10/03/2023
ΕΙΝΑΙ Η ΓΡΗΓΟΡΗ ΑΠΩΛΕΙΑ ΚΙΛΩΝ ΚΑΤΙ ΕΦΙΚΤΟ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΟ; Ή ΕΙΝΑΙ ΕΝΑΣ ΜΥΘΟΣ;
Το σώμα μας αποθηκεύει ενέργεια με δύο τρόπους και μορφές. Ο γνωστότερος και πιο ευδιάκριτος από τους δύο είναι το λίπος, που δεν είναι τίποτα άλλο παρά η απλούστερη μορφή συμπυκνωμένης ενέργειας.
Το σώμα αποθηκεύει ενέργεια με αυτόν τον τρόπο για να μπορέσει να το χρησιμοποιήσει σε περιόδους κατά τις οποίες δεν λαμβάνει επαρκή ποσότητα ενέργειας από τις τροφές για να καλυφθούν οι ανάγκες του.
Ο οργανισμός δε γνωρίζει πότε ή αν θα υπάρξει ανάγκη για ενέργεια, για να υπολογίσει πόση ακριβώς πρέπει να αποθηκεύσει
Έτσι, όποτε δίνουμε στο σώμα μας περισσότερη και παραπανίσια ενέργεια μέσω των τροφών, αυτή αποθηκεύεται στο σώμα. Κυρίως κάτω από το δέρμα, με την μορφή του λίπους, για να χρησιμοποιηθεί όποτε χρειαστεί.
Ας μην ξεχνάμε ότι πριν εκατομμύρια χρόνια που ο άνθρωπος ζούσε από το κυνήγι, πότε έβρισκε τροφή και πότε όχι. Άρα η συσσώρευση του λίπους ήταν πολύ χρήσιμη. Ακόμη και σήμερα που δεν υπάρχει πια τέτοιο πρόβλημα όμως, ο ανθρώπινος οργανισμός λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο.
Γρήγορη απώλεια κιλών: Απλά επικίνδυνη
Κάθε παραπανίσιο κιλό λίπους που υπάρχει στο σώμα μας μπορεί να μας διατηρήσει για 4 τουλάχιστον ημέρες χωρίς να καταναλώσουμε απολύτως καμία τροφή. Αν δηλαδή έχετε 10 κιλά περισσότερα από το ιδανικό σας βάρος, τότε η μόνη οργανική διαφορά από τους άλλους είναι ότι, σε περίοδο πείνας, μπορείτε να αντέξετε περίπου 40 μέρες περισσότερο χωρίς τροφή. Αλλά δεν συνιστούμε να το δοκιμάσετε. Είναι επικίνδυνο.
Η δεύτερη αποθηκευμένη μορφή ενέργειας που υπάρχει στο σώμα είναι το γλυκογόνο, μία σύνθετη μορφή υδατάνθρακα. Αν αναλύσουμε ετυμολογικά τη λέξη, συντίθεται από τις λέξεις ύδωρ (νερό) και άνθρακας (υδατ-άνθρακας). Είναι δηλαδή, μία ένωση που περιέχει νερό και άνθρακες. Η ζάχαρη αποτελεί μία από τις απλούστερες μορφές υδατάνθρακα. Όταν λοιπόν μιλάμε για γλυκογόνο, το μυαλό σας θα πρέπει να πηγαίνει σε μία μορφή αποθήκευσης ενέργειας όπως το λίπος.
Το λίπος αποθηκεύεται κύρια κάτω απ’το δέρμα και γύρω από βασικά όργανά μας, όπως η καρδιά και το συκώτι. Αντίθετα, το γλυκογόνο αποθηκεύεται κυρίως στους μυς του σώματος. Η διαφορά του γλυκογόνου από το λίπος είναι ότι ονομάζεται και “ταχείας καύσεως ενέργεια”, ενώ το λίπος είναι ενέργεια αργής καύσης.
Υποθέστε τώρα ότι βρίσκεστε σ’ένα έρημο μέρος μαζί με τους φίλους σας όπου δεν υπάρχει άμεση επικοινωνία με τον υπόλοιπο κόσμο. Ξαφνικά, κάποιος χρειάζεται άμεση ιατρική βοήθεια, αλλά είναι αδύνατο να μεταφερθεί. Ποιός πιστεύετε ότι θα φτάσει πρώτος στο πλησιέστερο σημείο όπου μπορεί να υπάρξει βοήθεια; Μα, ασφαλώς, ο πιο γρήγορος της παρέας. Κάπως έτσι συμβαίνει και με τον οργανισμό.
Γρήγορη απώλεια κιλών: Μύθος;
Θα έχετε παρατηρήσει, άλλωστε, ότι όσες δίαιτες χαρακτηρίζονται “γρήγορες” σας συνιστούν να τις εφαρμόσετε από 7 έως, πολύ σπάνια, 10 ημέρες. Ακριβώς, δηλαδή, όσο απαιτείται για να εξαντληθούν πλήρως τα αποθέματα του γλυκογόνου και των υγρών που το συνοδεύουν.
