26/03/2024
ចំណុចពិសេសនៃកីឡាគឺបានបង្កើតជាវេទិការដ៏អស្ចារ្យមួយដែលជាយុទ្ធសាស្រ្តនៃការរួបរួម និងការសម្របខ្លួន។ លើសពីនេះ ប្រជាប្រិយភាពនៃកីឡាត្រូវបានជម្រុញនៃការរួមបញ្ចូល និងសុខុមាលភាពរបស់ជនដែលមានពិការភាពផងដែរ។
ជនពិការតែងតែប្រឈមមុខនឹងឧបសគ្គក្នុងសង្គម ដែលមានការយល់ឃើញអវិជ្ជមាន និងការរើសអើងនៅក្នុងសង្គមជាច្រើន។ ជាលទ្ធផលនៃការមាក់ងាយទាក់ទងនឹងពិការភាព ជនពិការជាទូទៅត្រូវបានដកចេញពីការអប់រំ ការងារ និងជីវិតសហគមន៍ ដែលបង្អត់ឱកាសសំខាន់ៗសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍសង្គម សុខភាព និងសុខុមាលភាពរបស់ពួកគេ។ នៅក្នុងសង្គមមួយចំនួន ជនពិការត្រូវបានចាត់ទុកថាពឹងផ្អែក និងមើលឃើញថាគ្មានសមត្ថភាព ដូច្នេះហើយទើបជំរុញឱ្យមានភាពអសកម្ម ដែលជារឿយៗបណ្តាលឱ្យរាងកាយរបស់ពួកគេមិនបានមានសកម្មភាពអ្វីនោះទេ ដែលលើសពីភាពពិការរបស់ពួកគេ។
កីឡាអាចជួយកាត់បន្ថយការមាក់ងាយ និងការរើសអើងដែលទាក់ទងនឹងពិការភាព ដោយសារវាអាចផ្លាស់ប្ដូរអាកប្បកិរិយារបស់សហគមន៍អំពីជនពិការឲ្យមើលឃើញពីជំនាញរបស់ពួកគេជំនួសភាពពិការវិញ និងកាត់បន្ថយទំនោរក្នុងការមើលឃើញតែពីពិការភាព។ តាមរយៈកីឡា ជនមិនមានពិការភាពមានទំនាក់ទំនងជាមួយជនមានពិការភាពក្នុងបរិបទវិជ្ជមាន ដែលបង្ខំឱ្យពួកគេបង្កើតការសន្មត់ឡើងវិញអំពីអ្វីដែលជនពិការអាចធ្វើបាន និងមិនអាចធ្វើបាន។
កីឡាផ្លាស់ប្តូរជនពិការ ដោយផ្តល់សិទ្ធិអំណាចដល់ជនពិការឱ្យមនុស្សដឹងពីសក្តានុពលពេញលេញរបស់ពួកគេ និងតស៊ូមតិសម្រាប់ការផ្លាស់ប្តូរនៅក្នុងសង្គម។ តាមរយៈកីឡា ជនពិការទទួលបានជំនាញសង្គមដ៏សំខាន់ អភិវឌ្ឍឯករាជ្យភាព និងទទួលបានសិទ្ធិអំណាចដើម្បីដើរតួជាភ្នាក់ងារនៃការផ្លាស់ប្តូរ ដើម្បីផ្ដល់ឳកាសដល់ពួកគេ។ កីឡាបង្រៀនបុគ្គលម្នាក់ៗពីរបៀបប្រាស្រ័យទាក់ទងប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព ក៏ដូចជាសារៈសំខាន់នៃការធ្វើការងារជាក្រុម និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងការគោរពចំពោះអ្នកដទៃ។ កីឡាក៏ស័ក្តិសមផងដែរក្នុងការកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែក និងអភិវឌ្ឍឯករាជ្យភាពកាន់តែខ្លាំង ដោយជួយជនពិការឱ្យមានភាពរឹងមាំខាងរាងកាយ និងផ្លូវចិត្ត និងក្លាយជាការងារមួយដ៏ល្អសម្រាប់ពួកគេទៀតផង។
