23/03/2026
ඊගාව දවසේ නැගිටගන්න බැරි වෙන්න බර ගැහුවම මසල් හැදෙනවා? කියන එක සත්යක්ද ?
හැමෝටම කොහොමද, අද අපි කතා කරමු ජිම් යන ගොඩක් අයට තියෙන ලොකු ප්රශ්නයක් ගැන: muscle soreness එහෙමත් නැත්නම් ඇඟේ අමාරුව ගැන. අමාරු workout එකක් කරලා දවසකට දෙකකට පස්සේ ඇඟට දැනෙන ඒ රිදෙන, තද ගතිය ඔයාලා දන්නවනේ? සමහරු කියනවා අදනම් workout එක පට්ට විදිහට වැදුනා, muscles සුපිරියට හැදෙයි කියලා. තවත් අය කියනවා ඕකෙන් කිසිම තේරුමක් නෑ කියලා. ඉතින් ඇත්තටම මොකක්ද වෙන්නේ ?
මුලින්ම කියන්න ඕනේ, මේ ඇඟේ අමාරුවට අපි කියන්නේ delayed onset muscle soreness, නැත්නම් DOMS කියලා. සාමාන්යයෙන් මේක එන්නේ ඔයා ට්රේන් කරලා පැය 24ත් 72ත් අතර කාලයේදී. විශේෂයෙන්ම ඔයා අලුත් දෙයක් කරොත්, නැත්නම් සාමාන්ය ප්රමාණයට වඩා මහන්සි වුනොත්—ඒ කියන්නේ weight එක ටිකක් වැඩි කරොත්, exercise එකක් වෙනස් කරොත්, එහෙමත් නැත්නම් eccentric work (වෙයිට් එකක් පහළට ගේන කොටස) ටිකක් වැඩිපුර වෙලාව අරන් කරොත් මේ තත්ත්වය එන්න පුළුවන්. මේකෙන් ඔයාගේ ඇඟ ඔයාට කියනවා, "අපි ඒ වගේ stress එකකට කලින් ලෑස්ති වෙලා හිටියේ නෑ, ඒ නිසා දැන් අපි ප්රදාහය සහ නැවත සකස් වෙන ක්රියාවලියත් එක්ක ඩීල් කරනවා" කියලා.
ගොඩක් අය හිතනවා DOMS තියෙනවා කියන්නේ සුපිරි workout එකක්, ඒ වගේම ඇඟේ අමාරුවක් නැහැ කියන්නේ කිසිම progress එකක් නැහැ කියලා. හැබැයි මේකයි ඇත්තම කතාව: ඔයාගේ ට්රේනින් එක කොච්චර සාර්ථකද, නැත්නම් ඔයාගේ muscle සහ strength එක හැදෙනවද කියන එක මනින්න පුළුවන් විශ්වාසදායක ලකුණක් නෙවෙයි මේ ඇඟේ අමාරුව කියන එක. ඔයාගේ ඇඟ ගොඩක් ස්මාර්ට්—ඒක ඉක්මනින් හැඩගැහෙනවා (adapts). මේකට කියන්නේ repeated bout effect කියලා. ඔයා එකම exercises දිගටම කරනකොට, ඒකෙන් එන ඇඟේ අමාරුව අඩුවෙලා යනවා, DOMS අඩු උනත් කාලයක් ව්යායාම කරලා ඔයාගේ strength එක වැඩිවෙලා muscle size එක හැදුනෙත් ඒ විදිහටමයි. DOMS දැනෙන්නෙ නැති ඒකෙන් අදහස් වෙන්නේ ඔයාගේ workout එක වැඩ කරන්නේ නැහැ කියන එක නෙවෙයි; ඔයාගේ muscles සහ nervous system එක ඒ දේවල් වලට හොඳට මුහුණ දෙන්න පුරුදු වෙලා කියන එකයි.
මේක මේ විදිහට හිතන්න: ඔයා මුලින්ම මැනුවල් ගියර් තියෙන වාහනයක් (stick shift) එලවන්න පටන් ගන්නකොට, හැමදේම අමුතුයි වගේම මහන්සියි වගේ දැනෙනවා. සති කිහිපයකට පස්සේ, ඒක ගොඩක් smooth වෙනවා, ඒ වගේම ඔයාට ඒකේ මහන්සියක් දැනෙන්නෙවත් නැති තරම්. මෙතනත් ඒ අදහසම තමයි තියෙන්නේ. ට්රේනින් එක වැඩ කරනවා කියලා පෙන්නන්න හැමතිස්සෙම ඇඟේ අමාරුවක් ඕනේ වෙන්නේ නැහැ, ඇඟ ඒකට adapt වෙනවා.