Στην συνέχεια, ό,τι και να κάνετε, η ασφαλέστερη ποσότητα βάρους που μπορείτε να χάνετε σε διάστημα ενός μήνα είναι τα 4 με 5 κιλά. Σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις, όπου έχουμε άτομα με βάρος άνω των 100 κιλών και μόνο για τα συγκεκριμένα άτομα, μπορούμε να πετύχουμε λίγο μεγαλύτερη απώλεια βάρους. Τότε συμβάλλουν και άλλοι παράγοντες που κι’αυτοί, όμως, είναι πάντοτε απολύτως προκαθορισμένοι από τους νόμους της φύσης.
Για παράδειγμα, όταν σε μια δίαιτα σας συνιστούν την πλήρη αποχή από το αλάτι, δημιουργείται μια ανακατανομή της ισορροπίας των μετάλλων. Η συνέπεια είναι να υπερλειτουργούν τα νεφρά και να αποβάλουν μεγάλες ποσότητες ούρων. Αυτή η απώλεια, εμφανίζεται ως απώλεια βάρους.
Το φαινόμενο αυτό άλλοτε είναι επιθυμητό και άλλοτε όχι. Η ισορροπία αυτή αποκαθίσταται με την προσθήκη αλατιού στο φαγητό ή με την κατανάλωση τροφίμων που περιέχουν αλάτι.
Ένα πολύ σημαντικό σημείο που πρέπει να προσέξετε είναι η απειλή που παραμονεύει την καλαίσθητη εμφάνιση του σώματός σας. Το γλυκογόνο, όπως είπαμε, είναι αποθηκευμένο κύρια στους μυς και μαζί του και το νερό. Όταν λοιπόν από το σώμα χάνουμε πολλά υγρά, παρουσιάζεται χαλάρωση στους μυς με συνέπεια την ανεπανόρθωτη εμφάνιση ραγάδων.
Γι’αυτό, όταν εφαρμόζει κανείς παρόμοιες δίαιτες, πρέπει να πίνει τουλάχιστον 6 με 8, ποτήρια υγρά την ημέρα. Πρέπει δηλαδή να αναπληρώνει ένα μέρος του νερού που χάνεται, ώστε να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης ραγάδων στο σώμα.
Το 90% των περιπτώσεων εμφάνισης ραγάδων, παρουσιάστηκε ύστερα από γρήγορη απώλεια κιλών.
Τί γίνεται μετά την γρήγορη απώλεια κιλών;
Έστω, λοιπόν, ότι πετύχατε να χάσετε τα 4 ή 5 κιλά στις λίγες αυτές μέρες. Ξέρετε τι θα συμβεί αν, μετά φάτε έστω και ένα γλυκό πλούσιο σε ζάχαρη, όπως μια πάστα;
Ο οργανισμός σας θα απορροφήσει ταχύτατα τους πολύτιμους γι’ αυτόν υδατάνθρακες. Θα ξαναγεμίσει γρήγορα τις αποθήκες του με γλυκογόνο, και μαζί με αυτό, και όλο το νερό που του χρειάζεται για να πραγματοποιήσει αυτήν την διαδικασία. Και όσο μεγαλύτερη ήταν η στέρηση που του έγινε, τόσο περισσότερο εξασφαλίζει τα αποθέματά του. Γι’αυτό, να μην παραξενεύεστε πλέον, όταν τα κιλά που ξαναπαίρνετε είναι συνολικά περισσότερα από αυτά που χάσατε, με αποτέλεσμα το βάρος σας μετά την δίαιτα να είναι τελικά μεγαλύτερο από αυτό που είχατε πριν!
Η πραγματική δίαιτα ξεκινάει, λοιπόν, μετά την πρώτη εβδομάδα, όσο δύσκολο κι αν σας είναι να το χωνέψετε αυτό, και τότε είναι που πρέπει να ισχυροποιήσετε τη θέλησή σας για να πετύχετε τους πραγματικούς σας στόχους που είναι το λίπος και όχι τα υγρά. Αυτά, έτσι κι αλλιώς θα χαθούνε, άλλοτε λιγότερα και άλλοτε περισσότερα.
Μερικά από τα συχνότερα προβλήματα που παρατηρούνται από μη ισορροπημένες δίαιτες είναι:
• Κατάθλιψη και άγχος
• Πονοκέφαλοι, έντονες ζαλάδες και γενική αδιαθεσία
• Ξηροδερμία – τριχόπτωση
• Ορμονικά προβλήματα και διατάραξη θυρεοειδούς αδένα
• Διακοπή της περιόδου ιδιαίτερα σε νεαρές κοπέλες
• Πρόωρη εμμηνόπαυση
• Στειρότητα
• Μειωμένη αντοχή στο κρύο
• Υπογλυκαιμία
• Αναιμία
• Πεπτικές διαταραχές
• Εύθραυστα οστά
• Βουλιμία
• Διατάραξη του νευρικού συστήματος με συνέπεια πολλά και έντονα νεύρα
• Αδυναμία συγκέντρωσης και χαμηλή πνευματική επίδοση
• Αυξομειώσεις βάρους και παχυσαρκία
• Χαμηλή αυτοπεποίθηση και αρνητική εικόνα σώματος
• Ταχύτατη επαναφορά στο αρχικό βάρος ή περισσότερα κιλά από αυτά που είχαμε πριν αρχίσουμε την δίαιτα
Ευάγγελος Ζουμπανέας
Διαιτολόγος – Διατροφολόγος
