25/05/2022
Leslie Wylie- "If post time at the Kentucky Derby were a polite tea party, the start of the Mongol Derby would be a stein-smashing bar brawl. All around me, mayhem: 42 white-knuckled, steel-faced riders mounted up on tiny horses with steam blowing out their ears, the most civilized among them skittering around like popcorn while others spun like tops or flat bolted through the crowd.
These were the descendants of Mongolian warhorses and for all they knew we were charging off into battle, having missed the memo that Chinggis Khan’s mighty empire fell several centuries ago. In the final moments before the race a couple riders were still endeavoring just to climb in the saddle, their mounts issuing a buck-spin the moment they put their foot in the stirrup despite the herders trying to hold them down.
We’d been randomly issued horses for the first leg of the 28-leg race. Mine was midnight black and moved with a cocky mob-boss swagger, and I wanted desperately to stay on his good side. Ed Fernon, an Australian Olympic pentathlete whom I’d gotten to know on the six-hour bus ride to start camp, pointed out that I’d drawn the winner of the nadaam children’s race that had been our afternoon entertainment the day before. So he was basically a kid’s pony, right? Surely I could handle that. As the countdown began I lingered near the back, hoping to avoid fallout from the frontline and just run with the pack for a while.
Derby chief Katy Willings, who throughout the race somehow always managed to look like a glamorous starlet on an African safari holiday, counted us down. Three, two, one …
My horse lunged forward, haunches gathered underneath him like a genetically mutant greyhound. I chucked him the reins, figuring he could better navigate the pandemonium without my amateur-hour input. He hung back for a few strides, apparently did a few quick physics calculations in his head, and then surged ahead, deftly maneuvering his way through the frantic horde. We gained speed and seemed to get lower to the ground with each horse we passed, until suddenly we were out front and somehow still gaining speed.
This was NOT part of the plan.
This is how not part of the plan it was: I didn’t even have my Garmin GPS navigator turned on, figuring I wouldn’t need it for the first few legs as we’d just be going with the flow. Now, with a growing gap between myself and the field, dozens of riders following my lead and tears streaming from my eyes from the wind, I had only the vaguest sense of what direction we were supposed to be heading. I pulled the navigator out and punched its buttons haphazardly, trying to pull up the correct track. Finally a disembodied arrow showed up, hovering meaninglessly over a gray screen. Not helpful.
I yelled back to the nearest rider, who happened to be Ed: “Dude! You gotta keep up! I don’t know where I’m going!”
Between me pulling back and Ed kicking on we sprinted along together for a solid chunk of the leg, him yelling directives while I veered wildly in a number of directions, most of them incorrect. The steppe landscape is deceptively difficult to navigate, an undulating carpet of seafoam green in every direction with maybe a hazy mountain in the distance to aim for if you’re lucky.
A handful of riders eventually caught up and we arrived at the first horse station together, where a vet checked our horses’ heart rates (they had to be below 56 within half an hour of arriving), hydration, gut sounds, soundness and overall condition. If they weren’t up to par on any front, riders received a time penalty in accordance, to be served at one of two penalty urtuus later in the race. Horse welfare is at the forefront of the Derby, and the penalty system is in place to encourage good horsemanship throughout.
My horse sailed through vet check like a champ and I headed up to the gers, where the host family had set out boiled water and food, in this case a giant vat of fried noodles. I scarfed down an entire plate, not caring in the least that other riders were already mounted up and heading out on leg #2. At least I know what’s important in life: carbs.
After I’d eaten, refilled my hydration pack and sorted my GPS woes, I wandered out to peruse the next batch of equines. Riders were allowed to select our own mounts, first come first serve, and I felt like a kid in a candy shop eyeballing several dozen horses of all shapes and colors. Before I could make a decision a Mongolian girl, maybe 13 years old, took me by the arm and led me excitedly to a wild-eyed, giraffe-necked chestnut. “Choo choo!” she said, making a gesture like a rocket ship.
The infinite wisdom of horse-crazy teenage girls cannot be denied: Sold!
