24/01/2026
ÞJÁLFUN OG GERVIGREIND
Á undanförnum árum hefur gervigreind tekið stór skref inn í heim þjálfunar og gerð æfingakerfa. Í dag er hægt að slá inn örfáar setningar, til dæmis „búa til styrktarprógramm fyrir iðkendur í körfubolta“, og fá fullmótað æfingakerfi á nokkrum sekúndum.
Æfingar, sett, endurtekningar og jafnvel vikuskipting birtist nánast samstundis. Tæknilega séð er þetta stórkostlegt. Gervigreind getur byggt æfingakerfin út frá almennum lífeðlisfræðilegum lögmálum, fylgt þekktum reglum í þjálfun á borð við stigvaxandi álag og endurheimt, aðlagað magn og ákefð að ólíkum markmiðum og sparað þjálfurum mikinn tíma í grunnvinnu. Þetta vekur þó óhjákvæmilega upp spurninguna: Ef gervigreind getur skrifað æfingakerfin, hvers vegna þurfum við þá þjálfara?
Munurinn liggur í því að æfingakerfið er einfaldlega áætlun á blaði, en þjálfun er lifandi ferli milli tveggja eða fleiri einstaklinga. Gervigreind sér ekki hvernig manneskja hreyfir sig, finnur ekki fyrir þreytu, skynjar ekki andlega streitu, svefnleysi eða skort á sjálfstrausti og heyrir ekki hvernig iðkandi lýsir eigin líðan. Þjálfarinn gerir þetta hins vegar daglega. Raunverulegt hlutverk þjálfarans er því ekki að skrifa lista af æfingum, heldur að túlka stöðu einstaklingsins, aðlaga æfingakerfin í rauntíma og ákveða hvað á að gera í dag, ekki aðeins hvað stóð á blaðinu í síðustu viku. Þjálfarinn metur framkvæmd, sér muninn á góðri og slæmri hreyfingu, byggir upp aga og ábyrgð og skapar samband sem byggir á trausti.
Besti möguleiki framtíðarinnar felst því ekki í því að gervigreind taki við af þjálfurum, heldur að hún verði verkfæri í þeirra höndum. Gervigreind getur hjálpað við að hanna grunnprógröm, gefið hugmyndir að skipulagningu tímabila og unnið með gögn um álag, mælingar og framfarir. Hún getur létt á allri tölvu- og greiningarvinnu og gert ferlið skilvirkara. Þjálfarinn sér hins vegar heildarmyndina, þekkir manneskjuna á bak við tölurnar, setur gögnin í rétt samhengi og ber faglega og siðferðislega ábyrgð á ferlinu. Þar liggur munurinn sem ekki verður leystur af hólmi með gervigreindinni einni og sér.
Eftir því sem tæknin verður öflugri verður mannlegi þátturinn í raun enn verðmætari. Samskipti, hvatning, skilningur, innsæi og reynsla eru þættir sem ekki er hægt að gera skil í tölvunni. Gervigreind getur búið til gott æfingakerfi, en þjálfari býr til betri íþróttamenn. Hún getur lagt til lausnir út frá almennum reglum, en þjálfarinn metur hvort þær henti þessari manneskju, á þessu augnabliki, í þessum aðstæðum.
Niðurstaðan er því sú að gervigreind mun breyta því hvernig við skrifum æfingakerfi. Hún mun gera ferlið hraðara og mögulega nákvæmara, en hún mun aldrei horfa í augun á iðkanda, taka ábyrgð á þróun hans eða finna hið rétta jafnvægi milli álags og endurheimtar. Raunverulegt hlutverk þjálfarans í framtíðinni er ekki að keppa við gervigreind í að gera æfingakerfin, heldur að nýta hana sem verkfæri og einbeita sér að því sem gervigreindin getur ekki.