10/06/2026
@ ធម្មទានពិសេស-សង្ឃានុស្សតិ viii
ពិចារណា: អញ្ជលិករណីយោ តើដូចម្តេច?
អញ្ជលិករណីយោ គឺជាគុណនាម ក្នុងភាសាបាលី មានន័យថា ជាបុគ្គល ដែលគួរដល់ការធ្វើអញ្ជលិកម្ម គឺការប្រណម្យដៃ គោរពបូជាឪ។ ពាក្យនេះ គឺជាគុណសម្បត្តិមួយ ក្នុងចំណោមគុណសម្បត្តិទាំង៩ របស់ព្រះសង្ឃសាវ័ក នៃព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ ក្នុងគោលបដិបត្តិធម៌។
ពាក្យ អញ្ជលិករណីយោ នេះ ច្រើនតែត្រូវបានសូត្រនៅក្នុង គុណព្រះសង្ឃ (សង្ឃគុណ៩) ត្រង់ឃ្លាថា៖ «អហុនេយ្យោ, បាហុនេយ្យោ, ទក្ខិណេយ្យោ, អញ្ជលិករណីយោ, អនុត្តរំ បុញ្ញក្ខេត្តំ លោកស្ស។» ដែលមានន័យថា ព្រះសង្ឃជាបុគ្គល ដែលលោកអ្នកគួរធ្វើអញ្ជលី (ការប្រណម្យដៃគោរព) ព្រោះជាស្រែបុណ្យដ៏ប្រសើរគ្មានបុគ្គលឯទៀតលើសលប់ឡើយ។
អត្ថន័យលម្អិត៖
• អញ្ជលិ ៖ ការលើកដៃទាំងពីរប្រណម្យត្រួតលើគ្នា ដើម្បីគោរពបូជា ឬនមស្ការ។
• កាលគួរធ្វើអញ្ជលិ ៖ សំដៅដល់បុគ្គលដែលមានសីលធម៌ គុណធម៌ និងការប្រតិបត្តិតែក្នុងផ្លូវល្អ ដែលធ្វើឱ្យមនុស្ស ឬទេវតា ឃើញហើយ មានចិត្តជ្រះថ្លា គោរពបូជា និងគួរលើកដៃគោរព។
* កិច្ចបដិបត្តិ ៖ ត្រង់បទនេះ យោគាវចរ គប្បីបង្អោនសតិស្មារតី ឱ្យត្រង់ចំពោះ នូវគុណរបស់ព្រះសង្ឃរតនៈ យ៉ាងដូច្នេះថា «អញ្ជលិករណីយោ - ព្រះសង្ឃជាសាវ័ក នៃព្រះមានព្រះភាគ ជាបុគ្គល ដែលគួរដល់ការធ្វើអញ្ជលិកម្ម គឺការប្រណម្យដៃ គោរពបូជា» យ៉ាងដូច្នេះ ជាដដែលៗ ម្តងហើយម្តងទៀត រហូតដល់ កើតមាន បីតិបាមោជ្ជៈ ត្រជាក់ត្រជុំ សព្វសារពាង្គកាយ សុខកាយសុខចិត្ត ស្ងប់រម្ងាប់ បានពាល់ត្រូវ នូវឧបចារសមាធិ ជាអារម្មណ៍។