Climbing aboard was a bit nerve-wracking — as soon as I got a leg over the horse leapt into the air — and when the herder let go we were off to the races, literally. The horse bolted with blinding speed, his head practically in my lap; I could have been steering him by his ears. I had zero brakes as he took off into the great unknown, zooming past a couple riders immediately. All I could do was hold my breath as he nimbly leapt and dodged the knee-deep marmot holes that claim so many Derby contenders every year."
Read more on Leslie's adventure during the Mongol Derby on Eventing Nation - https://eventingnation.com/wylie-vs-the-mongol-derby-powered-by-smartpak-part-10-wait-what-im-winning
Лэсли Вайли- "Хэрэв Кентаки Дэрби уралдааны эхлэлийг найрсаг цайллага гэж үзвэл Монгол Дэрби уралдааны эхлэл барны зодоон байв.
Эргэн тойрон үймээн: 42 хөөрч догдолсон, хуягт унаачид чихнээс нь уур савссан давжаа морин дээр мордов. Эдгээр морьдоос хамгийн хүмүүжилтэй нь попкорн шиг үсэрч байхад бусад нь олны дунд эргүүлэг мэт эргэлдэж байлаа.
Тэд бол Монголын дайчин хүлгүүдийн удам бөгөөд Чингис хааны эзэнт гүрэн хэдэн зууны өмнө бутарсныг үл санан, бид тулалдаанд орохоор зэхэж буйг тэд мэдэрч байсан. Уралдааны өмнөх сүүлийн мөчид хэдэн унаачид мориндоо мордох гэж оролдсоор байсан ба малчид тэднийг барьж байсан ч дөрөөнд хөлөө хийх агшинд л морьд нь булгиж гарч байлаа.
28 үет уралдааны эхний үед бидэнд түүврээр морь өгөв. Надад таарсан морь тас хар бөгөөд мафийн босс шиг ихэмсэг зантай ба би түүнд таалагдахыг уйгагүй хичээсэн.
Эд Фэрнон, Австралийн таван төрөлт олимпын тамирчинтай гарааны бааз руу автобусаар 6 явахдаа танилцсан бөгөөд тэр өмнөх өдөр нь бидний үзсэн наадмын хүүхдийн уралдаанд түрүүлсэн морь мөн байна гэв. Тэгэхээр хүүхэд унадаг морь байх нь ээ, би аргалж дөнгөх байхаа. Тоолж эхлэхэд би урд хэсэгт унахаас зайлсхийж, хэсэг зуур олонтойгоо давхихаар араар байраа эзлэв.
Тэмцээний туршид үргэлж Африкийн сафари аялалд явж буй дур булаам од шиг харагддаг Дербигийн ахлагч Кэти Виллингс тоолж эхэллээ. Гурав, хоёр, нэг...
Миний морь урагш цойлж, яг л мутант грэйхаунд нохой (дэлхийн хамгийн хурдан, уралдааны нохойн үүлдэр) шиг хөл нь хөдөлж байв. Түүнийг үймээн дундуур надаас илүү өөрөө учраа олоод гарахыг ойлгоод би удирдлагыг түүнд даатгасан. Тэр хэд харайгаад хэсэг азнан толгойдоо гялс хэдэн физик тооцоолол хийсэн бололтой дахин урагш дайран улайрсан сүрэг дундуур ухаалгаар замаа олж гарав. Бид хурдаа ахиулж, хажуугаар морь өнгөрөх бүр улам доошилж буй мэт санагдаж, нэг мэдэхэд урд гарчихлаа, тэр ямар нэгэн байдлаар улам хурдалсаар байв.
Энэ бүх зүйл миний төлөвлөгөөнд БАЙГААГҮЙ.
Энэ нь төлөвлөгөөний нэг хэсэг биш байсан: Уралдааны эхний хэдэн үед урсгалаа даган явна гэж тооцоолоод, би Гармин ЖПС төхөөрөмжөө ч асаагаагүй байв. Гэтэл би талбайгаас улам холдсоор, хэдэн арван унаачид миний араас дагасаар, салхинаас болоод нүдний нулимс урссаар бид аль зүг рүү явах ёстой талаар надад бүдэг бадаг ойлголт л байлаа. Би байршил тогтоогчоо гаргаж ирээд зөв замаа гаргаж ирэхийн тулд товчлууруудыг хаа сайгүй нүдэв. Эцэст нь саарал дэлгэцэн дээр сум гарч ирэн ямар ч утгагүй эргэлдэв. Тусыг эс олов.
