස විශාදය සැලකේ.
Depression
විශාදය යනු කුමක්ද?
විශාදය යනු දිගුකාලයක් පවතින අධික දුක, උනන්දුව අඩුවීම සහ ජීවිතය පිළිබඳ බලාපොරොත්තු නැතිවීම වැනි හැඟීම් ඇති කරන මානසික රෝගී තත්ත්වයකි. මෙය පාසල්, රැකියා, පවුල් ජීවිතය සහ සමාජ සබඳතා වලටද බලපෑම් ඇති කළ හැක.
විශාදයේ ලක්ෂණ (Symptoms)
විශාදය ඇති පුද්ගලයෙකුට පහත ලක්ෂණ දක්නට ලැබිය හැකිය.
1. දිගුකාලීන දුක
දින ගණනාවක් හෝ සති ගණනාවක් පුරා අධික දුකෙන් සිටීම.
ජීවිතය පිළිබඳ උනන්දුව අඩුවීම.
2. කැමති දේවල් වලට උනන්දුව නැතිවීම
කලින් සතුටු වූ කටයුතු වලින් සතුටක් නොලැබීම.
මිතුරන් හා පවුලෙන් ඈත්ව සිටීමට උත්සාහ කිරීම.
3. ශක්තිය අඩුවීම
නිතරම වෙහෙස දැනීම.
කුඩා වැඩක් කළත් අධික මහන්සියක් දැනීම.
4. නින්දේ වෙනස්කම්
නින්ද නොයාම.
අධික ලෙස නිදාගැනීම.
5. ආහාර රුචියේ වෙනස්කම්
කෑමට අකමැති වීම.
හෝ අධික ලෙස ආහාර ගැනීම.
6. ආත්ම විශ්වාසය අඩුවීම
“මම වටිනා කෙනෙක් නෙවෙයි” වැනි සිතුවිලි ඇතිවීම.
අධික වරදකාරී හැඟීම්.
7. අවධානය අඩුවීම
පාඩම්, වැඩ හෝ තීරණ ගැනීමේ අපහසුතා.
8. අධික කෝපය හෝ චිත්තවේගීය වෙනස්කම්
සුළු දේකටත් කේන්ති යාම.
ඉක්මනින් අසහනයට පත්වීම.
විශාදයට හේතු (Reasons)
විශාදය ඇතිවීමට එකම හේතුවක් නොමැති අතර, ශාරීරික, මානසික සහ සමාජීය හේතු එකට ක්රියාකරයි.
1. මානසික පීඩනය
විභාග පීඩනය
රැකියා ගැටලු
පවුල් ගැටලු
ආදරණීය කෙනෙකු අහිමිවීම
2. සමාජීය හේතු
තනිකම
ආර්ථික අපහසුතා
සමාජයෙන් ප්රතික්ෂේප වීම
3. පවුල් හා ජානමය හේතු
පවුලේ වෙනත් අයටද විශාදය තිබීම.
4. ශාරීරික හා ජෛවික හේතු
මොළයේ රසායනික වෙනස්කම්
හෝමෝන වෙනස්වීම්
දිගුකාලීන රෝග
විශාදයේ බලපෑම්
විශාදය නිසා පුද්ගලයාගේ:
අධ්යාපනය
රැකියාව
පවුල් සබඳතා
සමාජ ජීවිතය
ශාරීරික සෞඛ්යය
යන සියල්ලටම බලපෑම් ඇතිවිය හැකිය.
විශාදයට ප්රතිකාර (Treatment)
විශාදය සුව කළ හැකි තත්ත්වයකි. නිසි ප්රතිකාර සහ සහාය ලබාගැනීම වැදගත් වේ.
1. මනෝවිද්යාත්මක උපදේශනය
මනෝවිද්යාඥයෙකු හෝ උපදේශකයෙකු සමඟ කතා කිරීමෙන් සිතුවිලි සහ හැඟීම් කළමනාකරණය කිරීමට උපකාර ලැබේ.
2. ඖෂධ ප්රතිකාර
වෛද්ය උපදෙස් යටතේ ලබාදෙන ඖෂධ සමහර අවස්ථාවලදී උපකාරී වේ.
3. සමාජ සහාය
පවුලේ සහය
මිතුරන් සමඟ කතාබහ
තනි නොවී සිටීම
4. සෞඛ්ය සම්පන්න ජීවන රටාව
නිසි නින්ද
ව්යායාම
සෞඛ්ය සම්පන්න ආහාර
විවේකය
Walking සහ සරල ව්යායාමද මානසික සෞඛ්යයට හිතකර විය හැක.
නිගමනය
විශාදය යනු නොසලකා හැරිය යුතු දෙයක් නොව, අවබෝධයෙන් සහ සහායෙන් ප්රතිකාර කළ හැකි මානසික සෞඛ්ය තත්ත්වයකි. කෙනෙකු දිගුකාලයක් දුකෙන්, උනන්දුවකින් තොරව හෝ ජීවිතය ගැන බලාපොරොත්තු නැතිව සිටිනවා නම්, ඔවුන්ට සහාය ලබාදීම සහ වෘත්තීය උපදෙස් ලබාගැනීමට උදව් කිරීම ඉතා වැදගත් වේ.