ඉතින් ඇත්තටම මාංශ පේශි වර්ධනය කරන්න නම් ඔයාලට මූලිකවම අවශ්ය වෙන්නේ දිගුකාලීනව ක්රමානුකූලව progressive overload ගමන් close to failure වෙනකන් ව්යායාම නිවැරදිව කිරීමට ඉගෙනීමයි.
දැන් ප්රායෝගිකව කතා කරොත්, මේ ඇඟේ අමාරුව ඇත්තටම අපිට වැදගත් තොරතුරක් වෙන්නේ කොයි වෙලාවටද?
ඔයා beginner කෙනෙක් නම්, ඔව්, අනිවාර්යයෙන්ම ටිකක් වැඩිපුර ඇඟේ අමාරුව බලාපොරොත්තු වෙන්න. ඔයාගේ ඇඟ තවම මේ stress එකට පුරුදු වෙලා නැහැ, ඒ නිසා එහෙම දැනෙන එක සාමාන්ය දෙයක්. ඔයා ජිම් එකට අලුත්ම කෙනෙක් වෙලත් ඔයාට කිසිම අමාරුවක් දැනෙන්නේ නැත්නම්, ඒකෙන් අදහස් වෙන්නේ ඊළඟ දවසේ ඔයාට මීට වඩා ටිකක් push කරන්න පුළුවන් කියන එක වෙන්න පුළුවන්—ඒ නිසා රෙප්ස්, බර හෝ සෙට් එකක් වැඩි කරන්න, නැත්නම් form එක tempo එක ගැන මීට වඩා අවධානය දෙන්න. හැබැයි බලෙන් අමාරුවක් හදාගන්න යන්න එපා; ඔයාගේ progress එක කණ්ණාඩියෙන්, ඔයා උස්සන බර ප්රමාණයෙන් සහ සාමාන්යයෙන් ඔයාට දැනෙන විදිහෙන් බලාගන්න පුළුවන්.
ඔයා අලුත් exercise එකක් එකතු කරද්දී නැත්නම් වෙනස් දේවල් කරද්දී—උදාහරණයක් විදිහට barbell bench press එකේ ඉඳන් dumbbell වලට මාරු වුනොත් නැත්නම් වෙනස් angle එකක් try කරොත්—බොහෝ දුරට ඇඟේ අමාරුව ආයේ එනවා. ඒකෙන් පෙන්නන්නේ ඔයාට අලුත් විදිහකට challenge එකක් දෙන්න ඒ movement එක ප්රමාණවත් කියන එකයි. හැබැයි ඔයා අලුත් දෙයක් කරලත් ඔයාට කිසිම අමාරුවක් දැනෙන්නේ නැත්නම්, ඔයාගෙන්ම අහලා බලන්න: මම සාමාන්යයෙන් කරන දේට වඩා මේක ඇත්තටම වෙනස්ද? එහෙමත් නැත්නම් මට පුළුවන්ද මීට වඩා ටිකක් බර වැඩි කරන්න, නැත්නම් eccentric part එක ටිකක් හිමීට කරන්න.
අනිත් පැත්තෙන් ගත්තොත්, ඔයා ටිකක් අත්දැකීම් තියෙන කෙනෙක් නම්, ඒ වගේම ඔයා දිගටම progress එකක් දකිනවා නම්—බර වැඩිපුර උස්සනවා, ඇඟ පිරිලා වගේ පේනවා, strength එක වැඩිවෙලා වගේ දැනෙනවා නම්—ඇඟේ අමාරුව නැති වෙලා ගියා කියලා කලබල වෙන්න එපා. ඇඟට අමාරුවක් දැනෙන්නම ඕනේ කියලා හිතාගෙන ඕනවට වඩා muscles වලට වද දෙන එකෙන් වෙන්නේ පාඩුවක්. ඒකෙන් හරියට recovery වෙන්නේ නැති වෙන්න, දිගටම පවතින වේදනාවන් එන් හෝ එහෙමත් නැත්නම් injury එකක් වුනත් එන්න පුළුවන්. වේදනාවට වඩා progress එක ගොඩක් වැදගත්.