Би хамгийн ойр байгаа унаач руу орилоход Эд байж таарав: "Хөгшөөн! Хажууд яваарай! Би хаашаа явж байгаагаа мэдэхгүй байна!"
Би жолоогоо татаж, Эд хурд авснаар бид эхний үеийн нэлээд хэсэгт зэрэгцэн давхисан. Тэр чиглэл заан орилоход би хэд хэдэн зүг рүү жолоогоо ширүүхэн мушгиж байсан ч ихэнхдээ буруу байсан. Тал газарт зүг чиг олох үнэхээр хэцүү юм билээ, хаашаа л харна далайн хөөс мэт долгиотох ногоон тал, алсад суунаглах уул харагдвал чи азтайд тооцогдоно.
Яваандаа нэлээн хэдэн унаачид гүйцэж ирсэн бөгөөд бид эхний өртөөн дээр хамт ирж, тэнд малын эмч бидний морьдын зүрхний цохилтыг (хагас цагийн уналгад 56-аас доош байх ёстой), шингэн алдагдал, гэдэсний чимээ, амьсгаа болон ерөнхий байдлыг шалгав. Хэрэв аль нэгэнд нь тэнцээгүй бол, унаачид уралдааны төгсгөл үед хоёр өртөөний аль нэг дээр цагийн торгууль хүртдэг. Дэрби уралдааны хамгийн чухал зүйл нь морины эрүүл мэнд бөгөөд энэ торгуулийн тогтолцоог бүхэлд нь морьдыг эрүүлээр эдлэхийг дэмжих зорилгоор бий болгосон.
Миний морь эмчийн шалгалтад ялагч шиг тэнцэж, би өртөөний айлын халуун ус, хоол бэлдсэн гэр лүү орлоо, энэ удаад аварга том тогоонд шарсан гоймон байв (цуйван). Бусад унаачид аль хэдийн 2 дахь өртөө рүү хөдөлж буйг огтхон ч тоолгүй бүтэн таваг хоол залгилж орхив. Ядаж л амьдралд юу хамгийн чухал вэ гэдгийг би мэдэж байв: нүүрс ус.
Хооллож дуусаад, усны цүнхээ дүүргээд, байршил тогтоогчийнхоо учрыг олоод, би дараагийн хүлгээ үзэхээр тэнүүчлэв. Унаачид өөрсдөө морио сонгох эрхтэй ба түрүүлж ирсэн нь хамгийн сайныг нь авах тул би яг л чихрийн дэлгүүрт явж буй жаал шиг бүх өнгө, зүсмийн хэдэн арван адууг шилэв. Намайг шийдвэрээ гаргахаас өмнө 13 настай Монгол охин гараас минь хөтлөөд, догдлонгуй дагуулж явсаар нүдэндээ галтай, урт хүзүүтэй хээр морин дээр авч ирэв. "Пуужин мэт хөдөлгөөн үзүүлж Чүү чүү!" гэж охин хэлэв.
Моринд хайртай өсвөр насны охидын хязгааргүй мэргэн ухааныг үгүйсгэх аргагүй: Сонгогдлоо!
Мориндоо мордох гэж нэлээн хулганав - нэг хөлөө морин дээгүүрээ давуулав уу үгүй юу дээш цогив - малчин гараа тавихад бид шууд давхисан. Морь маань гэрлийн хурдаар давхиж, түүний толгой гуян дээр минь шахуу байрлаж, би түүнийг чихнээс нь бариад жолоодож болохоор байв. Тэр байж боломгүй хурдаар хэд хэдэн унаачдыг гүйцээд байсан тул надад тоормос авах боломж байсангүй. Миний хийж чадах зүйл бол жил бүрийн Дэрбигийн өрсөлдөгч нарын хэлж байсан тарваганы нүхэн дээгүүр түүнийг самбаачлан харайж үеийг анхааралтай хүлээх байсан юм.
Лэслигийн Монгол Дэрби уралдааны үеэрх адал явдлын талаар илүү ихийг дараах холбоосоор орж уншаарай https://eventingnation.com/wylie-vs-the-mongol-derby-powered-by-smartpak-part-10-wait-what-im-winning
