13/05/2026
✅1950 წლის 13 მაისს ფორმულა 1 დაიბადა ✅
ფორმულა 1 ყველაზე პოპულარული ევროპაში იყო, როგორც ll მსოფლიო ომამდე, ასევე მის შემდეგ. ჩემპიონატის ჩატარების გადაწყვეტილება 1949 წელს, იტალიის ეროვნულმა ავტოკლუბმა მიიღო, ხოლო ფორმულას ოფიციალური დაბადების თარიღი 1950 წელია.
იმ პერიოდში რეგლამენტი არაფერს არ ზღუდავდა, გარდა ძრავის მოცულობისა. ძრავები უნდა ყოფილიყო ან 1.5 ლ ტურბო, ან 4.5 ლ ტურბინის გარეშე.
ჩემპიონატისთვის გლობალური სახის მისაცემად ორგანიზატორებმა ექვს ევროპულ ტრასას ამერიკული ინდი-500-ის ტრეკიც დაამატეს, თუმცა ეს ყველაფერი ფორმალობა იყო, რადგან ომის გამო ევროპელები ვერ ჩადიოდნენ ამერიკაში, ხოლო ამერიკელები პირიქით.
საბოლოოდ, 1950 წლის ჩემპიონატმა მაინც მიიღო მსოფლიო ჩემპიონატის სტატუსი.
ფორმულა 1-ს სხვა სახეობებისგან კოკპიტის კონსტრუქცია ასხვავებდა, რომელიც ღია ბორბლებს ითვალისწინებდა, თუმცა Mercedes-ს უკვე მაშინ ჰყავდა დახურულ ბორბლებიანი ბოლიდი, რომელსაც აეროდინამიკა საკმაო დოზით ჰქონდა.
ამის ნახვის შემდეგ, ერთ-ერთმა ჟურნალისტმა ამ ქმნილებას დაბლა მფრინავი ბოლიდი უწოდა, რაც ფორმულა 1-ის მანქანის სინონიმად იქცა.
50-იანების ბოლიდებს მილისებრი ფორმა ჰქონდათ. ისინი თითქმის იდენტურები იყვნენ და მხოლოდ ფერით შეიძლებოდა მარკების გარჩევა. მანქანების მთავარი მამოძრავებელი ფაქტორი ძრავა გახლდათ, რადგან მაშინ აეროდინამიკა ვერ იყო ისეთი დახვეწილი, როგორც დღეს არის.
ძრავები იმდენად მძლავრი ჰქონდათ, რომ რბოლის დროს 2-ჯერ ან 3-ჯერ უწევდათ საწვავის ავზის გავსება.
ისტორიაში პირველი ოფიციალური ჩემპიონი ჯუზეპე ფარინა გახდა, რომელმაც ტიტული Alfa Romeo-თი მოიგო, ხოლო შემდეგ დიდი ხნით დაუმარცხებელი ხუან მანუელ ფანხიო გამოჩნდა, რომელმაც ოთხ სხვადასხვა გუნდში (Mercedes, Maserati, Ferrari, Alfa Romeo) მოიგო ხუთი ტიტული.
პირველი რბოლა დიდ ბრიტანეთში, ნორტჰემპტონის აეროპორტში ჩატარდა, რომელსაც 120 000 მაყურებელი დაესწრო. რბოლას თვით ბრიტანეთის მონარქები - მეფე გეორგ Vl და დედოფალი ელიზავეტი დაესწრნენ. ლეგენდის თანახმად, ზუსტად ამიტომ დაერქვა ფორმულა 1-ს სამეფო რბოლები. ასევე არსებობს მითი, რომელიც გუნდების "საჯინიბოების" (ბოქსების) წარმოშობას ხსნის. ლეგენდის თანახმად, ბრიტანულ რბოლაზე, გუნდების ბოქსები ნამდვილ საჯინიბოებში იყო განლაგებული და თურმე ზუსტად ამიტომ შემორჩა ბოქსებს ეს სახელი.
იმ ეპოქის რბოლები საკმაოდ დიდ ენერგიას მოითხოვდა. ერთი რბოლა სამი საათი გრძელდებოდა, ხოლო თუ ვინმე ვერ გაუძლებდა და დროზე ადრე შეწყვეტდა შეჯიბრს, მაშინ დედამიწის ზურგზე მასზე მშიშარა არავინ იქნებოდა. მრბოლელები ყოველ მეორე შეჯიბრზე იღუპებოდნენ, მაგრამ ეს დანარჩენებს საერთოდ არ აშინებდათ. ჩაფხუტი, ხელთათმანი და სათვალე პილოტის მთავარი იარაღი იყო სიკვდილთან საბრძოლველად. კომისრები ხანდახან იმასაც კი არ აქცევდნენ ყურადღებას, დაბმული იყო თუ არა მრბოლელი კოკპიტში. ზუსტად ამიტომ აღმერთებდნენ იმ თაობას, ამბობდნენ, რომ მათ სისხლის მაგივრად ბენზინი უჩქეფდათ.
მრბოლელებთან ერთად გულშემატკივრებიც იღუპებოდნენ. 1955 წლის ლე-მანის გრან პრი ამ ყველაფრის ყველაზე ნათელი მაგალითია, ზუსტად ამ კატასტროფის გამო წავიდა ავტოსპორტიდან Mercedes-ი.
60-70-იან წლებში გაჩნდა პირველი რეკლამა ბოლიდზე. ასევე ამ წლებში დაიწყო მეტ-ნაკლებად, უსაფრთხოებაზე ფიქრი.
80-იანი წლები მთლიანად ტურბინის ერად არის მონათლული. Renault-ი იყო პირველი გუნდი, რომელმაც ტურბინიანი ძრავი შექმნა.
90-იანები მიხაელ შუმახერის ეპოქად იქცა. უკვე მაშინ უწოდებდნენ მანქანებს მოწყობილობებს. ამბობდნენ, რომ იგებდა ის ვისი მოწყობილობაც უკეთ მუშაობდა.
00-დან დღემდე გამკაცრებულია უსაფრთხოების ზომები, ასევე შეზღუდულია რეგლამენტი, თუმცა დღესაც ფორმულა 1 ავტოსპორტის ყველაზე პოპულარულ სახეობად რჩება. მილიონობით მაყურებელი ადევნებს თვალს ტელე-ტრანსლაციებს, ხოლო რბოლებზე ტრიბუნები მუდამ სავსეა.