ඊට පස්සේ තව අවස්ථාවක් තියෙනවා, ඔයාගේ muscle group එකක් කිසිම progress එකක් පෙන්වන්නේ නැති, ඒ වගේම ඔයාට කිසිම ඇඟේ අමාරුවක් දැනෙන්නෙත් නැති අවස්ථාව. එතකොට පොඩ්ඩක් පස්සට වෙලා ඔයාගේ effort එක ගැන බලන්න. ඔයා ඇත්තටම හොඳ form එකක් තියාගෙන failure එක කිට්ටුවටම push කරනවද? ඔයාගේ intensity එක හරියටම තියෙනවද? හැමදේම ලේසියි වගේ දැනෙනවා නම්, progress එක්කුත් නැතුව, අමතරව ඇඟේ අමාරුවකුත් නැත්නම්, ඒකෙන් කියන්නේ ඔයා තව ටිකක් මහන්සි වෙන්න ඕනේ කියන එකයි—සමහරවිට volume එක වැඩි කරන්න, මීට වඩා හොඳට focus කරන්න, එහෙමත් නැත්නම් ටිකෙන් ටික challenge එක වැඩි කරන්න වෙන්න පුළුවන්. ඇඟේ අමාරුව කියන දේ විතරක් තීරණාත්මක සාධකය වෙන්නේ නැහැ, හැබැයි කිසිම progress එකක් නැති එකයි, මහන්සියක් දැනෙන්නේ නැති එකයි එකතු වුනාම ඒකෙන් ඔයාට පෙන්නුම් කරනවා මොකක්ද හදාගන්න ඕනේ කියලා.
සාරාංශය විදිහට කිව්වොත්: ඇඟේ අමාරුව කියන්නේ feedback එකක් විතරයි, ඒක ඔයාගේ goal එක නෙවෙයි. ඒක හරියට ව්යායාම කරද්දී අපිට දහඩිය දානවා වගේ දෙයක්—දහඩිය දාන එකෙන් ඔයා මහන්සි වෙනවා කියලා පෙන්නුවත්, සාර්ථක workout එකක් වුණා කියලා තීරණය කරන්න හැමදාම ඇඟ පුරාම දහඩියෙන් නෑවෙන්නම ඕනේ නැහැ. සමහර දවස්වලට දහඩිය අඩුවෙන් දැම්මත් ඔයාගේ ඇඟට ව්යායාමය හොඳටම වැදිලා තියෙන්න පුළුවන් වගේම, ඇඟේ අමාරුවක් නැති වුණත් ඔයාගේ muscles හැදෙනවා. ඔයා දිගටම progressive overload කරන එක ගැන, ප්රමාණවත් තරම් protein කන එක ගැන, හොඳට නිදාගන්න එක සහ හරියට recover වෙන එක ගැන focus කරන්න. ඇත්තටම වැදගත් වෙන දේවල් ට්රැක් කරන්න: සති සහ මාස ගානක් යද්දී ඔයාගේ strength එක වැඩි වෙනවද? ඔයාගේ ඇඳුම් ඇඟට ෆිට් වෙන විදිහ වෙනස් වෙලාද? ඇත්තම ජයග්රහණය තියෙන්නේ අන්න එතනයි.
DOMS ගැන ඔයාගේ අත්දැකීම මොකක්ද? මම ආසයි ඒ ගැන දැනගන්න.ඒ වගේම මතක තියාගන්න—ඔයාගේ protein ටික හරියට ගන්න, දිගටම consistent වෙන්න, ඒ වගේම smart විදිහට ට්රේන් කරන්න.
ඉතින් මම මේ ලියපු ආටිකල් එකෙන් ඔයාලා වැදගත් දෙයක් ඉගෙන ගත්තනම් මාව ෆලෝ කරන්න. ප්රශ්න තියෙනවා නම් පහලින් කමෙන්ට් කරන්න. ඒ වගේම ඉදිරියේදී කතාකරන්න ඕනේ මාතෘකා පුලුවන්නම් යෝජනාවක් හැටියට පහළින් කමෙන්ට් කරන්න සහ තවත් මේ වගේ වැදගත් තොරතුරු ශෙයා කරන්න අපිව දිරි ගන්වන්න මේ පෝස්ට් එක ශෙයා කරන්න. පුලුවන්නම් කමෙන්ට් සෙක්ශන් එකේ or එකක් දාගෙන යන්න🙏🤍 Fit with CHE
References (for YouTube description) Schoenfeld BJ. Does exercise-induced muscle damage play a role in skeletal muscle hypertrophy? Journal of Strength and Conditioning Research. 2012;26(5):1441-1453. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22344059/
Nosaka K, et al. (various works on repeated bout effect). Example: Damage and the repeated bout effect of arm, leg, and trunk muscles induced by multi-joint exercises. European Journal of Applied Physiology. 2019. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30663816/
Recent reviews and consensus (e.g., from Journal of Strength and Conditioning Research and Applied Physiology, Nutrition, and Metabolism) support that DOMS is not required for muscle hypertrophy or strength gains, with adaptation reducing soreness without halting progress. For more on DOMS and connective tissue: Wilke J, et al. Is “Delayed Onset Muscle Soreness” a False Friend? The Potential Implication of the Fascial Connective Tissue in Post-Exercise Discomfort. International Journal of Molecular Sciences. 2021. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8431437/