ថាមពលនៃកីឡាជាឧបករណ៍ផ្លាស់ប្តូរដែលមានសារៈសំខាន់ណាស់ ជាពិសេសនោះគឺសម្រាប់ស្ត្រី ដោយសារស្ត្រីពិការតែងតែជួបប្រទះការរើសអើងពីរដងនៃភេទដែលមានពិការភាព។ វាត្រូវបានឲ្យដឹងថា 93% នៃស្ត្រីដែលមានពិការភាពមិនចូលរួមក្នុងកីឡានោះទេ ហើយមានត្រឹមតែមួយភាគបីនៃអត្តពលិកដែលពិការប៉ិណ្ណោះដែលចូលរួមការប្រកួតអន្តរជាតិ។ តាមរយៈការផ្តល់ឱកាសដល់ស្ត្រីដែលមានពិការភាពក្នុងការប្រកួតប្រជែង និងបង្ហាញពីសមត្ថភាពរាងកាយរបស់ពួកគេ កីឡាអាចជួយកាត់បន្ថយភាពមិនច្បាស់លាស់យេនឌ័រ និងការយល់ឃើញអវិជ្ជមានដែលទាក់ទងនឹងស្ត្រីដែលមានពិការភាព។
ជាងនេះទៅទៀត តាមរយៈការកែលម្អការរួមបញ្ចូល និងសុខុមាលភាពរបស់ជនពិការ កីឡាក៏អាចជួយជំរុញគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍សហស្សវត្សរ៍ (Millennium Development Goals (MDGs)) ផងដែរ។ (MDG1) នាំទៅរកការបង្កើនការងារ និងកម្រិតទាបនៃភាពក្រីក្រ និងភាពអត់ឃ្លាន ដោយជួយកាត់បន្ថយការមាក់ងាយ និងបង្កើនទំនុកចិត្តលើខ្លួនឯង។ (MDG2) កីឡាអាចជួយសម្រេចបាននូវគោលដៅនៃការអប់រំបឋមសិក្សាជាសកល ដោយកាត់បន្ថយការមាក់ងាយ ការពារកុមារពិការពីការចូលរៀន។ (MDG3) លើកកម្ពស់សមភាពយេនឌ័រ ដោយផ្តល់សិទ្ធិអំណាចដល់ស្ត្រី និងកុមារីដែលមានពិការភាព ដើម្បីទទួលបានព័ត៌មានសុខភាព ជំនាញ បណ្តាញសង្គម និងបទពិសោធន៍ភាពជាអ្នកដឹកនាំ។
អនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីសិទ្ធិជនពិការ គឺជាអង្គការអន្តរជាតិដំបូងគេដែលមានកាតព្វកិច្ចស្របច្បាប់ក្នុងការដោះស្រាយសិទ្ធិជនពិការ និងកីឡា។ មាត្រា 30 នៃអនុសញ្ញានេះនិយាយថាកីឡាសំខាន់ និងពិសេសសម្រាប់ជនពិការ ហើយចែងថា "រដ្ឋភាគីត្រូវចាត់វិធានការសមស្របដើម្បីលើកទឹកចិត្ត និងលើកកម្ពស់ការចូលរួមរបស់ជនពិការក្នុងគ្រប់កម្រិតដែលអាចធ្វើទៅបាន" ។ ហើយក៏បានអំពាវនាវដល់រដ្ឋាភិបាល រដ្ឋភាគីនៃអនុសញ្ញានេះ ដើម្បីធានាថាជនពិការមានសិទ្ធិចូលទៅកាន់កន្លែងលេងកីឡា និងកន្លែងកម្សាន្ត — ក្នុងនាមជាអ្នកទស្សនា និងជាអ្នកចូលរួមសកម្ម។ នេះក៏តម្រូវឱ្យកុមារដែលមានពិការភាពត្រូវបានបញ្ចូលទៅក្នុងការអប់រំកាយនៅក្នុងប្រព័ន្ធសាលារៀន "តាមលទ្ធភាពដែលអាចធ្វើបាន" និងរីករាយនឹងសិទ្ធិស្មើគ្នាចំពោះ "ការលេង ការកំសាន្ត និងសកម្មភាពកីឡា"។
ឯកសារយោង: https://www.un.org/development/desa/disabilities/issues/disability-and-sports.html
